III SA/Wr 359/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-08-03
Skład orzekający: Anna Moskała, Katarzyna Borońska, Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie jest uzasadniony, jeśli właściciel pojazdu nie przedstawił dowodu użyczenia pojazdu innej osobie?Ratio decidendi
Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie nie jest uzasadniony, jeśli właściciel pojazdu, mimo wskazania innej osoby jako użytkownika, nie przedstawił wystarczających dowodów (np. umowy użyczenia, oświadczenia użytkownika) potwierdzających fakt użyczenia pojazdu. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na właścicielu pojazdu, który w ten sposób dąży do zwolnienia się z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Skarżący B.S. kwestionował postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące opłat dodatkowych za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w dniach [...] lutego 2013 r. i [...] września 2013 r. Skarżący, będący właścicielem pojazdów, podniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, wskazując jako użytkownika pojazdu w lutym 2013 r. inną osobę. Organy egzekucyjne uznały zarzut za nieuzasadniony z powodu braku wystarczających dowodów użyczenia pojazdu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i pominięcie istotnych faktów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Borońska asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanego oddala skargę w całości.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2017 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 18 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, ze zm., dalej "u.p.e.a."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) – po rozpatrzeniu zażalenia B. S. (dalej: strona, skarżący, zobowiązany) – utrzymało w mocy wydane z upoważnienia Prezydenta W. postanowienie Kierownika Działu Egzekucji Należności Pieniężnych w Wydziale Zarządzania Należnościami Urzędu Miejskiego W. z dnia [...] stycznia 2017 r. (nr [...]; [...]) w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2016 r. Prezydent W., będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, wystawił wobec skarżącego dwa tytuły wykonawcze: pierwszy obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w dniu [...] września 2013 r. (pojazdem marki [...]); drugi obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w dniu [...] lutego 2013 r. (pojazdem marki [...]). Tytułom tym nadano klauzule wykonalności, a następnie – na ich podstawie – zawiadomieniem z [...] lipca 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego. Zawiadomienie to wraz z tytułami wykonawczymi doręczono skarżącemu [...] lipca 2016 r.
W dniu [...] lipca 2016 r. skarżący wniósł zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując jako podstawę art. 33 pkt 4 u.p.e.a.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta wezwał skarżącego do wskazania użytkownika pojazdu w dniach, w których miało miejsce parkowanie bez opłaty. Podkreślono przy tym, ze właściciel pojazdu powinien przedstawić dowody wskazujące na to, że inne osoby korzystały z pojazdu jako posiadacze zależni i nie uiściły wymaganych opłat parkingowych.
W odpowiedzi, w piśmie z [...] sierpnia 2016 r., skarżący wskazał jako osobę użytkującą pojazd w dniu [...] lutego 2013 r. S. M. - obywatela [...], zamieszkałego czasowo we W., przy ul. [...], a obecnie w O. i załączył kserokopię jego paszportu. Wyjaśnił, że pojazd był używany przez wskazaną osobę na podstawie ustnej umowy. Co do parkowania bez opłaty w dniu [...] września 2013 r. zobowiązany nie wskazał innego użytkownika, lecz wyjaśnił, że zaparkował pojazd na miejscu bez wyraźnego zaznaczenia miejsca postojowego objętego obowiązkiem uiszczenia opłaty. Podobny brak oznaczenia miał miejsce – w ocenie skarżącego, również w przypadku parkowania w dniu [...] lutego 2013 r.
Wobec powyższego wezwano skarżącego do przedstawienia w terminie 30 dni oświadczenia użytkownika pojazdu o jego użytkowaniu w dacie zdarzenia nieopłaconego parkowania lub innego dokumentu potwierdzającego korzystanie z pojazdu w dniu [...] lutego 2013 r. przez wskazaną osobę. W odpowiedzi skarżący podniósł, że nie jest uprawniony do występowania z jakimikolwiek żądaniami wobec osób trzecich. Podane informacje – jego zdaniem – są wystarczające dla uznania zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Dodatkowo podkreślił, że w obu przypadkach pojazdy były zaparkowane w miejscach bez wyraźnego zaznaczenia miejsca postojowego objętego obowiązkiem wniesienia opłaty.
W powołanym na wstępie postanowieniu organ I instancji uznał za nieuzasadniony podniesiony przez zobowiązanego zarzut. Wyjaśnił, że istnieje domniemanie kierowania roszczenia o zapłatę opłaty do właściciela pojazdu, którym w niniejszej sprawie jest skarżący. Właściciel nie przedkładając dowodu pisemnego - umowy użyczenia pojazdu, uniemożliwił – w ocenie organu I instancji przeniesienie odpowiedzialności za opłaty na inną osobę i tym samym nie zwolnił się z odpowiedzialności. Odnośnie parkowania w dniu [...] września 2013 r. zobowiązany, jak podkreślił organ, w ogóle nie wskazał żadnej innej osoby jako parkującej pojazd.
W zażaleniu skarżący podtrzymał zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Podniósł, że organ egzekucyjny nie ustalił osoby korzystającej z pojazdu lecz jedynie właściciela pojazdu, a tymczasem nie zawsze właściciel jest osobą korzystającą z drogi. Podkreślił, że wskazał użytkownika pojazdu. Zarzucił przy tym organowi, że nie podał podstawy prawnej, na którą będzie się mógł powołać w kontaktach z użytkownikiem pojazdu, a użytkownik ten był gościem zobowiązanego w listopadzie 2016 r. Dodatkowo skarżący podkreślił, że na skutek połączenia spraw wniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, jednak w istocie chciał wnieść zarzut nieistnienia obowiązku, a organ potraktował jego pismo według nazwy bez wezwania zobowiązanego do wyjaśniania, czy chce podnieść także inne zarzuty. Precyzując zarzut nieistnienia obowiązku wskazał, że cała strefa płatnego parkowania nie może być uznana za miejsce wyznaczone.
Po rozpatrzeniu sprawy, zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Na wstępie Kolegium wyjaśniło, że w postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a. Podniósł następnie, że art. 34 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela w określonych przypadkach (art. 33 pkt 1-7, 9, 10 u.p.e.a.) i precyzuje też sytuacje, w których wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (art. 33 pkt. 1-5 u.p.e.a.). SKO zauważyło przy tym, że w sytuacji, gdy ten sam podmiot jest organem egzekucyjnym i wierzycielem, co miało miejsce w niniejszej sprawie, to bezprzedmiotowe jest wydawanie przez wierzyciela odrębnych postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów (wyrażających stanowisko wierzyciela).
W dalszej części uzasadnienia Kolegium podkreśliło, że w związku z zaparkowaniem pojazdów w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty w sprawie znalazł zastosowanie art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, z późn. zm.), zgodnie z którym za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 (czyli opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania), pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13f ust. 2). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3). Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że bezspornie zobowiązany był właścicielem przedmiotowych pojazdów. Zauważył, że co do zasady zarządca drogi kieruje swoje roszczenie zwykle do właściciela pojazdu. Istnieje jednak możliwość wniesienia przez właściciela pojazdu zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Właściciel pojazdu może więc uwolnić się od obowiązku uiszczenia opłaty, a wierzyciel ma obowiązek sprawdzić przedłożone przez niego dowody. W sprawie zobowiązany wskazał, że pojazd był użytkowany przez inną osobę – obywatela [...], jednak nie udowodnił tej okoliczności poprzez przedłożenie stosownej umowy, czy oświadczenia użytkownika, jeżeli umową taką nie dysponował. W ocenie SKO w tej sytuacji jedynym ewentualnym sposobem wyjaśnienia byłoby żądane przez zobowiązanego przesłuchania tej osoby. Jednak brak jest stosownych umów o pomocy prawnej pomiędzy Polską a [...] i tylko dobra wola wskazanego użytkownika, który nie mieszka - wg informacji zobowiązanego - w Polsce, mogłaby sprawić, że dowód ten można by przeprowadzić. Kolegium podkreśliło, że według twierdzeń zobowiązanego jest to możliwe, skoro osoba ta bywa w Polsce, więc może złożyć zeznanie przed organem, a prawo procesowe przewiduje możliwość wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem w razie pojawienia się nowego dowodu. Kolegium zauważyło, że gdyby skarżący udowodnił użyczenie pojazdu, to nie byłby zobowiązany do uiszczenia opłaty, chociażby użytkownikiem była osoba, od której, z jakiejś przyczyny, nie można dochodzić należności.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w zażaleniu, a wcześniej w piśmie kierowanym do wierzyciela z dnia [...] sierpnia 2016 r., tj. nieistnienia obowiązku oraz określenia obowiązku w kwocie zawyżonej Kolegium stwierdziło, że zarzuty te zostały podniesione z uchybieniem terminu. Termin do wniesienia zarzutów, jak wynika z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., wynosi siedem dni. Jest on obliczany od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Kolegium nie zgodziło się uwagami zobowiązanego, że organ egzekucyjny poniechał wyjaśnienia intencji zarzutów strony. W piśmie z [...] lipca 2016 r. skarżący jednoznacznie wskazał wyłącznie zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, nie było zatem podstaw do wzywania go do doprecyzowania żądania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji (ewentualnie o uchylenie decyzji obu instancji), zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego:
1. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 13f ustawy o drogach publicznych, zwłaszcza że – jak wskazał, zastosowanie tego przepisu dotyczy osób korzystających z drogi publicznej, a nie jak w jego przypadku – wobec osoby nie korzystającej z dróg publicznych;
2. poprzez błędną wykładnię lub pominięcie istotnych faktów dla sprawy zawartych w pismach zobowiązanego.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym zgłosił zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, a także zarzut nieistnienia obowiązku. Wskazał, że pojazd marki [...] był zaparkowany w miejscu nie spełniającym ustawowych wymogów strefy płatnego parkowania – zgodnie z obowiązującym prawem miejsce postojowe powinno być oznakowane w sposób właściwy znakiem pionowym i poziomym. Dodatkowo zauważył, że w sposób precyzyjny wskazał osobę korzystającą z pojazdu. Zdaniem skarżącego SKO oceniając pisma – skargi i zażalenia strony bezpodstawnie skupiło się na nazwie środka zaskarżenia i wskazanej przez stronę podstawie prawnej, przyznając prymat tym elementom pisma nad jego treścią. Organy - jak wskazał skarżący – nie wezwały go do wyjaśnienia, czy jego zamiarem było tylko zgłoszenie zarzutów co do osoby zobowiązanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,
na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika,
że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Uwzględniając powyższe regulacje należało przyjąć, że skarga była niezasadna, Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem badania Sądu pod kątem legalności były postanowienia organów administracji wydane w przedmiocie uznania bezzasadności zgłoszonego przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.
Bezspornie w niniejszej sprawie egzekucja dotyczyła należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania dwóch różnych pojazdów w dwóch dniach. Niesporny był również fakt wystawienia przez wierzyciela dwóch tytułów wykonawczych i doręczenia ich wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącemu. Podkreślić przy tym należy, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel występował jednocześnie w roli organu egzekucyjnego. Kwestią sporną było natomiast ustalenie, czy zobowiązanym do uiszczenia wskazanych wyżej należności był skarżący jako właściciel przedmiotowych pojazdów.
W związku z powyższym, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę
na specyfikę postępowania w tym przedmiocie. Zgodnie z art. 26 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Stosownie do art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego. Pod pojęciem zobowiązanego – w myśl art. 1a pkt 20 u.p.e.a. – rozumie się natomiast osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.
W niniejszej sprawie nie zaistniał obowiązek uzyskania wypowiedzi wierzyciela w formie ostatecznego postanowienia z uwagi na fakt, że kompetencja do wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów nie aktualizuje się w sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W takim przypadku stanowisko wierzyciela wyraża się w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów wydawanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a.
Skarżący oparł – zgłoszony z zachowaniem terminu – zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., powołując się na błąd co do osoby zobowiązanego. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w sprawie i prowadzenia egzekucji był art. 13f ust. 1 u.d.p., zgodnie z którym za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. W myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że obowiązek uiszczenia należnej opłaty przez korzystającego z parkowania w strefie płatnego parkowania drogi publicznej wynika z mocy samego prawa. W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu i w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt. 4 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. W szczególności może przedstawić umowę użyczenia czy najmu pojazdu samochodowego, ale także np. postanowienie właściwego organu ścigania stwierdzające fakt kradzieży tego pojazdu, czy jego zaboru w celu krótkotrwałego użycia (por. wyroki NSA z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08, 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 869/09, 7 lipca 2010 r, sygn. akt II GSK 688/09, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 335/17, opublikowane w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji słusznie nie uznały zasadności powołanego przez skarżącego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Skarżący, pomimo dwukrotnych wezwań organu, nie wykazał, że w spornych dniach użyczył pojazdy innej osobie, która nie uiściła wymaganych opłat parkingowych. Podał co prawda dane osoby, która miała użytkować pojazd, dołączył również kserokopię jej paszportu. Nie było to jednak wystarczające do zwolnienia skarżącego z ciążącego na nim zobowiązania. W celu zwolnienia się z odpowiedzialności skarżący powinien był przedłożyć umowę użyczenia samochodu, a w razie jej braku oświadczenie użytkownika o korzystaniu z pojazdu w konkretnym dniu, zwłaszcza, że ze składanych przez niego pism wynika, że pozostaje z tą osobą w kontakcie. Podkreślić należy, że na wierzycielu (organie egzekucyjnym) nie ciąży obowiązek ustalenia osób korzystających z drogi, które użytkowały pojazd zobowiązanego. Obowiązek ten spoczywa na zobowiązanym, gdyż to on podnosząc tę okoliczność zamierza wywołać określony skutek prawny w postaci uchylenia się od odpowiedzialności. Właściciel przekazując pojazd innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej i tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobę (por. wyrok WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10, opublikowany w CBOSA). Zasadnie zatem organy przyjęły, że udowodnienie okoliczności użytkowania pojazdu przez inna osobę niż właściciel, obciąża właściciela samochodu. Skoro skarżący nie udowodnił faktu użyczenia samochodu, to tym samym nie było podstaw do uwzględnienia podniesionego przez niego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej nieuwzględnienia przez organy podniesionego przez niego zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), należy podkreślić, że w piśmie złożonym w dniu [...] lipca 2016 r. skarżący w sposób jednoznaczny wskazał jedynie zarzut z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Pismo to nie budziło żadnych wątpliwości co do jego treści i tym samym nie dawało podstaw do wystąpienia przez organ do skarżącego z żądaniem wyjaśnienia jakie zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym podnosi. Dopiero w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. (data wpływu do organu – [...] sierpnia 2016 r.) skarżący wskazał, że w obu przypadkach pojazdy były zaparkowane w miejscach bez wyraźnego zaznaczenia obowiązku uiszczenia opłaty, a nie do zaakceptowania jest stanowisko, zgodnie z którym cała strefa płatnego parkowania może być uznana za "miejsce wyznaczone". Należało zatem rozważyć, czy podniesiony w tej dacie nowy zarzut powinien być rozpoznany przez organ egzekucyjny. Zgodnie art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany zostaje pouczony o przysługującym mu prawie do wniesienia - w przypadku zaistnienia przyczyn enumeratywnie wyliczonych przez ustawodawcę w treści w art. 33 u.p.e.a. - zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Pouczenie to zawarte jest w odpisie tytułu wykonawczego. Podkreślić jednocześnie należy, że prawo do wniesienia zarzutów służy stronie zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w terminie 7 dni, licząc od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. W niniejszej sprawie odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] lipca 2016 r., a zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów upływał w dniu [...] lipca 2016 r. Zgłoszone zatem po tej dacie zarzuty nie podlegały rozpatrzeniu, co słusznie wywiodło SKO w zaskarżonej decyzji.
Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Wobec powyższego skargę należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło