III SA/Wr 456/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za 2008 rok z tytułu środków transportowych za przyczepę marki [...] oddala skargę. Postanowieniem dnia [...] r. (Nr [...]) Prezydent Miasta W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia J. N. (dalej skarżący) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2008. Po jego przeprowadzeniu, decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), określił skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2008 r. w kwocie 700,00 zł, za przyczepę ciężarowa marki [...] od stycznia 2008 r. do czerwca 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, że w rezultacie przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, iż podatnik w roku 2008 był właścicielem przyczepy ciężarowej marki [...], nr rejestracyjny [...] i pomimo ciążącego obowiązku, nie złożył deklaracji podatkowej od środków transportowych DT-1 za 2008 r., jak również nie dokonał wpłaty należnego podatku. Wskazano, że przy wymiarze podatku zastosowano stawki określone w uchwale Rady Miejskiej W. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie określenia stawek podatku od środków transportowych. Od decyzji tej strona, reprezentowana przez adwokata, złożyła odwołanie, w którym decyzji zarzuciła naruszenie art. 21 § 1 w związku z art. 4, art. 70 § 1 i art. 59 § 1 pkt 3 oraz art. 121, art. 122 i art. 125 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), poprzez naruszenie przepisów dotyczących daty powstania zobowiązania podatkowego w związku z ustawową definicją obowiązku podatkowego oraz naruszeniem przez organ podatkowy zasady prawdy obiektywnej a w szczególności przekroczenie wszelkich wymogów odnoszących się do ustawowej zasady szybkości i prostoty postępowania w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego wskutek jego wygaśnięcia. Wskazano w uzasadnieniu, że skarżący utracił przymiot podatnika wobec przyczepy samochodowej marki [...] w wyniku zmiany stanu faktycznego jakim była kradzież tej przyczepy w dniu [...] r., o czym utwierdza prawomocne postanowienie Prokuratora Rejonowego z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia z dnia [...] r. ([...]), na podstawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, art. 8 pkt 6, art. 9 ust 1, ust. 5 i ust. 6, art. 11 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielach pojazdów, co wynika z przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Obowiązani są oni, w terminie do dnia 15 lutego każdego roku, do złożenia właściwemu organowi podatkowemu, deklaracji na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy (art. 9 ust. 6 pkt 1 w/w ustawy) oraz do wpłacania tego podatku (art. 11 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy, w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu. Dalej wskazano, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje więc dwa sposoby wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Pierwszy związany ze zmianą właściciela środka transportu zarejestrowanego (art. 9 ust. 3 ustawy). Drugi natomiast związany jest z faktem wyrejestrowania pojazdu (w art. 9 ust. 5 ustawy). Zdaniem organu, w przypadku kradzieży zastosowanie ma drugi sposób wygaśnięcia obowiązku podatkowego, tj. uzależniony jest od wyrejestrowania pojazdu, bowiem kradzież pojazdu nie jest czynnością prowadzącą do przejścia prawa jego własności. Natomiast wyrejestrowanie pojazdu, zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z zm.), następuje na wniosek właściciela w drodze decyzji uchylającej decyzję o wydaniu dla danego pojazdu dowodu rejestracyjnego. Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Dlatego, zdaniem organu, dopóki pojazd nie zostanie wyrejestrowany, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu (co potwierdza orzecznictwo: wyrok WSA w Warszawie z 9 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 442/04, niepubl., wyrok WSA w Poznaniu z 8 kwietnia 2004 r. sygn. akt l SA/Po 1911/02 niepubl.). Powołując się także na orzecznictwo podniesiono w uzasadnieniu, że brak możliwości faktycznego korzystania z zarejestrowanego środka transportowego min. na skutek kradzieży nie zwalnia z obowiązku podatkowego (wyroki NSA z 26 stycznia 1993 r. sygn. akt SA/Wr 1468/92, ONSA 1993, nr 3; z 14 września 1994 r, sygn. akt SA/Gd 1580/93, Wspólnota 1995 r. nr 7). Tak więc, zdaniem organu, kradzież środka transportu nie jest okolicznością skutkującą wygaśnięciem obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Wskazano w uzasadnieniu, że poza sporem pozostaje, że do dnia [...] r. przyczepa [...] o numerze rejestracyjnym [...] była zarejestrowana na skarżącego i dopiero decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta W. wyrejestrował na wniosek skrzącego (właściciela) pojazd marki [...] uchylając dowód rejestracyjny seria i numer [...]. Zatem do końca czerwca 2008 r. na podatniku ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że we wskazanym stanie prawnym i faktyczny nieuzasadnione są zarzuty naruszenia wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej. Nie występuję także w sprawie przedawnienie zobowiązania podatkowego, a więc naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W przypadku podatku od środków transportowych za 2008 r. termin przedawnienia tego zobowiązania rozpoczął swój bieg 1 stycznia 2009 r. a skończy w dniu 31 grudnia 2013 r. W tym miejscu wskazano, że art. 9 ust. 4 ustawy o podatkach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w [...] r. (dacie kradzieży pojazdu) stanowił, że obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty. Tak więc przepis ten, tak samo jak przepis obowiązujący w roku 2008, uzależniał wygaśnięcie obowiązku podatkowego z wyrejestrowaniem pojazdu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, reprezentowany przez pełnomocnik, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez: a) błędną wykładnię przepisu art. 9 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - przez nietrafne przyjęcie, że obowiązek podatkowy związany jest wyłącznie z faktem rejestracji podatku; b) błędną wykładnię art. 79 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - przez błędne przyjęcie, że organ podatkowy nie miał podstaw do przyjęcia, że skradziony pojazd nie jest eksploatowany a przynajmniej nie jest eksploatowany na terenie Polski; c) naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej, przez naruszenie zaufania skarżącego do organu podatkowego, bowiem organ podatkowy winien wezwać skarżącego do zapłaty stosownego podatku już w roku [...] (kiedy nastąpiła kradzież) a jak wynika z akt sprawy decyzja w tym zakresie została wydana dopiero w roku 2009; d) naruszenie art. 124 Ordynacji podatkowej, tj. brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ podatkowy kierował się przy rozpoznaniu sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja jest niesłuszna bowiem organ podatkowy nie ustalił jednoznacznie, jaki był typ, rodzaj, masa przedmiotowej przyczepy. Ponadto organy pominęły istotny fakt, jakim jest utrata prawa własności środka transportowego w efekcie udokumentowanej kradzieży oraz upływ [...] lat od daty kradzieży tego środka transportowego. Rolą organu odwoławczego było wyjaśnienie, czy skarżący w badanym okresie był właścicielem środka transportowego ewentualnie, czy i kiedy prawo własności skarżącego wobec przyczepy ustało. Natomiast organy podatkowe w toku całego postępowania skupiły się wyłączenie na formalnej przesłance ustawowej, że obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego do czasu jego wyrejestrowania. Natomiast, w świetle prawomocnego postanowienia Prokuratora Rejonowego w W. z [...] r. można bezsprzecznie domniemywać, iż w skutek kradzieży skarżący stracił prawo własności do przyczepy marki [...] nr rejestracyjny [...] w roku [...]. To ustalenie faktyczne nie znalazło się w kręgu zainteresowania organu odwoławczego, w związku z czym decyzje podatkowe są nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowy pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowo, że na mocy art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. To ustawowe pojęcie" zmiany właściciela" należy interpretować szeroko i obejmować nim także kradzież. Inna wykładnia w rozpatrywanej sytuacji jest niewłaściwa. Skarżący w wyniku kradzieży nie jest właścicielem przyczepy od kilkunastu lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie – jak w niniejszym wypadku – w sprawach skarg na decyzje administracyjne, w tym także decyzje organów podatkowych (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanej decyzji, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, jeśli uchybień tak brak, sąd jest zobligowany do oddalenia skargi, stosownie do dyspozycji art. 151 tej samej ustawy. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Nie budzi sporu w sprawie, że do dnia [...] r. przyczepa [...] o numerze rejestracyjnym [...] była zarejestrowana na skarżącego, jako jej właściciela. Dopiero decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Starosta W. wyrejestrował, na wniosek skarżącego, pojazd marki [...] uchylając dowód rejestracyjny seria i numer [...]. Decyzja ta została doręczona skarżącemu. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielach pojazdów. Stosownie do art. 9 ust. 6 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązani są oni w - określonym terminie - do złożenia właściwemu organowi podatkowemu, deklaracji na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy oraz do wpłacania tego podatku (art. 11 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Skarżący nie wykonała ciążącego na nim powyższego obowiązku, dlatego organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe i określił skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2008 r. w kwocie 700,00 zł za okres od stycznia 2008 r. do czerwca 2008 r. Kwestią sporną w sprawie jest zagadnienie, czy z uwagi na zdarzenie jakim była kradzież przedmiotowej przyczepy w dniu [...] r., skarżący utracił przymiot podatnika w podatku od środków transportowych na skutek wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. W tym zakresie wskazać należy, że stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przedmiotowy obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu. W tym miejscu podkreślić należy, że takie sposoby wygaśnięcia obowiązku podatkowego obowiązywały w dacie rozstrzygania w sprawie przez organy podatkowe jak i w dacie kradzieży pojazdu. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje dwa sposoby wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Pierwszy przewiduje art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i jest związany ze zmianą właściciela środka transportu zarejestrowanego. Drugi natomiast określony jest w art. 9 ust. 5 tej ustawy i związany jest z faktem wyrejestrowania pojazdu. Odnośnie pierwszego sposobu wskazać należy, że kradzież to zdarzenie nie powodujące zmiany właściciela. Powoduje jedynie nie możliwość dysponowania rzeczą ale nie wiąże się ze zmianą właściciela. Nie uzasadniona jest więc stanowisko skarżącego, że zmiana właściciela, o której mowa w art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obejmuje także kradzież. Jak trafnie wskazał organ podatkowy, powołując się na utrwalony pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, że brak możliwości faktycznego korzystania z zarejestrowanego środka transportowego np. wskutek kradzieży nie zwalnia z obowiązku podatkowego (wyroki NSA z 26 stycznia 1993r. sygn. akt SA/Wr 1468/92, ONSA 1993, nr 3 ; z 14 września 1994r, sygn. akt SA/Gd 1580/93, Wspólnota 1995r. nr 7). Podzielić należy więc pogląd organu podatkowego, że samym kradzież środka transportu nie jest okolicznością skutkującą wygaśnięciem obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Odnośnie drugiego sposobu, który może mieć zastosowanie w przypadku kradzieży zastosowanie, wygaśnięcia obowiązku podatkowego uzależnione jest od wyrejestrowania pojazdu. Jak wskazał organ podatkowy, przemawia za tym także art. 79 ust. 1 pkt 2 tej ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z zm.), zgodnie z którym pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek jego właściciela, w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Natomiast stosownie do art. 79 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyrejestrowanie pojazdu następuje na wniosek właściciela w drodze decyzji uchylającej decyzję o wydaniu dla danego pojazdu dowodu rejestracyjnego W świetle powyższego, trafne jest więc stanowisko organu podatkowego, że dopóki pojazd nie zostanie wyrejestrowany, obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na właścicielu. Nie uzasadniony jest więc zarzut skargi naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez przyjecie, że przedmiotowy obowiązek podatkowy związany jest wyłącznie z faktem rejestracji pojazdu. Podkreślić należy, że kradzieży pojazdu (w sprawie przyczepy) nie można utożsamiać ze zbyciem przyczepy. Jak już wskazano zbycie, skutkujące wygaśnięciem obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, to przeniesienie zgodnie z wolą dotychczasowego właściciela na inną osobę prawa własności rzeczy w drodze umowy cywilnoprawnej (sprzedaży, darowizny). Natomiast pozbawienie właściciela władztwa nad samochodem w wyniku kradzieży nie jest związane ze zmianą właściciela i wymaga dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, złożenia przez właściciela wniosku o wyrejestrowanie pojazdu w związku z kradzieżą (zob. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006r. II FSK 330/05 NSA ). W tym stanie, skoro dopiero decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Starosta W. wyrejestrował przedmiotową przyczepę, zasadne było wydanie decyzji podatkowej określającej zobowiązane podatkowe na rok 2008 za okres od stycznia do czerwca 2008 r. (daty wyrejestrowania pojazdu). Wskazać należy, że organy podatkowe dokonały identyfikacji przyczepy i przy wymiarze podatku zastosowano odpowiednie stawki określone w uchwale Rady Miejskiej W. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia stawek podatku od środków transportowych. Nie trafny jest więc zarzut co do określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od środków transportowych. Nie uzasadniony jest również zarzut skargi naruszenia art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie naruszył zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez brak wcześniejszego wezwania do zapłaty podatku. Jak już wskazano to na stronie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych Skarżący obowiązany był w określonym terminie do złożenia właściwemu organowi podatkowemu, deklaracji na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy oraz do wpłacania tego podatku. Organ podatkowy nie naruszył także zasady z art. 124 Ordynacji, w sposób wyczerpujący wyjaśnił stronie przesłanki i ich zasadność, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu w sprawie. Ponieważ nie stwierdzono zarzucanych naruszeń prawa materialnego i procesowego, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.