III SA/Wr 502/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. umorzył postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie cofnięcia zezwolenia. W motywach rozstrzygnięcia podano, że [...] r. udzielono stronie skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w [...] punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa d. W związku z informacjami uzyskanymi w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia w/w zezwolenia, które to postępowanie zakończyło się wydaniem w dniu [...] r. decyzji cofającej to zezwolenie. Pismem z dnia [...] r. strona wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji, zaś w dniu [...] r. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu udzielenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiedzi na pytanie prejudycjalne sformułowane przez WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 261/10, III SA/Gd 262/10 i III SA/Gd 352/10 oraz udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne zadane przez WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 549/10. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania wskazując, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 201 Ordynacji podatkowej. W dniu [...] r. organ II instancji zakończył postepowanie odwoławcze i wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję cofającą stronie skarżącej zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Decyzja ta została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do organu w dniu [...] r. strona złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 201 § 3 tej samej ustawy, co objawiło się wydaniem w dniu [...] r. decyzji merytorycznej, mimo iż nie zostało zakończone postępowanie incydentalne w przedmiocie zawieszenia postępowania. Rozpoznając przedmiotowe zażalenie organ umorzył postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postepowania odwoławczego w sprawie cofnięcia zezwolenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (...), organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Analizując kalendarz opisanego wyżej postępowania podniesiono, że zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zostało nadane przez stronę skarżącą w dniu [...]r., a więc dzień po doręczeniu stronie decyzji kończącej postępowanie w sprawie. W tej sytuacji, postępowanie toczące się wskutek złożenia przez stronę zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania należało, zdaniem organu, uznać za bezprzedmiotowe, bowiem w dniu składania tego zażalenia postępowanie, którego zawieszenia domagała się strona, już się nie toczyło. W skardze na to postanowienie, domagając się jego uchylenia, strona zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne jego zastosowanie w sytuacji, gdy powinno być prowadzone i zakończone orzeczeniem merytorycznym, art. 201 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, co ma postać odmówienia wydania orzeczenia merytorycznego w sprawie, w której zażalenie przysługuje, a zatem winno być rozpoznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). W ocenie Sądu trafnie przyjął organ, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego, dlatego zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania. Umorzenie postepowania następuje wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (art. 208 Ordynacji podatkowej). Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy poprzez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z brakiem przesłanek do uwzględnienia żądania. Podkreślić należy, że dla sposobu załatwienia skargi wniesionej w niniejszej sprawie decydujące znaczenie miał fakt ostatecznego zakończenia merytorycznego postępowania w sprawie, decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. z [...] r. (Nr [...]), w której to utrzymano w mocy decyzję z [...] r. Przywołać tutaj należy również fakt zaskarżenia przez Spółkę decyzji z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sprawa o sygn. akt [...], w której oddalono skargę). Zauważyć trzeba, że zaskarżone postanowienie, umarzające postępowanie zażaleniowe, dotyczyło wyłącznie kwestii proceduralnej, związanej z tokiem postępowania administracyjnego i jako takie nie dotyczyło istoty sprawy, a także nie wybiegało poza ramy postępowania, w którym zostało wydane. Istotne jest przy tym również i to, że instytucja odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, tak jak i samego zawieszenia postępowania administracyjnego, może być stosowana tylko wtedy, gdy prowadzone jest inne jurysdykcyjne postępowanie administracyjne, będące postępowaniem "głównym". Organy administracyjne mogą więc stosować instytucję zawieszenia postępowania administracyjnego tylko do momentu zakończenia postępowania, które miałoby być zawieszone (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2009 r., II SA/Kr 239/09; postanowienie tego samego Sądu z dnia 30 marca 2011 r., II SA/Kr 121/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2011 r. III SA/Wr 299/11). Podkreślić należy, że w dacie wniesienia zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania w sprawie, zapadła już ostateczna decyzja administracyjna kończąca postępowanie odwoławcze, którego zawieszenia domagała się strona skarżąca. W konsekwencji zatem prawidłowe jest stanowisko organu, że orzekanie w przedmiocie incydentalnym jakim jest odmowa zawieszenia postępowania stało się bezprzedmiotowe, bowiem nie toczyło się już postępowanie w sprawie, której zawieszenia strona się domagała. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.