III SA/Wr 414/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. W. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: 1. przyznać adwokatowi K. W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wynagrodzenie w kwocie [...] zł (słownie: [...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł (słownie: [...]), tytułem opłaty za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną przez adwokata ustanowionego z urzędu; 2. przyznać adwokatowi K. W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków adwokata ustanowionego z urzędu. W sprawie, prawomocnym postanowieniem z [...] r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. przyznał B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata K. W. Wyznaczony z urzędu adwokat reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, który wyrokiem z dnia [...] r. oddalił skargę B.K. na wyżej oznaczoną decyzję, natomiast w pkt II. tego wyroku postanowił o przyznaniu od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na rzecz adwokata K. W. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwoty [...]zł wraz z podatkiem VAT. Wyznaczony z urzędu adwokat sporządził i w dniu [...] r. wniósł skargę kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] r. i stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który wyrokiem z dnia [...] r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. W piśmie procesowym z dnia [...] r. wyznaczony z urzędu adwokat ponowił sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w łącznej kwocie [...] zł i oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pełnomocnik ten wskazał, że na wyżej wskazaną łączną kwotę składa się opłata (wynagrodzenie) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie [...] zł oraz poniesione niezbędne i uzasadnione wydatki: na dojazd na rozprawę kasacyjną z W. do W. w kwocie [...] zł, opłatę za parking w kwocie [...] zł oraz wydatki na korespondencję (listy wysłane do skarżącej) – [...] zł. W treści skargi kasacyjnej wyznaczony z urzędu adwokat uzasadniał swoje żądanie przyznania wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej. W załączeniu do pisma procesowego z dnia [...] r. występujący z urzędu adwokat przesłał dowód uiszczenia opłat pocztowych tytułem korespondencji nadawanej do skarżącej w łącznej kwocie [...] zł oraz dowody zakupu paliwa i uiszczenia opłaty za parkowanie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r.: 1. przyznano adwokatowi K.W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wynagrodzenie w kwocie [...] zł (słownie: [...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł (słownie: [...]), tytułem opłaty za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną przez adwokata ustanowionego z urzędu; 2. przyznano adwokatowi K.W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków adwokata ustanowionego z urzędu; 3. odmówiono przyznania adwokatowi K. W. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu ponad kwotę przyznaną w pkt 1. i 2. sentencji postanowienia. W uzasadnieniu swojego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), przewiduje podwyższoną stawkę opłaty za zastępstwo procesowe, którą należy przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który weźmie udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym co winno się interpretować w ten sposób, że podwyższona stawka opłaty zawiera już w sobie i rekompensuje wydatki poniesione przez pełnomocnika. Ponadto wskazał, że pełnomocnik nie musiał dojechać i wziąć udziału w rozprawie kasacyjnej, ale mógł być zastąpiony przez innego pełnomocnika. Sprzeciw od powyższego postanowienia w przewidzianym terminie złożył wyznaczony pełnomocnik, w wyniku czego postanowienie referendarza upadło. W uzasadnieniu wskazał, iż nieuprawnionym jest przyjęcie, że w przewidzianych w rozdziałach 3-5 rozporządzenia opłatach mieszczą się także wydatki, gdyż ich zwrot został przewidziany w odrębny sposób. W jego ocenie nie ulega też wątpliwości, że opłaty stanowią wynagrodzenie pełnomocnika za świadczoną pracę (czynności adwokackie), a więc merytoryczną pomoc prawną, a nie ekwiwalent, czy ryczałt za wydatki. Zdaniem pełnomocnika przewidziane w rozporządzeniu podwyższenie stawki opłaty za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika ze zwiększonego nakładu pracy związanego z udziałem w rozprawie kasacyjnej i poświęconego na to dodatkowego przygotowania, czasu i pracy, a nie konieczności poniesienia wydatków związanych ze sprawą. Wnioskodawca nie zgodził się także z twierdzeniem referendarza, że pełnomocnikowi nie należy się zwrot wydatków na dojazd do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż nie musi on brać udziału w rozprawie kasacyjnej, ponieważ może być zastąpiony przez innego pełnomocnika. W tym kontekście podał, że jeśliby przyjąć, że żaden pełnomocnik spoza Warszawy nie powinien pojechać do Naczelnego Sądu Administracyjnego, to nigdy nie znalazłaby zastosowania podwyższona stawka określona w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, gdyż pełnomocnicy, którzy sporządzili i wnieśli skargi kasacyjne nie braliby udziału w rozprawach kasacyjnych. Zdaniem wnioskodawcy nie można też wymagać od pełnomocnika, ani obowiązku takiego nie przewiduje żaden przepis, aby rezygnował z osobistego świadczenia pomocy prawnej, a tym bardziej pomocy udzielanej z urzędu. Żaden też przepis prawa nie stanowi, że dojazd pełnomocnika i jego udział w rozprawie kasacyjnej jest zbędny i nie podlega zwrotowi jak wydatek. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie obowiązującej w dniu wszczęcia postępowania, tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis § 19 cytowanego wyżej dotychczasowego rozporządzenia z dnia [...] r., znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowił zaś, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. W realiach badanej sprawy przyznając wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej Sąd uwzględnił fakt, iż sporządził on i wniósł skargę kasacyjną oraz brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym. Nadto występował on w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Z tych też względów wysokość przysługującego mu wynagrodzenia należało określić w oparciu o brzmienie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1 nie mniej niż 120 zł. W realiach niniejszej sprawy, wobec przedmiotu zaskarżenia wynoszącego [...] zł, stawka minimalna - zgodnie z § 6 pkt 6 cyt. rozporządzenia - wynosiła 3.600, a jej 75% 2.700 zł. Sąd uznał jednak, że w niniejszej sprawie wystąpiły podstawy do podwyższenia wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej, co w podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług dało łączną kwotę 4.981,50 zł. Zdaniem Sądu, przemawiał za tym skomplikowany charakter sprawy, a także wkład pracy adwokata, polegający na rzetelnym i wyczerpującym sporządzeniu skargi kasacyjnej, przez co walnie przyczynił się on do uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Zasadnym także było przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, poniesionych tytułem niezbędnych i udokumentowanych wydatków obejmujących opłatę parkingową (12 zł), wydatki na korespondencję (9,70 zł) oraz zwrot kosztów podróży, które wyliczono w oparciu o § 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Przepis art. 250 p.p.s.a., stanowiąc o zwrocie niezbędnych, udokumentowanych wydatków, nie wskazuje formy udokumentowania wydatków, ani też nie ogranicza pełnomocnika co do sposobu obliczania poniesionych wydatków zwłaszcza, gdy chodzi o koszt podróży prywatnym samochodem (postanowienie NSA z 22 lutego 2011 r., I OZ 117/11). Wobec tego, uznać należy w niniejszej sprawie koszty podróży z użyciem samochodu o pojemności silnika powyżej 900 cm³, jako niezbędne wydatki. Dokonując obliczenia tych wydatków Sąd uwzględnił podane przez pełnomocnika dane pojazdu, pokonaną odległość (722 km w dwie strony) i określoną w ww. rozporządzeniu stawkę za 1 kilometr przebiegu przejazdu. W ten sposób wyliczone koszty przejazdu samochodem określono na kwotę 603,45 zł (0,8358 zł x 722 km). Wobec powyższego, na podstawie art. 250 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.