III SA/Wr 423/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska (sprawozdawca) Protokolant specjalista Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi S.Sp. z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 11 września 2024 nr SKO 4122/19/2024 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 27 czerwca 2024 r. nr NS/AMS/0511/15398373/23; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. (nr SKO 4122/19/2024) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: wierzyciel, Dyrektor DWUP) z dnia 27 czerwca 2024 r. (nr NS/AMS/0511/15398373/23) o oddaleniu zarzutów S. Sp. z o.o. w K. (dalej: strona skarżąca, Spółka) w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 lutego 2024 r. o numerze [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 44 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze. zm., dalej: k.p.a.), art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505, dalej: u.p.e.a.) w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. z 2023 r., poz. 1626). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy wystawił w dniu 26 lutego 2024 r. tytułu wykonawczy o nr [...], w którym jako podstawę prawną obowiązku wskazano decyzję z dnia 20 grudnia 2023 r., nr 63/CV-19/23. Decyzją tą ustalono, że świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy oraz środki na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne należnych od pracodawcy na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązano stronę skarżącą do zwrotu całości udzielonego wsparcia w wysokości 453.200,97 zł wraz z odsetkami. Pismem z dnia 4 marca 2024 r., strona skarżąca wniosła zarzuty: 1) nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 26 lutego 2024 r.; 2) braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia przed wydaniem tytułu wykonawczego z dnia 26 lutego 2024 r. Spółka podkreśliła, że decyzja z dnia 20 grudnia 2023 r. nie została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego (nie została jej doręczona), nie była ostateczna i nie mogła stanowić podstawy do wydania tytułu wykonawczego. Spółka dodała, że operator pocztowy w dniu 3 stycznia 2024 r. nie podjął próby fizycznego doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z 20 grudnia 2023 r. W tym dniu Spółka prowadziła normalną aktywność i była możliwość fizycznego doręczenia jej decyzji. Inne przesyłki pocztowe w tym dniu zostały Spółce doręczone w jej siedzibie. Brak było zatem podstaw do awizowania przedmiotowej korespondencji. Ponadto operator pocztowy nie pozostawił w odbiorczej skrzynce pocztowej awiza. Dodatkowo Spółka zwróciła uwagę na nieprawidłowe wypełnienie zwrotnego potwierdzenia doręczenia przesyłki. Podkreśliła również, że złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Odnosząc się do drugiego zarzutu Spółka zauważyła, że obowiązek wskazany w decyzji z 20 grudnia 2023 r. nie wynika z przepisów prawa, a zatem Spółce należało doręczyć upomnienie przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Końcowo strona skarżąca wskazała, że okoliczności przez nią przywołane należy również rozpatrywać w kontekście art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. Dyrektor DWUP, działając w charakterze wierzyciela, po rozpatrzeniu zarzutów Spółki, postanowieniem z 28 marca 2024 r. oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Po rozpatrzeniu zażalenia SKO, postanowieniem z dnia 23 maja 2024r. (nr SKO 4122/13/2024), uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ w materiale dowodowym nie było potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia, a także dowodu potwierdzającego datę złożenia zażalenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor DWUP, działając w charakterze wierzyciela, po rozpatrzeniu zarzutów zobowiązanej Spółki, postanowieniem z dnia 27 czerwca 2024 r. oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu egzekucyjnego z dnia 26 lutego 2024 r. Wierzyciel wyjaśnił, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym w dniu jego wystawienia istniał, ponieważ zobowiązanie oraz jego wysokość zostały określone w ostatecznej decyzji z dnia 20 grudnia 2023 r. (nr 63/CV-19/23) zobowiązującej stronę do zwrotu całości udzielonego wsparcia wraz z odsetkami. W zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia wierzyciel wyjaśnił, że nie miał obowiązku jego doręczenia, ponieważ egzekucja dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Po rozpatrzeniu zażalenia SKO utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. Wskazało, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. Kolegium wskazało, że podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja Dyrektora DWUP z dnia 20 grudnia 2023r. (nr 63/CV-19/23). Decyzja ta w chwili wystawienia tytułu wykonawczego była w obrocie prawnym i miała przymiot decyzji ostatecznej, a co za tym idzie obowiązek zwrotu określonej nią kwoty wraz z odsetkami za zwłokę istniał. Kwestia prawidłowego doręczenia decyzji podatkowej nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. Jest to element postępowania administracyjnego. Kolegium wskazało także, że postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2024 r. (nr SKO 4121/7/2024), SKO przywróciło stronie termin do wniesienia odwołania, od decyzji z dnia 20 grudnia 2023 r. Nr 63/CV-19/23. Kwestie dotyczące skuteczności doręczenia badane były w ramach wniosku strony o przywrócenie terminu, a następnie w postępowaniu odwoławczym. Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala podzielić stanowisko organu I instancji o skutecznym doręczeniu decyzji. Druk zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz adnotacje zamieszczone na kopercie pozwalają uznać, że wszystkie warunki doręczenia zastępczego zostały spełnione. Odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia Kolegium stwierdziło, że także i ten zarzut jest nieuzasadniony. Wskazało, że § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Decyzja z dnia 20 grudnia 2023 r. (nr 63/CN/-19/23) nie jest decyzją ustalającą. Obowiązek zwrotu otrzymanych należności pieniężnych wynika w sprawie z art. 15gg ust. 23a ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który stanowi, że dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie. Przepis ten jest źródłem obowiązku zwrotu należności pieniężnych, a nie decyzja ustalająca taki obowiązek. W skardze do Sądu Spółka zarzuciła naruszenie: 1. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art 45 k.p.a. i art. 44 k.p.a. i § 31 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w zw. z art. 76 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że koperta obok tzw. zwrotki również stanowi dokument urzędowy pozwalający, pomimo błędnego (niewłaściwego) wypełnienia tzw. zwrotki przez operatora pocztowego, stwierdzić, że doszło do prawidłowego (skutecznego) zastosowania fikcji doręczenia przez organ I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydania nieprawidłowego orzeczenia; 2. art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez brak uwzględnienia zażalenia Spółki pomimo że tytuł wykonawczy nie został poprzedzony doręczeniem Spółce upomnienia, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., a zatem wierzyciel nie uczynił zadość ustawowym obowiązkom, które warunkują możliwość zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, w tym wystawienia tytułu wykonawczego. Co w konsekwencji doprowadziło również przez organ II instancji do naruszenia art 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; 3. art. 7 w zw. z art. 75, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia w sprawie postępowania dowodowego, wadliwą ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów, co ujawniało się m.in.: - w braku rozpoznania i przeprowadzenia przez organy obu instancji dowodów zawnioskowanych przez Spółkę, w tym dowodów osobowych; - w ustalaniu stanu faktycznego, jak i prawnego, przez organ II instancji jedynie w oparciu o twierdzenia operatora pocztowego o posiadanych przez niego w dokumentacji wewnętrznej adnotacjach i wyjaśnieniach listonosza, która to dokumentacja wewnętrzna nie została ujawniona przez operatora pocztowego i jako taka nie została poddana prawidłowej z punktu widzenia postępowania dowodowego ocenie i weryfikacji, zwłaszcza, że twierdzenia operatora (któremu grożą roszczenia odszkodowawcze ze strony Spółki) nie zostały poparte żadnymi dowodami z dokumentów; - w sprzecznym z zasadami logicznego myślenia ustaleniem, że przytoczone przez operatora pocztowego wyjaśnienia listonosza o prośbie pracownika Spółki o awizację przesyłki z decyzją DWUP stanowią potwierdzenie wystąpienia w sprawie przesłanki tzw. niemożności doręczenia przesyłki, o której mowa w art. 44 k.p.a., podczas gdy wyjaśnienia listonosza potwierdzają, iż w dniu 3 stycznia 2024 r. była możliwość doręczenia przesyłki Spółce (listonosz zastał pracownika Spółki), zwrotka została wadliwie sporządzona (w przypadku odmowy przyjęcia przesyłki przez pracownika Spółki fakt ten powinien zostać odnotowany jako odmowa odbioru przesyłki, a przesyłka uznana za doręczoną w dacie tej odmowy) a w konsekwencji brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie tzw. fikcji doręczenia - co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ II instancji, że działania organu I instancji były prawidłowe, zarzuty Spółki nie są zasadne a zaskarżone postanowienie organu I instancji jest zgodne z prawem. Mając powyższe na względzie Spółka wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 7 maja 2024 r. zawierającego informację o ponownym przesłaniu do Spółki postanowienia ponieważ pierwotna korespondencja ww. organu kierowana do Spółki została zwrócona bez podjęcia przez operatora pocztowego próby jej doręczenia z adnotacją, iż adres siedziby Spółki nie istnieje - na fakt nieprawidłowego działania operatora pocztowego i jego pracowników, a w szczególności powtarzających się nieprawidłowości podczas doręczania Spółce korespondencji urzędowej, a co za tym idzie zasadności i wiarygodności zarzutów Spółki poniesionych co do prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej decyzję DWUP, a w konsekwencji braku podstaw do uznania fikcji doręczenia decyzji DWUP a tym samym przedwczesnego wystawienia tytułu wykonawczego oraz prowadzenia na jego podstawie egzekucji wobec Spółki; 3) zasądzenie kosztów niniejszego postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie jaki i postanowienie z 27 czerwca 2024 r. zostały wydane w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym wobec strony skarżącej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 lutego 2024 r. o numerze [...]. Wskazać należy, że strona skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) wnosząc jednocześnie w piśmie formułującym zarzuty egzekucyjne o rozważenie zastosowania w sprawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku - lit. a, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej - lit. b). Ponadto podniosła zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniając podstawy zarzutu formułowanego na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., wyjaśnił, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Brak wymagalności obowiązku występuje wówczas, gdy obowiązek istnieje, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie (por. np. wyroki z 13 grudnia 2022 r., III FSK 1222/22, czy z 31 stycznia 2024 r., III FSK 443/23). Taka sytuacja występuje wówczas, kiedy istnienie obowiązku zostało potwierdzone wydaną decyzją, jednak wskutek niedoręczenia tejże decyzji obowiązek nie stał się wymagalny. Stanowisko powyższe jednolicie prezentowane jest w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że brak wymagalności obowiązku z jakiejkolwiek przyczyny może być podstawą zarzutu w sprawie egzekucji. Ustawa nie zawiera przy tym zastrzeżenia, że mają to być przyczyny, które nastąpiły po wystawieniu tytułu wykonawczego. Nie ma zatem przeszkód dla badania prawidłowości doręczenia decyzji, na podstawie której wystawiono obowiązek (np. wyrok z 29 sierpnia 2023 r., III FSK 1404/22). Kwestia badania prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej w ramach zarzutu nieistnienia obowiązku zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym była przedmiotem licznych wypowiedzi judykatury i piśmiennictwa. W stanie prawnym obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. zagadnienie to budziło poważne wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie (zob. szerzej komentarz i orzecznictwo do art. 34 u.p.e.a. w: P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023). Wątpliwości te przestały być aktualne z dniem 30 lipca 2020 r., w związku z wejściem w życie zmian wprowadzonych do przepisów u.p.e.a. na mocy ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070). W literaturze wskazuje się, że obecnie brak wymagalności obowiązku z jakiejkolwiek przyczyny może być podstawą zarzutu w sprawie egzekucji (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.). Ustawa nie zawiera przy tym zastrzeżenia, że mają to być przyczyny, które nastąpiły po wystawieniu tytułu wykonawczego. Z art. 34 § 4 pkt 3 lit. b u.p.e.a. wynika wprost, że przyczyna braku wymagalności obowiązku może wystąpić przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. W obecnym stanie prawnym nie widać zatem przeszkód dla badania przez wierzyciela prawidłowości doręczenia decyzji, na podstawie której wystawiono obowiązek (zob. komentarz do art. 34 u.p.e.a. w: P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023). W sprawie, pomimo powołania się przez stronę w zarzutach na art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. organy nie odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku. SKO stwierdziło, że skoro decyzja została wydana, to istnieje obowiązek. Niemniej jednak decyzja z dnia 20 grudnia 2023 r. (nr 63/CV-19/23) nie została skutecznie doręczona stronie skarżącej. W konsekwencji decyzja, która nie została doręczona stronie, w ogóle nie weszła do obrotu prawnego, a zatem obowiązek nią nałożony nie stał się wymagalny. Treść utrwalona na kopercie zawierającej tą decyzją nie pozwala ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy Spółka została powiadomiona o próbie doręczenia tej przesyłki. Na kopercie widnieje jedynie odnotowanie dwukrotnego awiza przez listonosza oraz data zwrotu przesyłki do nadawcy z uwagi na niepodjęcie jej w terminie bez wskazania przyczyn awizowania przesyłki. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje data próby pierwszego doręczenia, brak natomiast daty powtórnego zawiadomienia - nie została wypełniona rubryka nr 3. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wypełniono pozycji z datą i podpisem doręczającego przesyłkę. W konsekwencji nie było możliwe przyjęcie fikcji doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. i tym samym decyzja z dnia 20 grudnia 2023 r., która nie weszła do obrotu prawnego, nie mogła stanowić podstawy wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji wobec Spółki. Analogiczne stanowisko dotyczące niedoręczenia decyzji z dnia 20 grudnia 2023 r. zajął również Sąd w wyroku z dnia 27 marca 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 291/24. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyroku NSA z 22 listopada 2018 r. sygn. akt I FSK 1812/16 (jak też wypracowanym na gruncie analogicznych rozwiązań prawnych w prawie procesowym cywilnym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego) istotne znaczenie przypisuje się temu, że przyjęcie fikcji prawnej doręczenia może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości fakt zawiadomienia adresata o oczekiwaniu przesyłki na odbiór. Instytucja doręczenia zastępczego stanowi bowiem próbę pogodzenia, z jednej strony - konieczności zapewnienia sprawności postępowania, z drugiej zaś strony - zapewnienia praw stronom postępowania, w tym także prawa do otrzymania decyzji (pism, wezwań) wydanych w tym postępowaniu. Ponieważ instytucja doręczenia zastępczego wywiera tak istotne skutki dla praw uczestników postępowania powinna być stosowana z zachowaniem reguł ustawowych, a każde odstępstwo winno skutkować przyjęciem, że w istocie nie doszło do zastępczego doręczenia pisma (wyrok NSA z 11 marca 2014 r., I FSK 1880/13). Prawidłowo natomiast organy oddaliły zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Podzielić w tym zakresie należy stanowisko SKO, zgodnie z którym decyzja z dnia 20 grudnia 2023 r. nie jest decyzją ustalającą. Obowiązek zwrotu otrzymanych należności pieniężnych wynika w sprawie z art. 15gg ust. 23a ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który stanowi, że dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie. Przepis ten jest źródłem obowiązku zwrotu należności pieniężnych. Mimo zatem użycia w decyzji z 20 grudnia 2023 r. zwrotu "ustala" decyzja ta nie jest decyzją ustalającą, bowiem obowiązek zwrotu wsparcia wynika z przepisu prawa (powstaje z mocy prawa). W konsekwencji w sprawie powinien znaleźć zastosowanie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, zgodnie z którym egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Z wyżej wskazanych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela, o czym orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach zasądzonych na rzecz strony skarżącej od organu, Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Rolą organu I instancji będzie uwzględnienie stanowiska Sądu zawartego w niniejszym uzasadnieniu.