III SA/Wr 326/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-04-25
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za udział w postępowaniu zażaleniowym, a jeśli tak, w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za udział w postępowaniu zażaleniowym. Wysokość wynagrodzenia jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, z uwzględnieniem stawek minimalnych oraz podatku VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pomoc ta została udzielona w postępowaniu ze skargi na decyzję ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną, która została odrzucona, a następnie wniósł zażalenie. Po przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, została ona oddalona wyrokiem NSA. Pełnomocnik domagał się zwrotu kosztów za sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w postępowaniu zażaleniowym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. radcy prawnemu, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł, podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. radcy prawnemu wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 120 zł, powiększone o stawkę podatku VAT w kwocie 27,60 zł, czyli ogółem 147,60 zł.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego ustanowionego z urzędu B. K. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. radcy prawnemu, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w wysokości 180 zł, podwyższone o stawkę podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. radcy prawnemu wynagrodzenie za udział w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 120 zł, powiększone o stawkę podatku VAT w kwocie 27,60 zł, czyli ogółem 147,60 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 października 2011 r. oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2011 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Dnia [...] Okręgowa Izba Radców Prawnych we Wrocławiu wyznaczyła pełnomocnika z urzędu radcę prawnego B. K.
Pismem z dnia 6 lutego 2011 r. pełnomocnik z urzędu sporządził skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu, która została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. z powodu upływu terminu do jej wniesienia.
Pismem z dnia 21 marca 2012 r. pełnomocnik z urzędu wniósł zażalenie od tego postanowienia, przy czym Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 października 2012 r. sygn. akt II GZ 367/12 umorzył postępowanie zażaleniowe, wszczęte tym zażaleniem, z uwagi na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika z urzędu z dnia 6 lutego 2012 r., postanowieniem z dnia 31 lipca 2012 r. przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku, która został oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1736/12.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. pełnomocnik z urzędu wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz podatkiem VAT za świadczoną w niniejszej sprawie pomoc prawną. W piśmie tym złożył również oświadczenie, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości ani w części.
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.); dalej; rozporządzenia.
Przepis § 15 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują:
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz
2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Zgodnie z § 16 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik z urzędu sporządził skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia oraz zażalenie na postanowienie Sądu odrzucające skargę kasacyjną.
Z treści § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" ). Przedmiotem zaskarżenia i oceny Sądu był bowiem decyzja organu emerytalno-rentowego w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, a zatem decyzja, w której organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających umorzenie powyższych należności.
Wynagrodzenie radcy prawnego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, który nie brał udziału w postępowaniu przed sądem I instancji, wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł).
Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 (za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Pojęcie opłaty określa § 1 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, iż obejmuje ono opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Należało zatem przyznać radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 180 zł - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług obejmującą kwotę 41,40 zł (23% x 180) - w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł).
Pełnomocnik z urzędu brał również udział w postępowaniu zażaleniowym, co uzasadniania zasądzenie na jego rzecz również wynagrodzenia za udział w tym postępowaniu w kwocie 120 zł, na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "d" rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu zażaleniowym 120 zł. Opłatę z tego tytułu należało powiększyć o stawkę podatku od towarów i usług, o której mowa w § 2 ust. 3 rozporządzenia, obejmującą kwotę 27,60 zł (23% x 120), co stanowi łącznie kwotę 147,60 zł (120 + 27,60).
Z tych względów, na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c i § 14 ust. 2 pkt 2 lit "d" i § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło