III SA/Wr 477/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-12-08
Skład orzekający: Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Józef Kremis, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty jest zasadne, jeśli producent rolny nie zrealizował wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa, w szczególności nie przystąpił do grupy lub organizacji producentów rolnych?Ratio decidendi
Wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty jest zasadne, jeśli producent rolny nie zrealizował wszystkich przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa, w tym nie przystąpił do grupy lub organizacji producentów rolnych. Założenie firmy, która w przyszłości ma tworzyć takie grupy, nie jest równoznaczne ze spełnieniem tego warunku. Brak realizacji któregokolwiek z zadeklarowanych przedsięwzięć, bez zaistnienia okoliczności łagodzących wymienionych w przepisach, skutkuje wstrzymaniem płatności.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstwa niskotowarowego, zobowiązując się do realizacji szeregu przedsięwzięć, w tym przestawienia gospodarstwa na produkcję ekologiczną i przystąpienia do grupy producentów rolnych. Po przyznaniu płatności, złożyła oświadczenie o realizacji przedsięwzięć, jednak organy administracji uznały, że nie wywiązała się z obowiązku przystąpienia do grupy producentów rolnych. W konsekwencji, decyzją organu I instancji wstrzymano jej płatności na czwarty i piąty rok. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Wnioskodawczyni wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, zarzucając m.in. brak możliwości przystąpienia do grupy rolników ekologicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Józef Kremis, Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5 oddala skargę.
W dniu [...] r. W. N. złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z/s w S. wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstwa niskotowarowyego. Wnioskiem objęte zostało gospodarstwo rolne o powierzchni całkowitej deklarowanej [...] ha, o wielkości ekonomicznej początkowej wyrażonej w EJW (ESU) 2,00. We wniosku wskazała na realizację przedsięwzięć dotyczących prowadzenia działalności rolniczej oraz na przestawienie lub przestawianie gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi, przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, zakup zwierząt gospodarskich, zakup maszyn rolniczych, zakup gruntu rolnego lub jego dzierżawa, uzyskanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, rozpoczęcie prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej oraz osiągnięcie, w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, corocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tysięcy złotych. Wnioskodawczyni zadeklarowała [...] działki ewidencyjne położone w powiecie o., gminie D., obręb S. o nr: [...].
Do wniosku dołączono plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego i dokument potwierdzający prawo własności gospodarstwa w postaci aktu notarialnego (Repertorium [...] Nr [...]).
Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. z/s w S. przyznał Stronie płatność do gospodarstwa niskotowarowego w wysokości [...] zł. Decyzja zawierała informację, iż świadczenie będzie realizowane przez 5 kolejnych lat z zastrzeżeniem § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia, który wskazuje iż płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz jeżeli złoży kierownikowi biura powiatowego Agencji "Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć" w ciągu 7 dni po upływie ww. terminu. Do "oświadczenia", dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust.3). Z uwagi na fakt, że wydana decyzja w całości uwzględniała żądanie strony, odstąpiono od jej szczegółowego uzasadnienia.
W dniu [...] r. W. N. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Wraz z oświadczeniem złożyła: decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, zaświadczenie o ukończeniu kursu z zakresu [...] z dnia [...] r. certyfikat [...] zgodności w zakresie produkcji rolnej metodami ekologicznymi, umowę kupna-sprzedaży potwierdzającą zakup [...] typ [...], rachunek nr [...] z dnia [...] r. potwierdzający zakup [...] sztuk [...], rachunek nr [...] z dnia [...] r. potwierdzający zakup [...] oraz [...] w ilości [...] kilogramów, kartę gwarancyjną dotyczącą [...], akt notarialny Repertorium [...] numer [...] z dnia [...] r. potwierdzający zakup gruntu rolnego, PIT-6 Deklaracja do wymiaru podatku dochodowego od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, Informacje uzupełniające dotyczące przystąpienia do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, korzystania z maszyn rolniczych oraz sprzedaży bezpośredniej wraz z załącznikiem do oświadczenia.
W dniu [...] r. złożyła dodatkowo wypis i wyrys z rejestru gruntów wydany przez S. O. dotyczący obrębu nr [...]. oraz zaświadczenie z U. S. w O. z dnia [...] r. wraz z pismem przewodnim, natomiast [...] r. akt notarialny Repertorium [...] numer [...].
W dniu [...] r. organ rolny wezwał wnioskodawczynię do wyjaśnienia nieprawidłowości polegających na tym, iż lista przedsięwzięć deklarowanych w oświadczeniu różni się od listy przedsięwzięć deklarowanych we wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz ze względu na brak załącznika potwierdzającego zrealizowanie przedsięwzięcia: rozpoczęcie prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej.
W odpowiedzi na wezwanie, strona wyjaśniła, że Sąd Gospodarczy we W. nadał organizacji rozwijającej grupy producenckie ekologiczne prowadzące działalność gospodarczą - jako f. - status organizacji pożytku publicznego, prowadzącej działalność gospodarczą oraz dotyczące wymagania od rolnika ekologicznego, aby działy specjalne - [...] podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W dniu [...] r. wnioskodawczyni złożyła pisemne wyjaśnienia oraz odpis aktualny z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, f. i publicznych zakładów opieki zdrowotnej o wpis f. do rejestru oraz Informację z A. Z. W. R. S. P. we W. dotyczącą sprzedaży działki nr [...].
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. z/s w S. wydał decyzję nr [...] o wstrzymaniu dla Pani W. N. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.w związku z niezrealizowaniem planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia strona podniosła, że udała się do U. S. w celu uzyskania aktu prawnego potwierdzającego, iż prowadząc gospodarstwo ekologiczne z działami produkcji specjalnej i sprzedażą pośrednią w momencie zbliżania się do sprzedaży w wysokości 50.000 zł na podstawie prowadzonych zapisów ma się zgłosić do U. celem wydania zaświadczenia, że nie podlega podatkowi VAT. Jednak w U. S. uzyskała informacje, iż należy przekroczyć próg sprzedaży w wysokości stanowiącej [...] zł za poprzedni rok i prowadzić rejestr przez ostatnie [...] miesiące. Odwołująca się wyjaśniła, że złożyła odpowiednie dokumenty w celu uzyskania zaświadczenia o zarejestrowaniu podmiotu jako podatnika VAT. Wskazała również, że w kwestii przystąpienia do grupy lub organizacji producentów rolnych, zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, założyła F., która zarabiać będzie na lansowaniu produktów bez tzw. chemii dozwolonej oraz tworzyć będzie grupy producenckie, ekologiczne, co potwierdza dołączony S. F. Ponadto podniosła, iż rolnik ekologiczny nie może należeć do konwencjonalnej grupy producenckiej. Przepisy prawa nie pozwalają również, aby f. czerpał korzyści finansowe z F., którą założył.
W dniu [...] r. strona dostarczyła do organu drugiej instancji potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT z dnia [...] r.
Po rozpoznaniu odwołania strony, Dyrektor Oddziału regionalnego ARMiR we W., utrzymał w mocy pierwszo instancyjne rozstrzygnięcie.
Organ wyjaśnił, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 roku Nr 286, poz. 2870 ze zm.).
Zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który:
1) jest osobą fizyczną;
2) prowadził, przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb;
3) w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, o której mowa w pkt 2, w gospodarstwie rolnym:
stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, oraz
będącym gospodarstwem niskotowarowym o wielkości ekonomicznej co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji 85/377/EWG z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, z późn. zm.);
4) zobowiąże się do:
a) realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa
niskotowarowego:
- dotyczących prowadzenia działalności rolniczej lub pozarolniczej działalności
gospodarczej,
- zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego,
b) nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Wyżej wskazane przesłanki do otrzymania przedmiotowej dotacji muszą być spełnione łącznie.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia, plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, oprócz informacji, o których mowa w art. 33b ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.), zawiera informacje dotyczące:
1) sposobu użytkowania gruntów rolnych;
2) wyposażenia gospodarstwa w budynki, maszyny i urządzenia rolnicze;
3) struktury produkcji roślinnej w gospodarstwie;
4) liczby zwierząt gospodarskich utrzymywanych w gospodarstwie w dniu złożenia wniosku;
5) wielkości ekonomicznej gospodarstwa wyrażonej w EJW (ESU).
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1 (§ 8 ust. 2)
Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wymienione w § 8 ust. 3 pkt 1-11 w/w rozporządzenia. Jeżeli producent rolny nie dotrzyma ww. warunków to zgodnie z § 9 ust. 1 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, chyba że złoży oświadczenie o zaistnieniu jednej z następujących okoliczności:
1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;
2) wystąpienie klęski żywiołowej;
3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.
Odnośnie rozpoznawanej sprawy, organ podniósł, że wnioskodawczyni wystąpiła przyznanie płatności do gospodarstwa niskotowarowego, zobowiązując się do realizacji przedsięwzięć dotyczących przestawienia lub przestawiania gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi, przystąpienia do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, zakupu zwierząt gospodarskich, zakupu maszyn rolniczych, zakupu gruntu rolnego lub jego dzierżawy, uzyskanie pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, rozpoczęcie prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. Po dokonaniu analizy złożonych przez stronę dokumentów, organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko pierwszo instancyjne, iż strona nie zrealizowała wszystkich przedsięwzięć wykazanych we wniosku i w planie.
Organ zwrócił uwagę na fakt, iż przedsięwzięcie polegające na osiągnięciu, w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, corocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej [...] zł zadeklarowane zostało we wniosku o pomoc finansową z dnia [...] r. oraz w korekcie do w/w wniosku, nie zostało natomiast zadeklarowane w Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Z uwagi na powyższe organ I instancji przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie powinien wezwać Stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie rozbieżności zadeklarowanych przedsięwzięć w obu dokumentach. Biorąc pod uwagę złożone przez stronę oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego należy przyjąć, iż strona nie zamierzała zrealizować przedsięwzięcia polegającego na osiągnięciu, w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, corocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej [...] zł. Dyrektor uznał jednak, że uchybienie to nie powodowało konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji.
Organ podniósł jednak, że ze złożonych wyjaśnień, przedstawionych dokumentów i oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku, wynika, iż wnioskodawczyni nie wywiązała się z przedsięwzięcia polegającego na przystąpieniu do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych.
Skoro zatem nie wypełniła przesłanki § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (nie zrealizowała wszystkich przedsięwzięć wskazanych we wniosku i w Planie) to prawidłowe było wydanie decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 1 rozporządzenia niedotrzymanie warunków o których mowa w § 8 ust. 1 skutkuje wstrzymaniem wypłaty płatności w dwóch ostatnich latach uczestnictwa w programie.
Odnosząc się do realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozpoczęciu prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej organ wskazał, iż zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 8 lit. a, do oświadczenia dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w tym zaświadczenie, wydane przez urząd skarbowy, o podleganiu opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – w przypadku rozpoczęcia - prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. Katalog dokumentów, który został wskazany w § 8 ust. 3 pkt 8 lit. a rozporządzenia jest katalogiem otwartym. W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zostały przewidziane zwolnienia przedmiotowe (art. 43 i n.) oraz zwolnienia podmiotowe (art. 113) od podatku VAT. Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego. Definicje terminu "działalność rolnicza" oraz "rolnik ryczałtowy" zostały określone w art. 2 w/w ustawy. W przypadku zatem, gdy producent rolny korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, nie jest możliwe przedstawienie przez niego zaświadczenia o podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem. W tej sytuacji producent rolny powinien przedstawić inny dokument potwierdzający ukończenie realizacji przedsięwzięcia - rozpoczęcia prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. Należy zauważyć, że przychody z działów specjalnych produkcji rolnej podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Działy specjalne produkcji rolnej zostały wskazane w art. 2 ust. 3 tej ustawy. Wobec powyższego, należy uznać, że przedstawione przez producenta rolnego zaświadczenie, wydane przez urząd skarbowy o zarejestrowaniu go jako podmiotu prowadzącego działy specjalne produkcji rolnej (opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych) może stanowić dokument potwierdzający ukończenie realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozpoczęciu prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. Odnosząc się natomiast do "potwierdzenia zarejestrowania podmiotu, jako podatnika VAT", organ wskazał, że nie jest on dokumentem wystarczającym do stwierdzenia, iż rolnik rozpoczął prowadzenie produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. Wzór potwierdzenia zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT (VAT-5) został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004 r. w sprawie wzoru dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług (dz. U. Nr 55, poz. 539). We wzorze tym brak jest informacji, które odnosiłyby się do rodzaju działalności prowadzonej przez podatnika.
Odnosząc się do dokumentu potwierdzającego realizację przedsięwzięcia polegającego na rozpoczęciu prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej organ wyjaśnił, że Kierownik Biura Powiatowego w swym rozstrzygnięciu ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż brak jest zaświadczenia, wydanego przez urząd skarbowy, o podleganiu opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - w przypadku rozpoczęcia prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej. Nie wskazał zaś stronie, iż zaświadczenie wydane przez urząd skarbowy o zarejestrowaniu go jako podmiotu prowadzącego działy specjalne produkcji rolnej może stanowić również dokument potwierdzający realizację przedsięwzięcia wskazanego w § 5 pkt. 6 rozporządzenia
Odnosząc się do uwag Strony dotyczących sytuacji, iż rolnik ekologiczny nie może należeć do konwencjonalnej grupy producenckiej oraz kwestii dotyczącej, iż przepisy prawa nie pozwalają, aby f. czerpał korzyści finansowe z F., której jest założycielem, należy stwierdzić, iż § 9 ust. 2 rozporządzenia, przewiduje możliwość wypłaty czwartej i piątej raty płatności niskotowarowej, pomimo nie zrealizowania przedsięwzięć określonych we wniosku i w Planie, jednakże jest to możliwe tylko w ściśle określonych sytuacjach wyraźnie sprecyzowanych w tym przepisie. Okoliczności wskazane przez Stronę nie mieszczą się w katalogu przypadków wymienionych w powyższej regulacji (długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego, wystąpienie klęski żywiołowej, zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego).
Dodatkowo organ podniósł, że o warunkach przyznania pomocy finansowej i konsekwencjach ich niespełnienia, wnioskodawczyni została szczegółowo poinformowana przy decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu płatności.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jego uchylenie. W skardze zarzuciła, że głównym celem ustawodawcy przy przyznawaniu płatności rolnych, jest modernizacja rolnictwa, ona zaś cel ten zrealizowała. Podniosła również, że prawo nie przewidziało pewnych sytuacji, m.in. takiej w jakiej się znalazła, więc nie ponosi winy za nie wywiązanie się z warunków otrzymywania płatności. Wyjaśniła, że od lat jest rolnikiem ekologicznym, posiada na to odnawiany corocznie certyfikat. Składając wniosek o przyznanie płatności do gospodarstwa niskotowarowego zobowiązała się co prawda do przystąpienia do grupy producenckiej, jednakże w Polsce nie istniała grupa zrzeszająca rolników ekologicznych. Grupa taka nie powstała jeszcze do [...] r. Do konwencjonalnej grupy producenckiej skarżąca zaś nie mogła przystąpić, bowiem nałożone zostałyby na nią obowiązki nie godzące się z ekologicznym charakterem jej gospodarstwa (np. używanie środków chemicznych).
W związku z tymi okolicznościami, skarżąca nie przystąpiła do żadnej grupy producenckiej natomiast zarejestrowała f., która w przyszłości miała się zajmować tworzeniem grup producenckich dla rolników ekologicznych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, według art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w tym trybie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można organom administracji publicznej skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy uzależnione jest w zasadzie od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie skarżącej wstrzymano płatności do gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty w związku z niespełnieniem przesłanek warunkujących jej dalsze wypłacanie.
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2004 r. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl § 8 ust. 1 płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Zdaniem Sądu, organy rozpatrujące sprawę w stanie faktycznym sprawy zasadnie orzekły o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącej.
Skarżąca nie spełniła bowiem warunków zaciągniętego zobowiązania. We wniosku o przyznanie płatności do gospodarstwa strona zadeklarowała przestawienie gospodarstwa niskotowarowego na produkcję metodami ekologicznymi, przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych, zakupu zwierząt, zakupu maszyn rolniczych, zakupu lub dzierżawy gruntu rolnego, uzyskanie pomocy finansowej na przedsięwzięcie rolno środowiskowe i poprawy dobrostanu zwierząt, rozpoczęcie prowadzenia produkcji w działach specjalnych produkcji rolnej.
Z akt administracyjnych, w tym wyjaśnień i dokumentów złożonych przez stronę, wynika że nie wywiązała się ona z jednego z zadeklarowanych warunków – nie przystąpiła bowiem do grupy lub organizacji producenckiej. Założyła natomiast f., której jednym ze statutowych celów, miało być tworzenia takich grup lub organizacji w przyszłości. W przekonaniu skarżącej, jest to jednoznaczne ze spełnieniem warunków płatności, bowiem jako rolnik ekologiczny nie miała możliwości przystąpienia do konwencjonalnej grupy, grupa producencka rolników ekologicznych natomiast nie istniała.
W ocenie Sądu, na pozytywną ocenę zasługuje stanowisko organów wyrażone w przedmiocie obowiązków spoczywających na wnioskodawcy podczas składania wniosku o przyznanie płatności, jak i podczas realizacji zadeklarowanych warunków. Wnioskodawczyni jako osoba ubiegająca się o przyznanie płatności winna dołożyć należytej staranności by zrealizować deklarowane przedsięwzięcia. Zobligowana jest postępować także zgodnie z wymogami zakreślonymi przez prawodawcę. Skarżąca składając wniosek oświadczyła, iż zna zasady przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowych.
Stwierdzić dalej należy, że to wnioskodawczyni zobowiązana jest ustalić, jakie przedsięwzięcia chce realizować i sprawdzić, czy kwalifikują się one do przyznania płatności. Przyszłego beneficjenta płatności obciąża też obowiązek prawidłowego wypełnienia wniosku pod względem warunków formalnych, jak i merytorycznych.
Brak realizacji zadeklarowanego we wniosku przedsięwzięcia obligował organ rozstrzygający sprawę do wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżącej w czwartym i piątym roku jej wypłaty. Zauważyć w tym miejscu wypada, że w stanie faktycznym sprawy nie zaszła żadna z sytuacji określonych w § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia, z którego to przepisu wynika, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:
1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;
2) wystąpienie klęski żywiołowej;
3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.
W zakresie argumentu skarżącej, dotyczącego braku grupy producenckiej zrzeszającej rolników ekologicznych, do której mogłaby przystąpić, podnieść należy, że jak wynika z samych wyjaśnień skarżącej, miała ona świadomość takiej sytuacji na rynku już w momencie składania wniosku o przyznanie płatności (w [...] r.). Pomimo tego, zadeklarowała jako warunek do spełnienia, przystąpienie do takiej grupy. W takiej sytuacji powinna dołożyć wszelkich starań, aby spełnić zadeklarowany warunek. Skarżąca tymczasem założyła f., która w przyszłości miała takie grupy tworzyć. Nie może to być w żadnym przypadku uznanie za spełnienie warunku przystąpienia do grupy regulowanej przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach (Dz.U. Nr 88, poz. 983 ze zm.). Gdyby skarżąca zainicjowała powstanie takiej grupy lub organizacji, a nie jedynie f., wówczas jej działanie mogłoby zostać ocenione odmiennie przez organy administracji, jednakże w przedstawionym stanie faktycznym, Sąd podziela stanowisko organów administracji w zakresie niespełnienia warunków przyznania płatności, a to niewykonania planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w całości, a w konsekwencji wstrzymania płatności do gospodarstwa niskotowarowego.
Wobec powyższego argumenty skargi należało uznać za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło