III SA/Wr 422/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Asesor WSA Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr HP.906.27.2024.AO w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu z dnia 1 lipca 2024 r. nr HP.9022.2.11.2022.NH; Przedmiotem skargi K. G. (dalej: skarżąca, strona, pacjentka) jest decyzja Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (dalej: DPWIS, organ II instancji) z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr HP.906.27. 2024.AO utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu (dalej: PPIS, organ I instancji) z dnia 1 lipca 2024 r. nr II-21/24 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych). Organ I instancji ustalił, że skarżąca pracowała w narażeniu zawodowym na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne w miejscach pracy: od 29 września 2005 r. do 24 listopada 2005 r. (130 godzin w miesiącu) jako pracownik sklepu L., od 25 listopada 2005 r. do 21 lutego 2009 r. w pełnym wymiarze czasu pracy jako kasjer – sprzedawca w P., od 1 czerwca 2009 r. do 15 czerwca 2009 r. jako współwłaściciel w N., od 23 sierpnia 2011 r. do 22 listopada 2011 r. jako kasjer sprzedawca w pełnym wymiarze czasu pracy w P., od 2 listopada 2015 r. do 31 marca 2022 r. jako nastawniczy w pełnym wymiarze czasu pracy w P. w W. Do jej obowiązków w P. należało obsługa nastawnicy, blokada liniowa, w okresie zimowym obsługa ogrzewania rozjazdów, obserwacja przejeżdżającego pociągu z użyciem chorągiewki. Pracowała w nastawni w B., J. i W. Dnia 8 listopada 2022 r. DWOMP wydał orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej z poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu jednostka orzecznicza wskazała, że strona przebywała od 16 stycznia 2006 r. do 16 lipca 2006 r. na zwolnieniu lekarskim, od 17 lipca 2006 r. do 13 września 2006 r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne, od 14 września 2006 r. do 17 stycznia 2007 r. była na urlopie macierzyńskim a od 27 lutego 2008 r. do 5 lutego 2009 r. na urlopie wychowawczym. Od 19 października 2016 r. do 13 listopada 2016 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. W październiku 2019 r. nasilenie dolegliwości bólowych. Od 9 czerwca 2020 r. do 2 grudnia 2021 r. zwolnienie chorobowe i świadczenie rehabilitacyjne. W tym czasie 20 czerwca 2020 r. pacjentka wykonała USG barku prawego, w którym stwierdzono liczne zmiany entezopatyczne i zwapnienie ścięgna mięśnia nadgrzbietowego prawego. W dniu 11 sierpnia 2020 r. w badaniu Rezonansu Magnetycznego stwierdzono tendinopatię wapniejącą ścięgna mięśnia nadgrzbietowego (SST). W dniu 10 maja 2021 r. z uwagi na stwierdzony zespół ciasnoty podbarkowej z tendinopatią stożka rotatorów barku prawego wykonano u pacjentki artroskopię barku prawego. Po powrocie ze świadczenia rehabilitacyjnego lekarz profilaktyk orzekł o niezdolności do pracy i strona została zwolniona z dniem 31 marca 2022 r. W badaniu ortopedycznym w dniu 31 maja 2022 r. stwierdzono przewlekłe okołostawowe zapalenie barku prawego co potwierdza USG barku prawego wykonane w dniu 2 czerwca 2022 r. w którym stwierdzono entezopatię ścięgna nadgrzbietowego prawego oraz cechy świeżego naderwania przyczepów ścięgien mięśnia podłopatkowego prawego i nadgrzbietowego. Przewlekłe zapalenie okołostawowe barku powstaje w wyniku ciężkich prac fizycznych na skutek zużycia się tkanek miękkich barku z powodu zmian przeciążeniowo-zapalnych. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że zmiany przeciążeniowo – zapalne mogła spowodować praca na stanowisku nastawniczy w P. W pozostałych zakładach pracy tylko okresowo występowała monotypia, bez nadmiernego obciążenia barków. Występująca u pacjentki niedoczynność tarczycy jest wyrównana co wyklucza pozazawodową przyczynę choroby. Po zapoznaniu się z tym orzeczeniem pracodawca (P.) zakwestionował ocenę narażenia zawodowego skarżącej składając swoje stanowisko 10 stycznia 2023 r. do PPIS, który pismo to przekazał DWOMP w Wałbrzychu celem ustosunkowania się do podnoszonych w nim kwestii. W odpowiedzi DWOMP zwrócił się do PPIS o weryfikację narażenia. Po analizie zweryfikowanej oceny narażenia zawodowego w P. przez PPIS, DWOMP zmienił swoją wcześniejszą opinię i wydał orzeczenie lekarskie z dnia 23 czerwca 2023 r., Nr 233/2023 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W orzeczeniu tym wskazano, że przeprowadzono oględziny stanowisk na nastawni wykonawczej w J. oraz w B. Organ w posumowaniu wskazał, że podczas obsługi urządzeń sterowania ruchem kolejowym nie było konieczności użycia dużej siły w chwili przekręcania gałki w okresach od 2 listopada 2015 r. do 18 października 2016 r., od 14 listopada 2016 r. do 13 listopada 2017 r. , od 9 grudnia 2017 r. do 16 listopada 2018 r., od 22 maja 2019 r. do 8 czerwca 2020 r., od 3 grudnia 2021 r. do 31 marca 2022 r., niemniej w okresie zimowym podczas obsługi ogrzewania rozjazdów czynności wykonywane powodowały napięcie mięśni. W nastawnicy w J. stan techniczny urządzeń sterowania ruchem był w złym stanie technicznym, co powodowało przy ich obsłudze użycie większej ilości siły. Od stycznia 2020 r. do czerwca 2020 r. podczas zatrudnienia skarżącej na W. trwała przebudowa stacji i doszła praca na torze czynnym polegająca na użyciu znacznej siły. W trybie odwoławczym Instytut Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 17 maja 2024 r. nr NKOCHZA/285/23-24 wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując, że przeprowadzona analiza narażenia zawodowego nie potwierdza aby czynności wykonywane przez stronę stwarzały warunki do przewlekłego przeciążenia stawu barkowego prawego w dłuższych przedziałach czasowych. Badana nie wykonywała pracy, wymagającej pozycji wymuszonej z uniesionymi kończynami górnymi ani wymagającej ciągłego podnoszenia, dźwigania lub przesuwania ciężarów przez większość czasu zmiany roboczej. Wskazał również, że przebieg kliniczny choroby u skarżącej oraz wyniki badań obrazowych przemawiają za rozwojem u badanej tendinopatii wapniejącej mięśnia nadgrzebieniowego (SST), którą należy uznać za pierwotną przyczynę zgłaszanych przez pacjentkę dolegliwości bólowych barku z późniejszym rozwojem ciasnoty podbarkowej i zmian entezopatycznych. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że nie zostały spełnione warunki do rozpoznania choroby zawodowej. Mianowicie dwie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej, a analiza narażenia zawodowego nie pozwala na stwierdzenie zawodowej etiologii rozpatrywanej choroby. W odwołaniu skarżąca zarzuciła brak podstaw prawnych do występowania przez organ I instancji o kolejne orzeczenie lekarskie do jednostki orzeczniczej I stopnia, nieuwzględnienie, że zgromadzony materiał wskazuje na narażenie skarżącej na czynniki szkodliwe dla zdrowia, a stwierdzona przez IMP tendinopatia wapniejąca powinna dotyczyć także barku lewego a nie tylko prawego. Organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, podkreślił, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia 17 maja 2024 r. wskazał jasno, iż przebieg kliniczny choroby u pacjentki oraz wyniki badań obrazowych przemawiają za rozwojem u badanej tendinopatii wapniejącej mięśnia nadgrzebieniowego (SST), którą należy uznać za pierwotną przyczynę zgłaszanych przez pacjentkę dolegliwości bólowych barku z późniejszym rozwojem ciasnoty podbarkowej i zmian entezopatycznych. Wapniejące zapalenie ścięgien stożka rotatorów to jednostka chorobowa, polegająca na odkładaniu się depozytów soli wapnia w tkance ścięgien (najczęściej mięśnia nadgrzebieniowego lub podgrzebieniowego), co powoduje wzrost miejscowej objętości oraz ciśnienia w tkance, a w konsekwencji zmniejszenie przestrzeni podbarkowej i konflikt podbarkowy, czego skutkiem są nagle lub narastające bóle stawu ramiennego. niepoprzedzone żadnym urazem. Schorzenie dotyczy najczęściej pacjentów w wieku 30-60 lat, w większości kobiet głównie ze względu na odmienny profil hormonalny. Czynnikami zwiększającymi ryzyko wapniejącego zapalenia ścięgien są zaburzenia hormonalne, autoimmunologiczne, metaboliczne, w tym predysponujące do tworzenia kamieni nerkowych, czy kamieni żółciowych oraz takie choroby jak np. niedoczynność tarczycy, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, dna moczanowa. Pacjentka od ponad 15 lat jest leczona z powodu niedoczynności tarczycy, w wieku 23 lat usunięto jej pęcherzyk żółciowy z powodu kamicy. W toku prowadzonego postępowania wykazano, iż szczegółowa analiza narażenia zawodowego nie przedstawia charakterystycznego obciążenia kończyn, które można by łączyć z etiologią rozpatrywanego schorzenia pod postacią przewlekłego zapalenia barku na stanowisku nastawiacza w P. SA. Jak wskazali upoważnieni lekarze, przeważający wpływ na rozwój rozpoznanej u skarżącej choroby mają czynniki niezwiązane z pracą zawodową. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu, podkreślił, że dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczeń lekarskich, które są "opiniami biegłego" w rozumieniu art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.- dalej k.p.a.) podlegającymi weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Orzeczenia wydane przez upoważnionych do tego lekarzy zostały poprzedzone analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego, którego konsekwencją jest bezzasadne stwierdzenie, że w przypadku stwierdzonej u strony choroby barku prawego zachodzi brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia, przy czym sporządzone orzeczenia lekarskie lekarzy medycyny pracy są tendencyjne i wewnętrznie sprzeczne, w szczególności na tendencyjne stwierdzenie biegłych, że strona nie wykonywała ciężkich prac fizycznych, podczas gdy do zespołu ciasnoty podbarkowej z tendinopatią stożków rotatorów barku prawego nie prowadzą wyłącznie prace fizyczne, ale prace polegające na powtarzaniu tych samych czynności fizycznych przez dłuższy czas powodujące przeciążenie ścięgien. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym w sprawie, zasadami logicznego rozumowania oraz wiedzą medyczną. Zdaniem strony odkładanie się depozytów soli wapnia w tkance ścięgien winno w równym stopniu dotyczyć prawego i lewego barku, tymczasem w sprawie mamy do czynienia wyłącznie z chorobą prawego barku. Skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie karty informacyjnej oceny ryzyka zawodowego na stanowisku nastawniczy (nr 36/2015) w wykazie zagrożeń na tym stanowisku widnieje wyraźnie "zmęczenie regionu barkowego". Ponadto strona wskazała, że jeżeli jej praca nie miała wpływu na bark to dlaczego nie została dopuszczona do pracy na tym stanowisku po operacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest od względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Stosownie do art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836). Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m. in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Zgodnie bowiem z § 6 ust. 5 jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do: 1) pracodawcy - w zakresie obejmującym przebieg oraz organizację pracy zawodowej pracownika lub byłego pracownika, w tym pracę w godzinach nadliczbowych, dane o narażeniu zawodowym, obejmujące także wyniki pomiarów czynników szkodliwych wykonanych na stanowiskach pracy, na których pracownik był zatrudniony, stosowane przez pracownika środki ochrony indywidualnej, a w przypadku narażenia pracownika na czynniki o działaniu uczulającym (alergenów) - także o przekazanie próbki substancji, w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań diagnostycznych; 2) lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej - w zakresie dokonania uzupełniającej oceny narażenia zawodowego oraz o udostępnienie dokumentacji medycznej wraz z wynikami przeprowadzonych badań profilaktycznych; 3) lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej - o udostępnienie dokumentacji medycznej w zakresie niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej; 4) właściwego państwowego inspektora sanitarnego - w zakresie oceny narażenia zawodowego, zwłaszcza na podstawie dokumentacji archiwalnej oraz informacji udostępnianej na jego wniosek przez odpowiednie jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej i służby medycyny pracy w odniesieniu do zakładów pracy, które uległy likwidacji; 5) pracownika lub byłego pracownika - w zakresie uzupełnienia wywiadu zawodowego przeprowadzonego przez lekarza wykonującego zawód w ramach wykonywania działalności leczniczej lub zatrudnionego w podmiocie leczniczym albo właściwego państwowego inspektora sanitarnego wydającego skierowanie na badanie w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie. Lekarz orzecznik uznał, że informacje zawarte w dokumentacji są wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej i tę chorobę zawodową rozpoznał. Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów przez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia. W świetle wskazanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833). W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo). Sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organy I i II instancji powołały się na wnioski płynące z orzeczenia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział w Wałbrzychu z dnia 23 czerwca 2023 r. nr 233/2023 oraz orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 17 maja 2024 r. nr NKOCHZA/285/23-24. Jednak orzeczenia te w szczególności orzeczenie z 23 czerwca 2023 r. uzyskane zostało w następstwie działań pozostających w sprzeczności z uregulowaniami przywołanego aktu wykonawczego z dnia 30 czerwca 2009 r. Trzeba bowiem zaznaczyć, że skarżąca była najpierw badana w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Oddział w Wałbrzychu, który w orzeczeniu z dnia 8 listopada 2022 r. nr 141/2022 rozpoznał u skarżącej chorobę zawodową - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych). Z kolei wspomniane orzeczenie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział w Wałbrzychu z dnia 23 czerwca 2023 r. nr 233/2023 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zostało wydane na skutek żądania zgłoszonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Wałbrzychu, który wystąpił do rzeczonej placówki pierwszego szczebla o przeprowadzenie ponownej oceny narażenia zawodowego uwzględniając wniosek P. S.A. Tymczasem należy podkreślić, że jak wyżej wskazano postępowanie w sprawie ustalenia choroby zawodowej przed właściwymi jednostkami orzeczniczymi toczy się, w myśl przepisów rozporządzenia bez udziału pracodawcy, któremu nawet nie przesyła się w toku tego postępowania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie można bowiem utożsamiać procedury orzekania o chorobie zawodowej przez właściwe jednostki medyczne z postępowaniem administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, toczącym się przed właściwym państwowym inspektorem sanitarnym. Przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi wyraźnie, że podmiotem upoważnionym do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie u pracownika ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia jest wyłącznie pracownik lub były pracownik. Przepis § 8 ust, 2 rozporządzenia określa wprawdzie, że jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. I w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności. W żadnym razie nie oznacza to jednak, aby był on w tym zakresie uprawniony do wystąpienia, na wniosek pracodawcy, o zmianę stanowiska do jednostki orzeczniczej I stopnia. W świetle zaprezentowanych rozważań Sąd uznał, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do występowania, na wniosek pracodawcy, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Omawiane uchybienie jest tym bardziej istotne, że uzasadnienie orzeczenia z 23 czerwca 2023 r. jest całkowicie sprzeczne z rozpoznaniem zawartym w uzasadnieniu pierwszego orzeczenia tej jednostki. Poza tym o ile pierwsze orzeczenie jest spójne bowiem rozpoznano i stwierdzono w nim chorobę z pkt 19.4 wykazu chorób zawodowych spowodowaną sposobem wykonywania pracy to drugie orzeczenie tej jednostki jest bardzo lakoniczne i poza obszernym opisem wykonywanych przez skarżącą czynności jako nastawniczy nie wskazuje jednoznacznie, czy skarżąca pracowała w narażeniu i nie wskazuje rozpoznania jednostki chorobowej. Nie odnosi się do znajdującej się w aktach administracyjnych karty informacyjnej oceny ryzyka zawodowego na stanowisku nastawniczy (nr 36/2015), w której w wykazie zagrożeń na tym stanowisku widnieje wyraźnie "zmęczenie regionu barkowego". Z kolei rozpoznanie jednostki orzeczniczej II stopnia stwierdza u skarżącej tendinopatię wapniejącą mięśnia nadgrzbietowego jednak wyklucza aby czynności wykonywane przez stronę na stanowisku pracy stwarzały warunki do przewlekłego przeciążenia stawu barkowego. Ponadto wskazać należy, że w orzeczeniu o rozpoznaniu choroby zawodowej wykluczono pozazawodową przyczynę choroby gdy z kolei w orzeczeniu jednostki orzeczniczej II stopnia wyciągnięto przeciwne wnioski, wskazując, że przeważający wpływ na rozwój rozpoznanej u skarżącej choroby mają czynniki niezwiązane z pracą zawodową. W ocenie Sądu skarżąca w uzasadnieniu skargi słusznie wskazuje, że z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy nie wynika, czy odkładanie się depozytów soli wapnia w tkance ścięgien winno w równym stopniu dotyczyć prawego i lewego barku, tymczasem w sprawie mamy do czynienia wyłącznie z chorobą prawego barku. W toku ponownego rozpoznania sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Wałbrzychu uwzględni wskazania płynące z niniejszego wyroku i powtórnie oceni zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności orzeczenie z dnia 8 listopada 2022 r. nr 141/2022 rozpoznające u skarżącej chorobę zawodową - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych). Jeżeli natomiast poweźmie wątpliwości co do jego treści, rozważy potrzebę skorzystania ze środków prawnych przewidzianych w § 8 ust. 2 rozporządzenia, które z mocy tego przepisu mogą zostać zastosowane przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Należy jeszcze raz podkreślić, że omawiane środki nie mogą być utożsamiane z występowaniem na wniosek pracodawcy do placówki pierwszego szczebla o wydanie kolejnego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w sprawie. W szczególności organ zdecyduje czy zażąda od lekarza, który wydał pierwsze orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, czy właściwsze będzie w tej sytuacji wystąpienie jednak do jednostki orzeczniczej II stopnia (innej niż jednostka która wydała orzeczenie z dnia 17 maja 2024 r.) o dodatkową konsultację, o której mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia.