III SA/Wr 364/21
WyrokWSA we Wrocławiu2023-05-04
Skład orzekający: Andrzej Nikiforów, Kamila Paszowska-Wojnar, Dominik Dymitruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego może zostać uznana za prawidłową pomimo zarzutów strony dotyczących nieprawidłowości w ustaleniu powierzchni działki rolnej na podstawie kontroli metodą FOTO?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organów ARiMR była prawidłowa, gdyż ustalenia dotyczące powierzchni działki rolnej oparte zostały na wiarygodnym raporcie z kontroli metodą FOTO, a obowiązek wykazania spełnienia warunków przyznania płatności spoczywa na stronie skarżącej. Brak złożenia przez stronę umotywowanych zastrzeżeń do protokołu pokontrolnego oraz prawidłowe zastosowanie systemu identyfikacji działek rolnych (GIS i ortofotomapa) uzasadniają utrzymanie decyzji w mocy.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2020, deklarując powierzchnię działek rolnych obsianych rzepakiem ozimym. W trakcie kontroli metodą FOTO stwierdzono, że powierzchnia jednej z działek rolnej została zredukowana z powodu wykraczania granic upraw poza działkę referencyjną. Organ I instancji przyznał płatności pomniejszone o kwoty wynikające z nieprawidłowości, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Strona kwestionowała prawidłowość ustaleń kontroli i nie otrzymania kompletnego raportu pokontrolnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Asesor WSA Dominik Dymitruk, Protokolant, referent Tomasz Gołębiowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 16 kwietnia 2021 r., nr 9001-2021-000485 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi D. R. (dalej: strona, strona skarżąca) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji, Dyrektor ARiMR) z 16 kwietnia 2021 r. nr 9001-2021-000485 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Środzie Śląskiej (dalej: organ I instancji, Kierownik ARiMR) z 5 lutego 2021 r. nr 0018-2021-000399 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.
Z akt sprawy wynika, że 27 maja 2020 r. strona złożyła za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na rok 2020. Do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej zgłoszono powierzchnię [...] ha. Zgodnie z deklaracją, na wszystkich zgłoszonych trzech działkach rolnych ([...],[...] i [...]) wysiany został rzepak ozimy. Następnie, od 1 do 12 października 2020 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. Z ustaleń pokontrolnych zawartych w raporcie nr 9001-00000012903/20 wynika, że zgłoszone działki rolne [...] oraz [...] zostały potwierdzone w terenie na powierzchni zgodnej z deklaracją rolnika. Z kolei stwierdzona powierzchnia działki rolnej [...], położonej na działce ewidencyjnej nr [...], zgodnie z danymi zawartymi w przedmiotowym protokole, wynosi [...] ha. Jej powierzchnia została z kolei została zredukowana o [...] ha. Inspektorzy terenowi przypisali do tej działki m.in. kody nieprawidłowości: granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku (DR50) oraz zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (DR13). W konsekwencji tego chociaż powierzchnia zadeklarowana do płatności wynosiła [...] ha, to powierzchnia stwierdzona w trakcie postępowania została ustalona na poziomie [...] ha.
W oparciu o powyższe ustalenia Kierownik ARiMR wydał decyzję z 5 lutego 2021 r. nr 0018-2021-000399 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 w ramach której przyznał stronie następujące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego:
1. Jednolitą płatność obszarową w wysokości 1 479,19 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 39,91 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia;
2. Płatność za zazielenienie w wysokości 1 016,89 zł;
3. Płatność redystrybucyjną w wysokości 10,47 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 15,02 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła strona. Zarzuciła, że protokół pokontrolny stanowiący w sprawie podstawę rozstrzygnięcia nie jest jej znany. Wskazała, że nielogicznie podano, że sporna działka rolna [...] ma powierzchnię [...] ha. Przedstawiła dokumenty geodezje z których wynika, że działka nr [...] ma powierzchnię [...] ha. Sama zaś uprawia zadeklarowana powierzchnię [...] ha. Do odwołania dołączyła protokół z kontroli terenowej z 2012 roku, protokół z kontroli terenowej z 2020 roku oraz wypis i wyrys działki nr [...] z 2018 roku.
Dyrektor ARiMR decyzją z 16 kwietnia 2021 r. nr 9001-2021-000485 utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR. Przede wszystkim uznał, że podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie jest zgodne z przytoczonymi przepisami prawa, a stanowisko strony przedstawione w odwołaniu nie może zostać uwzględnione. Wskazał mianowicie, że w weryfikacja zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych została dokonana w drodze kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą FOTO, która przebiega dwuetapowo. Specyfikacja kontroli metodą FOTO polega na wykonywaniu zdjęć satelitarnych upraw w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności, a następnie interpretacji fotoobrazów, których dokonują upoważnione na podstawie przepisów prawa osoby. Uzupełnieniem tej interpretacji jest wykonanie na kontrolowanych działkach wywiadu terenowego, w trakcie którego wykonuje się dokumentację fotograficzną, obrazującą rodzaj i stan upraw na kontrolowanych działkach. Metoda kontroli FOTO polega na opracowaniu wyników wizytacji terenowej, czego efektem jest raport z czynności kontrolnych zatwierdzony przez upoważnionego pracownika. Wizytacja na miejscu w gospodarstwie strony przeprowadzona została przez osoby dysponujące stosowanymi upoważnieniami i kwalifikacjami. Z analizy dokumentacji pokontrolnej wynika, iż nieprawidłowości skutkujące zmniejszeniem powierzchni uprawnionej do wsparcia zostały stwierdzone na działce rolnej [...], bowiem inspektorzy terenowi przypisali do niej kod pokontrolny DR50. Dokumentacja fotograficzna (15 zdjęć działek rolnych) oraz 3 szkice kontrolowanych działek pozwalają na określenie zasięgu użytkowania rolniczego działek. Zgodnie z dokumentacją pokontrolną granice działki rolnej [...] zostały określone zgodnie z zasięgiem uprawy w terenie, a redukcja powierzchni z zadeklarowanych [...] ha do [...] ha (pomimo stwierdzenia przez inspekcję powierzchni [...] ha), wynika z zastosowania kodu nieprawidłowości DR50, który oznacza, że granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Strona działkę rolną [...] zadeklarowała na działce ewidencyjnej nr [...]. Dyrektor OR ARiMR we Wrocławiu stwierdził, że nieprawidłowości ujawnione podczas kontroli terenowej w gospodarstwie strony wynikały z faktu, iż błędnie określiła zasięg uprawy na działce rolnej [...]. Powierzchnia uprawy w granicach tej działki ewidencyjnej wynosiła [...] ha. Pozostała powierzchnia została zmierzona na niezadeklarowanych do płatności działkach ewidencyjnych nr [...], nr [...], [...] oraz nr [...]. Organ II instancji wyjaśnił przy tym, że w celu określenia powierzchni działki rolnej użytkowanej w ramach granic odniesienia (powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru MKO) zadeklarowanej we wniosku działki ewidencyjnej, koniecznym jest odniesienie wyników kontroli na miejscu do danych zawartych w bazie LPiS/GIS. W wyniku nałożenia (porównania) tychże wyników możliwym jest określenie, jaka część kontrolowanej działki rolnej znajduje się w granicach zgłoszonej we wniosku działki referencyjnej. W praktyce wygląda to tak, że po naniesieniu śladu przejścia inspektorów na ortofotomapy i porównaniu tego śladu z granicami wektorowymi działek ewidencyjnych zgłaszanych we wniosku strony, tj. granic odniesienia w przypadku zastosowania kodu DR50, wykluczana jest powierzchnia gruntów, która wprawdzie była objęta pomiarem w terenie, ale która wykraczała poza te granice referencyjne działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku. Stwierdzenie powyższych nieprawidłowości w czasie kontroli terenowej obligowało organ administracji do ustalenia rzeczywistej powierzchni kwalifikującej się do płatności. Zasadnie zatem organ I instancji, mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości, oparł się ostatecznie przy weryfikacji powierzchni na systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 jako najpełniej oddającym, rzeczywisty stan rzeczy. Następnie organ ten nadmienił, że rolnik ma prawo zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń zawartych w raporcie Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła. Tymczasem z przekazanych akt postępowania nie wynika, aby strona składała zastrzeżenia do protokołu pokontrolnego, a pierwszą aktywnością procesową w sprawie jest odwołanie od decyzji organu I instancji. Wątpliwości organu odwoławczego nie budził także przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia przyznanych stronie płatności, dlatego też pod względem rachunkowym decyzję wydaną przez Kierownika ARiMR uznał za prawidłową.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona zarzuciła naruszenie:
1. Art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem: a) art. 36 ust. 1 oraz art. 37 ust. 6 i ust. 7 ustawy o płatnościach, tj. wydaniu decyzji pomimo naruszenia obowiązku przekazania stronie skarżącej kopii kompletnego raportu z przeprowadzonej kontroli, b) art. 136 § 1 Kpa poprzez pominięcie dowodów przedłożonych przez stronę w postępowaniu odwoławczym;
2. Art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach poprzez pominięcie zakwestionowania przez stronę we wniesionym odwołaniu od decyzji organu I-ej instancji, ustaleń objętych raportem z kontroli, które to zastrzeżenia w związku z niedoręczeniem jej kompletnego raportu z kontroli - winny zostać uznane za wniesione w ustawowym terminie;
3. Art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach poprzez przyjęcie, iż rzeczywista powierzchnia działki rolnej w granicach zadeklarowanej działki referencyjnej [...] wynosi [...] ha podczas gdy w przekonaniu strony skarżącej wskazane w złożonym wniosku dane były prawidłowe i wynosiły [...] ha;
4. Art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o płatnościach poprzez brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dowodów przedłożonych przez stronę przy odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak również pominięcie, iż strona nie otrzymała pełnego raportu z kontroli, skoro nie zostały jej doręczone jego załączniki;
5. Art. 7 Kpa poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia interesu strony skarżącej.
Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z załączonej do skargi dokumentacji zdjęciowej.
Strona szczegółowo motywując swoje stanowisko stwierdziła min., że raport z kontroli terenowej jest nieprawidłowy i nie może być podstawą zmniejszenia należnej płatności. W jej ocenie ortofotomapa została w sprawie niewłaściwie zinterpretowana przez zespół pomiarowy, przez co powierzchnia stwierdzona działki rolnej A została ustalona na poziomie [...] ha, zamiast rzeczywistego areału-[...] ha. W świetle powyższego nie zgodziła się z tezą, iż zmierzony przez inspektorów terenowych obszar nie zakwalifikowany do płatności został zadeklarowany na działkach ewidencyjnych nr [...], nr [...], [...] oraz nr [...]. Podkreśliła, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z pominięciem przedłożonych przez nią dowodów w postępowaniu odwoławczym. Stwierdziła także, że "powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze" przy składanych wnioskach są wytyczane przez system ARiMR, a jej uprawy zgłaszane do płatności nie przekraczają powierzchni referencyjnych. Strona nie dokonywała żadnych zmian gruntowych, uprawy są prowadzone w obrębie granic ewidencyjnych działek, a wnioski w kolejnych latach odróżniał jedynie rodzaj uprawy, która prowadzona była na takiej samej powierzchni. Do skargi załączyła dokumentację fotograficzną (5 szt.), która ma potwierdzić jej stanowisko co do sposobu użytkowania spornej działki rolnej [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W jego ocenie przedstawione fotografie nie mogą stanowić przeciwdowodu wobec ustaleń poczynionych w oparciu o wyniki kontroli terenowej z października 2020 roku. Wskazał przy tym na szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. Zwrócił uwagę na sposób prowadzenia kontroli i pomiaru. Podkreślił w tym miejscu, że nie chodzi o pomiar działek ewidencyjnych tylko o pomiar działek rzeczywiście użytkowanych rolniczo, przez konkretnego rolnika w okresie, którego dotyczy pomoc.
Strona skarżąca uzupełniła swoje stanowisko w piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r. zawierającym wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów:
1. Pisma Starosty Średzkiego z dnia 31 marca 2023 r., w którym poinformował stronę, że "w sprawie aktualizacji bazy danych ewidencji gruntów i budynków działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie ewidencyjnym U. trwa analiza zebranych materiałów dążąca do wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności".
2. Notatki służbowej ze spotkania z geodetą powiatowym z dnia 16 marca 2020 r. podczas której omówiono działania związane z "wyprostowaniem stanu ewidencyjnego" dla działki nr [...].
Ponadto strona wniosła do Sądu o:
3. Zwrócenie się do Starostwa Powiatowego o nadesłanie oryginału akt dokumentacji postępowania w sprawie aktualizacji bazy danych EGIB dla działki nr [...], obręb U.
4. Zobowiązanie strony do przedłożenia akt niniejszego postepowania niezwłocznie po ich uzyskaniu, końcowych ustaleń i decyzji dla ww. postępowania.
W uzasadnieniu pisma z dnia 11 kwietnia 2023 r. strona wskazała - za odwołaniem - że nie mogło dojść do wysiewu rzepaku w obrębie sąsiedniej drogi gruntowej. Stwierdziła min., ze występują rozbieżności w zakresie przebiegu drogi gruntowej, której przebieg w terenie nie pozostaje w pełni odzwierciedlony e EGIB.
Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Pełnomocniczka strony skarżącej stwierdziła, ze obniżenie areału wynika z rozbieżności pomiędzy stanem ewidencyjnym a informacjami zawartymi na otofotomapie.
Sąd postanowił dopuścić wnioski dowodowe zawarte w pkt 1 i 2 pisma z dnia 2023 r. oraz oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz w pkt 3 i 4 pisma z dnia 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza prawa. Sąd nie stwierdził bowiem nieprawidłowości, zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego odpowiednich przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli sądowej jest Dyrektora ARiMR z 16 kwietnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownik ARiMR z 5 lutego 2021 r. w sprawie przyznania stronie skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.
Z kolei spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny ustalonego przez organy stanu faktycznego, związanego z wykroczeniem granic upraw (ustalonych na powierzchni [...] ha) poza granice działki referencyjnej [...], która została zadeklarowana we wniosku strony. To doprowadziło do obniżenia areału upraw z deklarowanych [...] ha do stwierdzonych w granicach działki referencyjnej [...] ha (czyli zgłoszony areał został pomniejszony o [...] ha).
Podstawa materialnoprawna powyższych decyzji, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, jest następująca.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U, z 2020 r., poz. 1341 z późn. zm.; dalej jako: ustawa o płatnościach) jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw i uzupełniająca płatność podstawowa, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami" (...), nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 32 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE. L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", "kwalifikujący się hektar" oznacza wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013, obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
Za użytek rolny, zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1307/2013, uważa się każdy obszar zajmowany przez grunty orne, trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe lub uprawy trwałe. Dany obszar można uznać za użytek rolny jedynie wówczas, gdy jest na nim prowadzona działalność rolnicza. Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c ww. rozporządzenia, działalność rolnicza oznacza:
(i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;
(ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.
Sąd pragnie podkreślić, że pomoc unijna dla producentów rolnych ma charakter wnioskowy i to wnioskodawca ma wykazać spełnienie warunków przyznania płatności. Odpowiedzialność za spełnienie warunków przyznania płatności zgodnie z celami przewidzianymi dla danego programu ciąży zatem wyłącznie na wnioskującym o płatność producencie rolnym, a zakres tej odpowiedzialności obejmuje spełnienie warunków zarówno w trakcie realizacji programu, jak i w momencie ubiegania się o pomoc z danego programu. W konsekwencji beneficjent musi liczyć się z tym, że jeśli złożył wniosek w warunkach które nie uprawniały go do płatności rolnych, to przyznana mu płatność będzie zakwalifikowana jako płatność nienależna podlegająca zwrotowi. Obowiązek rzetelnego i zgodnego z prawdą wypełnienia wniosku o płatność leży zatem po stronie wnioskującego o płatność (por. wyrok NSA z 19 listopada 2021 r., I GSK 841/21).
W kontekście powołanych w art. 8 ustawy o płatnościach warunków przyznania płatności obszarowych, wskazać także należy, że w myśl art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm.; dalej jako "rozporządzenie nr 640/2014") państwa członkowskie dopilnowują, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013. Z kolei zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Z treści tego przepisu wynika, że podstawowym rodzajem kontroli jest kontrola administracyjna, natomiast kontrola na miejscu (wizytacja terenowa) ma charakter jedynie uzupełniający.
Ponadto, w myśl art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r.
W tym kontekście należy zauważyć, że państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat. Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Wobec powyższego przy weryfikacji deklarowanej powierzchni kwalifikującej się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez ARiMR. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu (por. postanowienie NSA z 15 listopada 2018 r., I GSK 799/18).
Jednocześnie zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej z 2009 r., w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Wynika z powyższego, że kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. (por. wyrok NSA z 27 lutego 2018 r., II GSK 4956/16). Ortofotomapa jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r., I GSK 1214/19).
Weryfikacja wniosku o płatność odbywa się w ramach kontroli administracyjnych bądź kontroli na miejscu. Na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013).
Zgodnie ponadto z art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227, str. 69 z późn. zm.) kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie w przypadku, gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014).
Przechodząc do oceny prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń odnośnie do użytkowania przez stronę skarżącą działki rolnej [...] na areale mniejszym niż zadeklarowanym we wniosku, Sąd w pierwszej kolejności wskazuje na specyfikę postępowania dowodowego dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie płatności bezpośrednich jest szczególnym postępowaniem, w którym przepisy Kpa doznają istotnych modyfikacji. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o płatnościach, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2).
Jak wskazano natomiast w ust. 3 powołanego artykuł, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z treści powołanego przepisu w orzecznictwie wywodzi się, że regulacja ta - odmiennie od treści art. 7 i art. 77 § 1 Kpa - zasadniczo ogranicza obowiązek działania organów z urzędu. Tak więc sytuacja procesowa stron w postępowaniach dotyczących przyznania płatności bezpośrednich w zakresie dowodzenia zasadności składanych wniosków została w sposób istotny zmodyfikowana. Odstąpiono bowiem od modelu przyjętego w Kpa, według którego obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie (por. np. wyroki NSA: z 28 października 2015 r., II GSK 1884/14 i z 26 października 2017 r., II GSK 195/16). Oznacza to, że obowiązek udowodnienia spełniania warunków do przyznania płatności spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie.
Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., I GSK 1331/18). Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., I GSK 1367/18).
Tym samym z postępowania dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały wyłączone art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Zatem przepisy dotyczące ustaleń faktycznych na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prane, np. w zakresie sposobu wykorzystania przez beneficjenta działki rolniczej.
Z tego tez względu przede wszystkim jako nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi wskazujący na naruszenie przepisu art. 7 Kpa poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia interesu strony skarżącej.
Dalej, co nie mniej istotne dla przedmiotowej sprawy, w postępowaniu z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, fakt rzeczywistego areału gruntów, których wniosek dotyczy, wykazywany może być protokołem z czynności kontrolnych (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 r., II GSK 492/07).
Powołany wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07 zapadł wprawdzie na tle nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. poz. 40), jednakże w ocenie Sądu powyższe rozważania w nim zawarte pozostają aktualne również w obowiązującym stanie prawnym, w którym ustawodawca, w przepisie art. 37 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, podobnie jak w nieobowiązującej już ustawie, przewidział możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem weryfikacji spełnienia przez stronę warunków przyznania płatności, z których sporządza się raport.
Powyższe ma o tyle istotne znacznie, że strona skarżąca - nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego - podnosi, iż wyniki kontroli są nieprawidłowe. Strona zarówno w skardze jak i w późniejszych wnioskach dowodowych dążyła do wykazania sprzeczności pomiędzy stanem faktycznym na gruncie (dotyczącym przebiegu drogi na której miałoby dojść do wysiewu) a danymi wynikającymi z EGIB (ewidencja gruntów i budynków). Z drugiej strony wskazuje na "niespójność" pomiędzy EGIB a ortofotomapą – co jej zdaniem dyskwalifikowało prawidłowość przeprowadzonej kontroli metodą FOTO (zob. s.2 i 3 pisma strony z dnia 11 kwietnia 2023 r.). Takie argumenty i zarzuty nie dyskwalifikują jednak wyników kontroli. Sąd podziela stanowisko organu, że w ramach kwestionowanej kontroli nie chodzi o pomiar działek ewidencyjnych tylko o pomiar działek rzeczywiście użytkowanych rolniczo przez konkretnego rolnika w okresie, którego dotyczy pomoc. Innymi słowy chodzi tutaj o skonfrontowanie granic wskazanych w formularzu wniosku z rzeczywistym zasięgiem upraw w terenie.
Odniesienie do argumentacji strony wymaga jednak poczynienia dalszych uwag. Przede wszystkim, kontrola na miejscu – co należy podkreślić – została przeprowadzona przez dysponujących odpowiednią wiedzą pracowników organu. Wskazać należy, że raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 Kpa). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. O wadze takiego raportu świadczy to, że kontrole mogą być przeprowadzane tylko przez określone podmioty. Takim dowodom, jak omawiany raport z kontroli, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowanymi i technicznymi) i bezstronne - należy co do zasady przypisać przymiot wiarygodności (por. wyrok NSA z 11 listopada 2016 r., II GSK 1069/15).
Co istotne, wedle art. 37 ust. 6 ustawy o płatnościach, z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane dalej "raportem", zgodnie z art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 809/2014, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności zawiera również informację, o której mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014. Ponadto, zgodnie z art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach, w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.
Z przekazanych akt postępowania nie wynika, aby strona skarżąca składała zastrzeżenia do protokołu pokontrolnego, a pierwszą aktywnością procesową w sprawie jest odwołanie od decyzji organu I instancji. Przy tym chybiony był zdaniem Sądu zarzut braku przekazania stronie załączników do raportu, gdyż istotnie organ nie ma takiego obowiązku. Zresztą w treści pisma z dnia 5 stycznia 2021 r., którym przekazano stronie kopie raportu oraz pouczono u uprawnieniu z art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach zawarto pouczenie, że "Dodatkowe informacje w zakresie przeprowadzonej kontroli oraz wgląd do dokumentacji pokontrolnej można uzyskać w Biurze Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub miejsce złożenia wniosku."
W ocenie Sądu przedłożone przez stronę zarzuty oraz wnioski dowodowe, w tym dokumentacja fotograficzna nie zdyskwalifikowała zatem prawidłowości wyników kontroli, która wykazała, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej [...] zadeklarowanej przez stronę we wniosku. I nie chodzi tu o granice działki ewidencyjne tylko o takie granice jak wskazano w spersonalizowanym wniosku.
W tym zakresie należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni działki rolnej, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa), a która to znajduje się w granicach działki ewidencyjnej. Przy tym obszar działki rolnej jest określany granicami uprawy i nie w każdym przypadku będzie pokrywać się z obszarem działki ewidencyjnej. Organ II instancji prawidłowo zaakcentował, że pojęcie działki ewidencyjnej różni się zasadniczo od pojęcia działki rolnej, z tego głównie powodu, że działka ewidencyjna jest wyznaczana i rejestrowana wyłącznie dla celów ewidencji gruntów i budynków, a więc dla celów rejestrowych i obejmuje różnego rodzaju użytki gruntowe, w tym rolne. Działka rolna zaś wyznaczona zostaje dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznawania płatności. Co jednak najistotniejsze, o obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą m.in. pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach producentów rolnych.
Sąd ze swojej strony wskazuje, że stosownie do art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, rolnikowi wraz z wnioskiem spersonalizowanym przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do jednolitej płatności obszarowej na danej działce referencyjnej. Maksymalną powierzchnię referencyjną określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 35 rozporządzenia Komisji nr 639/2014.
Jednocześnie kluczowe znaczenie dla sprawy ma treść art. 17 ust. 5 rozporządzenia nr 809/2014. Stanowi ono mianowicie, że Beneficjent identyfikuje i zgłasza powierzchnię każdej działki rolnej oraz, w stosownych przypadkach, rodzaj, wielkość i lokalizację obszarów proekologicznych. W odniesieniu do płatności z tytułu zazieleniania beneficjent musi również określić sposób wykorzystywania zgłoszonej działki rolnej. W tym celu beneficjent może potwierdzić informacje przekazane za pomocą z góry ustalonego formularza. Jeżeli jednak informacje dotyczące powierzchni, lokalizacji lub granicy działki rolnej lub, w stosownych przypadkach, wielkości i lokalizacji obszarów proekologicznych nie są poprawne lub są niekompletne, beneficjent poprawia z góry ustalony formularz lub wprowadza w nim zmiany. Na podstawie poprawek lub uzupełnień wprowadzonych przez beneficjentów do z góry ustalonego formularza, właściwy organ dokonuje oceny, czy niezbędna jest aktualizacja odpowiedniej działki referencyjnej, uwzględniając art. 5 ust. 3 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014.
Z treścią tego przepisu w pełni koresponduje art. 16 rozporządzenia nr 809/2014 stanowiąc, że przy składaniu formularza pojedynczego wniosku, wniosku o pomoc lub wniosku o płatność beneficjent wprowadza poprawki w z góry ustalonym formularzu, o którym mowa w art. 72 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, jeśli nastąpiły jakiekolwiek zmiany, szczególnie odnośnie do przeniesień uprawnień do płatności zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, lub jeśli jakakolwiek informacja podana w z góry ustalonym formularzu jest błędna.
Innymi słowy, rolnik nigdy nie jest związany formularzem wniosku. Przeciwnie, regulacje prawne jednoznacznie przesądzają, że jest ich równoprawnym "współautorem". Ma zatem możliwość "zanegowania" przedłożonych przez ARiMR danych, jeżeli uzna, że nie znajdują on potwierdzenia w oparciu o aktualny stan faktyczny. W takim przypadku, Agencja ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dokonać ewentualnej korekty ustalonych w systemie LPIS danych.
Finalnie odpowiedzialność za treść wniosku ponosi rolnik, jako beneficjent wnioskowanej płatności. To strona deklaruje do których działek, jakich powierzchni i jakie płatności chce otrzymać, a samo postępowanie jest inicjowane na jej wniosek. Powinna zatem dochować należytej staranności w dopełnieniu wszystkich warunków, od których uzależnione jest otrzymanie wnioskowanej pomocy.
W analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości, jakie dane zostały zgłoszone przez stronę skarżącą w treści wniosku o płatność w zakresie kwestionowanej działki rolnej [...]. Strona nie wnosiła żadnych uwag do prawidłowości formularza wniosku o przyznanie płatności (w tym w zakresie przebiegu działek referencyjnych). A zatem przyjmując konkretne granice upraw określonych w spersonalizowanym wniosku strona podjęła zobowiązanie, że dokładnie w tych granicach uprawy będzie realizowała w terenie i za to zostanie jej przyznana płatność.
Tymczasem dokumenty przeprowadzonej kontroli wykazują na dwa błędy dotyczące zadeklarowanej działki [...]: granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku (DR50) oraz zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej (DR13). W szczególności stwierdzono, że powierzchnia upraw w ramach zadeklarowanej działki referencyjnej [...] wynosi [...] ha. Z kolei reszta stwierdzonej powierzchni przypadła na działki nie objęte wnioskiem rolnika: nr [...] – [...] ha; nr [...] – [...] ha; nr [...] – [...] ha oraz [...] - [...] ha.
Przy tym nie można stracić z pola widzenia, że zarzuty i argumenty strony skarżącej (w tym wskazane w piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r.) które w istocie nie kwestionowały wyników przeprowadzonej kontroli, zmierzały do podważenia aktualności granic ewidencyjnych EGIB, które – w jej ocenie – mogły nie odpowiadać faktycznemu sposobowi użytkowania gruntu (w szczególności w zakresie sąsiedniej działki nr [...] – drogi gruntowej). Problem jednak w tym, ze wspomniane przez stronę nieścisłości sama mogła wykrywać i zgłaszać przy okazji składania wniosku o przyznanie płatności określając inne granice działek niż wynikają z treści udostępnionego formularza.
Reasumując, zarzuty strony skarżącej nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ przyznał płatność adekwatną względem rzeczywistego areału upraw zgłoszonego w obrębie działek referencyjnych wskazanych we wniosku. Rozstrzygnięcia organów oparto na prawidłowo ustalonym stanie faktyczny, z kolei wnioski dowodowe strony nie podważyły tych ustaleń.
Należało zatem znać, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło