III SA/Wr 487/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na skutek sprzeciwu K. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r. sygn. akt III SA/Wr 487/13 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011 z sankcjami postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniósł o zwolnienie go od tego obowiązku. W uzasadnieniu podał, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód z tytułu uprawy zboża. W ubiegłym roku poniósł stratę, nie może liczyć na pomoc rodziców oraz nie posiada innych dochodów, gdyż jest osobą uczącą się. Zarządzeniem z dnia [...] r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania wobec niepodpisania urzędowego formularza PPf. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że zaistniały nowe okoliczności dramatycznie obniżające dochód z jego gospodarstwa rolnego, co wynika z protokołu strat, który został załączony do niniejszego pisma. Wynika z niego, że szkody spowodowane przez powódź w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy wyniosły 92,76% średniej rocznej produkcji a kwota obniżenia przychodu w wyniku zaistniałych szkód wyniosła ogółem [...] zł. W związku z tym zdarzeniem losowym skarżący podniósł, że nie jest w stanie zapłacić opłaty sądowej. Jednocześnie skarżący dołączył podpisany formularz PPf. Z treści złożonego formularza wynika, że wnioskodawca jest kawalerem, nie posiada domu, mieszkania, dzierżawi nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz [...] ha. Skarżący nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca oświadczył także, że woda zabrała mu zasiewy, które stanowiły jego jedyny dochód, wobec czego pozostał bez środków do życia. Zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano skarżącego do przedłożenia odpisu zeznania podatkowego za 2012 r., szczegółowego (określonego kwotowo) zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków, wyciągu z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, informacji, czy korzysta z pomocy społecznej i innych form wsparcia państwowego oraz wskazania aktualnego źródła utrzymania. W odpowiedzi na ww. zarządzenie skarżący wyjaśnił, iż: - jest rolnikiem ryczałtowym, nie jest na karcie podatkowej i nie składa zeznań podatkowych w Urzędzie Skarbowym w G., - w ubiegłym roku skorzystał z pomocy społecznej w postaci jednorazowej wypłaty z tytułu powodzi. Dodatkowo z tego samego powodu uzyskał umorzenie składek KRUS w 2012 oraz 2013 r. Dopłat unijnych nie posiada, dlatego toczy się sprawa przed tut. Sądem, - miesięczne opłaty ponoszą rodzice, gdyż po dwóch powodziach, nie stać go na ich ponoszenie, - jedynym źródłem utrzymania jest gospodarstwo rolne. Dochód wynika z protokołu strat. Do pisma wnioskodawca załączył kopie: decyzji z dnia [...] r. Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, opinii Wojewody D. z dnia [...] r. stwierdzającej wysokość - poniesionej przez powódź - szkody w uprawach, wyciągu z rachunku bankowego oraz protokołów z dnia [...] r. oraz [...] r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t., dalej: "p.p.s.a.") Rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, który zgodnie ze wskazaniem strony obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, sprowadza się zatem do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, która winna złożyć wiarygodne oświadczenie, zawierające dokładne dane odnośnie jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków oraz sytuacji osobistej. Sąd dostrzega pewne nieścisłości w treści oświadczeń wnioskodawcy, co nie uzasadnia jednak pozbawienia go prawa pomocy, w przeciwnym razie skarżący poniósłby ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Sąd wziął jednak pod uwagę przede wszystkim treść oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym oraz pism uzupełniających wniosek a zwłaszcza dane o wielkości poniesionej wskutek powodzi szkody majątkowej w jego gospodarstwie rolnym w uprawach rolnych. Ze znajdującego się bowiem w aktach sprawy protokołu Komisji z dnia [...] r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych spowodowanych przez powódź, wynika, że szkody te wyniosły 92,76% średniej rocznej produkcji a kwota obniżenia przychodu w wyniku zaistniałych szkód wyniosła ogółem [...] zł. Powyższe potwierdza Opinia Wojewody D. z dnia [...] r. ([...]). Fakt ten niewątpliwie świadczy o braku możliwości uzyskania przychodu z produkcji rolnej (zalane grunty rolne) a wskazana kwota szkody jest bardzo znaczna co ma istotny wpływ na możliwości finansowe strony. W oparciu o te dane Sąd stwierdził, że wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla niego nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla utrzymania jego oraz rodziny. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., sąd orzekł, jak w sentencji.