III SA/Wr 50/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Barbara Ciołek, po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi S. S na Wojewodę D. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt III SAB/Wr 931/19 I. wymierza Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 300 zł (słownie: trzysta) złotych; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W wyroku z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt III SAB/Wr 931/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w przedmiocie skargi S. S. dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wniosku o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę: I. stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości; II. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; IV. przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 3.000 zł; V. zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia 16 marca 2020 r. doręczono organowi prawomocne orzeczenie wraz z aktami sprawy. W dniu 18 maja 2020 r. do organu wpłynęło wezwanie skarżącej do wykonania wyroku. W dniu 5 czerwca 2020 r. do organu wpłynęła skarga cudzoziemca na niewykonanie prawomocnego wyroku (sygn. akt III SAB/Wr 931/19) przez Wojewodę Dolnośląskiego dotyczącego postępowania o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżąca wniosła o: 1. wymierzenie Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z wydanego wyroku, a to załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz wypłaty przyznanej na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 3.000 zł; 2. przyznanie od organu na rzecz skarżącej z powołaniem na art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości 3.000 zł; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kwoty 17 zł uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa; 4. wydanie postanowienia na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W dniu 29 stycznia 2021 r. organ przekazał skargę do tutejszego Sądu. Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników organu, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tutejszym Urzędzie przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018) środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Zdaniem Sądu celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594). Cytowany przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że zgodnie z powołanym wyżej art. 154 § 1 p.p.s.a. warunkiem wniesienia skargi w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo pełnomocnika skarżącej, które wpłynęło do organu 18 maja 2020 r., wzywające organ do wykonania wyroku. Bezspornie również wyrokiem z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 931/19 tutejszy Sąd uwzględnił skargę cudzoziemca na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego i zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wr 931/19 wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały organowi w dniu 16 marca 2020 r. r. (data prezentaty organu). Od tego dnia rozpoczął zatem bieg terminu załatwienia sprawy. Wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu termin upłynął zatem w dniu 30 marca 2020 r. Tymczasem Wojewoda Dolnośląski do dnia wniesienia skargi tj. w dniu 5 czerwca 2020 r. nie załatwił przez prawie trzy miesiące przedmiotowej sprawy Podkreślić przy tym należy, że jakkolwiek zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, to w rozpoznawanej sprawie brak dowodów na to, by przed 30 marca 2020 r. organ podejmował czynności wpływające na bieg terminu do wykonania wyroku. Niewątpliwa w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy miała, zdaniem Sądu, charakter rażący nawet uwzględniając fakt, że od 31 marca do 23 maja 2020 r., nastąpiło zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Organ do dnia złożenia skargi nie wydał decyzji. Uznając w związku z powyższym skargę za zasadną Sąd na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a stwierdził, że bezczynność organu miała charakter rażący ( pkt II wyroku) oraz był na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a zobowiązany orzec o wymierzeniu organowi grzywny, której wysokość (300 zł) miarkował mając na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz kwoty 3.000 zł, z uwagi na to, że w skardze żądania tego nie poparto konkretnym uzasadnieniem. Jak bowiem podkreśla się w literaturze i orzecznictwie – i który to pogląd podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie - zasądzana na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a suma pieniężna poza rolą dysyplinująco-represyjną, powinna pełnić przede wszystkim również funkcję kompensacyjną, będąc swoistym zadośćuczynieniem dla skarżącej za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinna zatem nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana argumentacją strony skarżącej (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 125/18, z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt. I SA/Wa 324/18). Skarga w niniejszej sprawie nie zawiera natomiast konkretnej argumentacji w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7, art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy o COVID-19 orzekł, jak w sentencji wyroku.