III SA/Wr 378/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-04-16
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Kamila Paszowska-Wojnar, Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne w części, a w pozostałej części odmówić umorzenia, mimo wniosku zobowiązanego o umorzenie w całości, gdy istnieją przesłanki do umorzenia częściowego z uwagi na brak majątku, ale jednocześnie toczy się egzekucja z ruchomości na podstawie jednego z tytułów wykonawczych?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo umorzyć postępowanie egzekucyjne w części, gdy stwierdzi brak majątku pozwalający na skuteczną egzekucję w odniesieniu do części tytułów wykonawczych, jednocześnie odmawiając umorzenia w odniesieniu do innego tytułu, z którego toczy się egzekucja z ruchomości. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne, a organ egzekucyjny ma swobodę decyzyjną w tym zakresie, kierując się celowością i ekonomiką postępowania, zwłaszcza gdy wartość zajętego majątku nie jest jeszcze znana.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wielu tytułów wykonawczych z uwagi na brak majątku. Organ I instancji umorzył postępowanie w odniesieniu do większości tytułów, ale odmówił umorzenia w odniesieniu do jednego tytułu wykonawczego, z którego toczyła się egzekucja z ruchomości. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zaskarżyła postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 59 § 2 u.p.e.a. i niewłaściwą analizę stanu majątkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2024 r. Nr 0201-IEE1.7192.83.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi A. L. (dalej: strona skarżąca, strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ II instancji/ organ odwoławczy) z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr 0201-IEE1.7192.83.2024, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Fabryczna (dalej również jako: organ I instancji, organ, NUS) z dnia 4 lipca 2024 r. nr 0224-SEEE-2.7113.25.11.2024 o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych [...] tytułów wykonawczych oraz odmowie umorzenia egzekucyjnego prowadzonego na podstawie jednego tytułu wykonawczego.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...] i [...], wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Stare Miasto.
Zawiadomieniami z dnia 21 grudnia i 28 grudnia 2024 r. organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych strony, jednakże nie doprowadziło to do wyegzekwowania zaległości. Odpisy tytułów wykonawczych zostały stronie doręczone w dniu 21 grudnia 2024 r. W toku postępowania egzekucyjnego tytuły były też przydzielone poborcy skarbowemu do służby w terenie celem wyegzekwowania należności, lecz nie dało to rezultatu z powodu niemożności dokonania czynności egzekucyjnych.
Pismem z dnia 6 marca 2024 r. strona zawnioskowała o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia istnienia przesłanki z art. 56 par. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.) oraz o umorzenie postępowania na podstawie wymienionych tytułów egzekucyjnych. W uzasadnieniu strona wskazała na brak majątku, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji.
W dniu 18 marca 2024 r. organ egzekucyjny zwrócił się do Naczelnika US Wrocław – Krzyki o dokonanie zajęcia ruchomości strony na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] i protokołem z dnia 19 kwietnia 2024 r. poborca skarbowy dokonał zajęcia ruchomości strony. W toku postępowania strona była wezwana do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku, z treści którego wynikało, że nieruchomości strony posiadają w dziale IV ksiąg wieczystych wpisy hipoteczne na rzecz różnych wierzycieli, samochód strony z roku [...] jest niesprawny technicznie , inne ruchomości zabezpieczone w postępowaniu prokuratorskim zostały zajęte również przez Naczelnika US Wrocław – Krzyki w ramach pomocy prawnej, strona posiada inne prawa majątkowe w postaci udziałów w spółkach prawa handlowego, środki pieniężne zgromadzone na rachunkach wynoszą około [...] zł i brak jest źródeł dochodu, gdyż strona korzysta z pomocy rodziny. Dodatkowo organ pozyskał informację z CEPiK, zgodnie z którą samochód strony nie posiada aktualnego badania technicznego, co potwierdziło oświadczenie strony i zdaniem organu czyni egzekucję z tego składnika nieuzasadnioną ekonomicznie. Z informacji pozyskanej od ZUS wynika, ze strona nie pobiera żadnego świadczenia. Stwierdzono także, że spółki, w których strona posiada udziały, nie mają zarządu, co czyni niemożliwym doręczenie spółkom zawiadomienia o ich zajęciu. Organ egzekucyjny zapytał wierzyciela, czy posiada wiedzę o innych składnikach majątku, jednak wierzyciel nie przedstawił dodatkowych informacji.
Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. nr 0224-SEEE-2.7113.25.11.2024 organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i jednocześnie umorzył postępowanie egzekucyjne wobec strony, prowadzone na podstawie pozostałych tytułów. W uzasadnieniu stwierdzono, że postępowanie to, wobec braku majątku nie może być kontynuowane w pełnym zakresie z uwagi na brak majątku pozwalającego na skuteczną egzekucję. W zakresie postępowania egzekucyjnego, którego podstawą jest tytuł wykonawczy nr [...], organ odmówił zakończenia tego postępowania z uwagi na toczącą się egzekucję z ruchomości.
Po rozpatrzeniu zażalenia strony na to rozstrzygnięcie, DIAS zaskarżonym w sprawie postanowieniem utrzymał je w mocy, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu organ ten, po przytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, zwrócił uwagę, że każdy tytuł wykonawczy, w oparciu o który organ egzekucyjny podejmuje działania egzekucyjne, choć dotyczy tego samego zobowiązanego, stanowi podstawę odrębnego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu II instancji, nie ma wątpliwości, że organ egzekucyjny, po ocenie materiału dowodowego dotyczącego aktualnego stanu majątkowego strony, może umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone do części zaległości umożliwiając jednocześnie kontynuację działań egzekucyjnych do pozostałej części zaległości. Organ stanął na stanowisku, że akta sprawy i uzasadnienie wydanego postanowienia pokazują niezbicie, że egzekucja prowadzona wobec strony na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych nie przyniosłaby oczekiwanego rezultatu z uwagi na udowodniony brak majątku strony. Wskazano, że organ egzekucyjny nie ma obowiązku umorzyć postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie wszystkich posiadanych tytułów wykonawczych w sytuacji, w której organ egzekucyjny ustali, że istniejący składnik majątku pozwala na egzekucję wystarczającą jedynie na zaspokojenie roszczeń w części i wiadomo, że wszystkie zaległości nie zostaną zaspokojone, a ocena w tym zakresie należy do organu egzekucyjnego. Dalej podniesiono, że w przypadku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości strony, co oznacza, że jest składnik majątku, z którego egzekucja jest obecnie prowadzona, a na podstawie pozostałych, umorzonych postępowań egzekucyjnych ten składnik majątku nie był zajmowany. W ocenie organu, mając na uwadze wysokość należności głównej objętej omawianych tytułem wykonawczym, tj. [...] zł, nieracjonalne byłoby zajęcie tych ruchomości również na podstawie innych tytułów wykonawczych. Wskazano, że na chwilę obecną nie jest znana rzeczywista wartość zajętych ruchomości, ponieważ trwają czynności związane z ich wyceną. Stąd zdaniem organu przedwczesne byłoby umarzanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tego tytułu wykonawczego. Podsumowując, wobec braku innych składników majątkowych, z których egzekucja przewyższałaby koszty egzekucyjne, organ egzekucyjny słusznie uznał, że wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji, co uzasadniało zakończenie tych postępowań, zaś uwzględniając będącą w toku egzekucję z ruchomości umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie omawianego tytułu wykonawczego byłoby na ten moment nieuzasadnione.
W skardze na to postanowienie strona zaskarżyła je w całości i zarzuciła:
1) naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
- art. 59 par. 2 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości, w szczególności w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...];
- art. 7 u.p.e.a. w zw. z art. 59 par. 2 u.p.e.a. tj. celowości i ekonomiki postępowania egzekucyjnego przez prowadzenie egzekucji na podstawie jednego tytułu wykonawczego mimo umorzenia prowadzonych postępowań prowadzonych na podstawie innych tytułów wykonawczych;
- art. 6 u.p.e.a. w zw. z art. 7 u.p.e.a. jako zasady obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz zasady stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, wyrażające się w selektywnym podejściu do prowadzenia egzekucji;
- art. 61 par. 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną interpretację w kontekście możliwości ponownego wszczęcia egzekucji;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz na treść wydanego postanowienia:
- art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności brak wyczerpującej analizy i oceny wartości zajętych ruchomości w stosunku do wysokości dochodzonej należności i przewidywanych kosztów egzekucyjnych;
- art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji mimo istnienia podstaw do jego uchylenia;
- art. 8 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej wyrażające się w niedostatecznym różnicowaniu podejścia do poszczególnych tytułów wykonawczych;
- art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...];
- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażające się w powierzchowności rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.
W związku z tak postawionymi zarzutami, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia NUS oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty, powołując się na poglądy wyrażone w doktrynie i tezy orzeczeń sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).
Sąd rozpoznający skargę w granicach sprawy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobligowany jest do przeprowadzenia kontroli legalności objętych skargą decyzji i postępowań prowadzących do wydania tychże w celu sprawdzenia, czy nie doszło do naruszeń prawa powodujących potrzebę wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Oceniając legalność postanowienia DIAS, wskazać należy, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie znowelizowane przepisy u.p.e.a., które będą miały zastosowanie w sprawie z uwagi na fakt, iż postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie ustawy nowelizującej z dnia 11 września 2019 r. (strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w dniu 6 marca 2024 r.).
Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii umorzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do wymienionych na wstępie tytułów wykonawczych oraz odmowy umorzenia tego postępowania w odniesieniu do jednego z wymienionych tam tytułów przez organ egzekucyjny, którego postanowienie w tym przedmiocie utrzymał w mocy DIAS. Zdaniem organu odwoławczego, organ egzekucyjny trafnie uznał, że poczynione w sprawie ustalenia fatyczne dotyczącego majątku zobowiązanego dawały podstawy do przyjęcie, iż majątek strony nie pozwoli na wyegzekwowanie kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne w odniesieniu do wskazanych tytułów wykonawczych, a jednocześnie wskazał na podstawy i potrzebę kontynuowania egzekucji w stosunku do jednego z tytułów wykonawczych, w której to egzekucji dokonano zajęcia ruchomości. Natomiast skarżący stoi na stanowisku, że organ egzekucyjny w sposób nieprawidłowy uznał, iż nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości, tzn. również w odniesieniu do tego tytułu wykonawczego, co do którego organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Sąd uznał, że w tak zarysowanym sporze rację należało przyznać organowi.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, ze względu na to, że w danej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel, wiąże się ono z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.).
Zauważyć należy, że o ile co do zasady umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter, to jednak do umorzenia postępowania egzekucyjnego może dojść również wskutek oceny, że egzekucja należności pieniężnej nie będzie celowa, gdyż koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania – która to możliwość dopuszcza właśnie art. 59 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Należy wskazać, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wymaga wniosku zobowiązanego, czy też wierzyciela, ale może nastąpić również z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Wydanie postanowienia w tym przedmiocie nie jest w związku z tym uzależnione od woli zobowiązanego czy wierzyciela, lecz od zaistnienia przesłanek umorzenia określonych w art. 59 u.p.e.a. Przy ty, na co trafnie zwracał uwagę DIAS w zaskarżonym postanowieniu, zaistnienie przesłanki, wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a., nie nakłada na organ obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie udostępnia taką możliwość. Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej, w sytuacji gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi (wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r., II FSK 169/10 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uznanie organu egzekucyjnego ogranicza się do podjęcia decyzji o ewentualnym umorzeniu postępowania administracyjnego, nie zwalnia natomiast organu z obowiązku przeprowadzenia należycie postępowania wyjaśniającego co do zaistnienia przesłanek warunkujących w świetle brzmienia art. 59 § 2 u.p.e.a. podjęcie takiej decyzji. Postępowanie to powinno spełniać wymogi wynikające z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i w jego rezultacie organ powinien zebrać dane pozwalające mu dokonanie wszechstronnej oceny sytuacji zobowiązanego pod kątem tego, czy w istocie nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może bowiem nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania wyjaśniającego organ jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do podejmowania czynności zmierzających do pozyskania informacji na temat majątku zobowiązanego, który może służyć zaspokojeniu wierzyciela. Może zatem również zwrócić się do zobowiązanego o udzielenie informacji na temat jego aktualnej sytuacji majątkowej - w szczególności, jeśli zobowiązany twierdzi, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następnie należy dokonać oceny efektywności możliwych czynności egzekucyjnych oraz porównania szacowanych wydatków egzekucyjnych, a także możliwych do wyegzekwowania kwot w celu stwierdzenia, czy uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2373/11, LEX nr 1302902). Pozwala to również na kontrolę sposobu skorzystania przez organ egzekucyjny z przyznanego mu uznania administracyjnego. Zarazem w ramach postanowienia, którego ramy wyznacza art. 59 § 2 u.p.e.a. organ nie jest zobowiązany ani uprawniony do czynienia ustaleń w zakresie skuteczności prowadzonej egzekucji jako takiej; ma jedynie ustalić, czy możliwe jest uzyskanie w toku prowadzanej egzekucji kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2025 r. sygn. akt III FSK 995/23, LEX nr 3838214)
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie słusznie DIAS uznał, że organ egzekucyjny dopełnił powyższych obowiązków i to zarówno w zakresie egzekucji toczącej się w odniesieniu do tytułów wykonawczych, co do których postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, jak i w zakresie egzekucji, która zgodnie z postanowieniem tego organu winna być kontynuowana (tytuł wykonawczy nr [...]).
Wbrew argumentom zawartym w skardze, organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie w sposób wyczerpujący i kompleksowy. Ze złożonego przez stronę oświadczenia o posiadanym majątku wynikało, że nieruchomości strony posiadają w dziale IV ksiąg wieczystych wpisy hipoteczne na rzecz różnych wierzycieli, samochód strony z roku [...] jest niesprawny technicznie , inne ruchomości zabezpieczone w postępowaniu prokuratorskim zostały zajęte również przez Naczelnika US Wrocław – Krzyki w ramach pomocy prawnej, strona posiada inne prawa majątkowe w postaci udziałów w spółkach prawa handlowego, środki pieniężne zgromadzone na rachunkach wynoszą około [...] zł i brak jest źródeł dochodu, gdyż strona korzysta z pomocy rodziny. Dodatkowo organ pozyskał informację z CEPiK, zgodnie z którą samochód strony nie posiada aktualnego badania technicznego, co potwierdziło oświadczenie strony i zdaniem organu czyni egzekucję z tego składnika nieuzasadnioną ekonomicznie. Z informacji pozyskanej od ZUS wynika, ze strona nie pobiera żadnego świadczenia. Stwierdzono także, że spółki, w których strona posiada udziały, nie mają zarządu, co czyni niemożliwym doręczenie spółkom zawiadomienia o ich zajęciu. Organ egzekucyjny zapytał wierzyciela, czy posiada wiedzę o innych składnikach majątku, jednak wierzyciel nie przedstawił dodatkowych informacji.
W tej sytuacji słusznie stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne w ramach wymienionych [...] tytułów wykonawczych, wobec braku majątku nie może być kontynuowane z uwagi na brak majątku pozwalającego na skuteczną egzekucję.
Z kolei odnośnie postępowania egzekucyjnego, którego podstawą jest tytuł wykonawczy nr [...], organ odmówił zakończenia tego postępowania z uwagi na toczącą się egzekucję z ruchomości i Sąd podziela ocenę organu wyrażoną również i w tym zakresie. Zasadnie wskazuje organ, że nie sposób wywodzić obowiązku umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie wszystkich posiadanych tytułów wykonawczych w sytuacji, w której organ egzekucyjny ustali, że istniejący składnik majątku pozwala na egzekucję wystarczającą jedynie na zaspokojenie roszczeń w części i wiadomym jest, że wszystkie zaległości nie zostaną zaspokojone. Rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że ocena w tym zakresie należy do organu egzekucyjnego. W niniejszej sprawie, w przypadku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], dokonano zajęcia ruchomości strony i egzekucja jest obecnie prowadzona w stosunku do tego składnika majątkowego, natomiast w pozostałych, umorzonych postępowaniach egzekucyjnych nie dokonywano zajęcia tego składnika majątkowego. Do oceny organu należy przy tym to, czy zasadne jest zajęcie tego składnika dla celów prowadzenia egzekucji na podstawie pozostałych tytułów wykonawczych, czy tylko dla celów jednego z nich. Nie można zatem podzielić zarzutu strony, że organ w sposób nieuzasadniony "różnicuje podejście do poszczególnych tytułów wykonawczych". Zatem uznanie przez organ, że zajęcie przedmiotowych ruchomości, mając na uwadze wysokość należności głównej objętej omawianym (jednym) tytułem wykonawczym, byłoby nieracjonalne i ograniczenie działań egzekucyjnych tylko do jednego z tytułów wykonawczych, było w tej sytuacji działaniem uprawnionym. Mając przy tym na względzie to, że na chwilę wydawania postanowienia nie była znana rzeczywista wartość zajętych ruchomości (trwały czynności związane z ich wyceną) umarzanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tego tytułu wykonawczego byłoby istotnie przedwczesne. Stwierdzenia tego nie sposób zakwestionować, biorąc pod uwagę, że zadaniem organu egzekucyjnego jest podjęcie skutecznych działań w celu wyegzekwowania należności i zaspokojenia wierzyciela. Sąd nie podziela przy tym zarzutu postawionego w skardze, że organ nie dokonał wyczerpującej analizy i oceny wartości zajętych ruchomości w stosunku do wysokości dochodzonych należności na tym etapie. Skoro organ egzekucyjny na moment wydawania postanowienia prowadził dopiero czynności zmierzające do ustalenia wartości tych ruchomości, to nie sposób uznać, że z powodu braku dokonania tej wyceny, zasadne miałoby być umorzenie postępowania egzekucyjnego. Przeciwnie, to dopiero wycena tych składników będzie podstawą do podjęcia decyzji przez organ w przedmiocie dalszego kontynuowania egzekucji na podstawy oceny jej zasadności z punktu widzenia art. 59 par. 2 u.p.e.a. Na tym etapie organ słusznie natomiast zakłada, że jest możliwe, iż egzekucja przyniesie efekty w postaci częściowego choćby zaspokojenia wierzyciela, nie mając podstaw do uznania, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne – właśnie z tego względu, że nie jest znana wartość przedmiotowych ruchomości.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze. Wbrew zarzutom strony, postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie, a zaskarżone postanowienie zawiera wystarczające wyjaśnienie przyczyn odmowy umorzenia postępowania w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...]. Z tego samego powodu nie sposób również uznać, że sprawa w postępowaniu odwoławczym miałaby zostać powierzchownie rozpatrzona, co zdaniem strony miałoby przemawiać za naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Z wyżej wskazanych względów, zdaniem Sądu należycie wyjaśniono również kwestię powodów, dla których w pozostałym zakresie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu zasadnie i bez naruszenia prawa uznano, że w niniejszej sprawie wobec braku innych składników majątkowych, z których egzekucja przewyższałaby koszty egzekucyjne, wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji, co uzasadniało zakończenie tych postępowań, zaś uwzględniając będącą w toku egzekucję z ruchomości, właściwie uznano, że umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie omawianego tytułu wykonawczego byłoby na ten moment nieuzasadnione.
Mając to wszystko na względzie, Sąd skargę oddalił w całości jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło