III SA/Wr 503/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. udzielił "A" Sp. z o.o. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w [...] punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa d. W związku z informacjami uzyskanymi w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w L. w dniu [...] r. w punkcie gier (objętym tym zezwoleniem) z uwagi na stwierdzone przekroczenie wartości maksymalnej dopuszczalnej stawki za udział w jednej grze na trzech automatach o niskich wygranych oraz w nawiązaniu do art. 138 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 20, poz. 1540), Dyrektor Izby Celnej we W. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia tego zezwolenia, a następnie cofnął to zezwolenie decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Pełnomocnik Strony odwołał się od tej decyzji. W toku postępowania odwoławczego dnia [...] r. do organu wpłynęło pismo Strony z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu udzielenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiedzi na pytanie prejudycjalne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 261/10, III SA/Gd 262/10 i III SA/Gg 352/10) oraz udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt II SA/Po 549/10). Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ odmówił zawieszenia postępowania wykazując, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. 201 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie cofnięcia Spółce przedmiotowego zezwolenia (doręczoną w dniu [...] r.). Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik Strony złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o zawieszeniu postępowania odwoławczego w sprawie cofnięcia spółce zezwolenia. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia [...] r. nr [...]. Na powyższe postanowienie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając: - naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez bezzasadne jego zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie powinno być prowadzone i zakończone orzeczeniem merytorycznym; - naruszenie art. 201 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, co ma postać odmówienia wydania orzeczenia merytorycznego w sprawie, w której zażalenie przysługuje, a zatem powinno zostać rzeczowo rozpoznane. W uzasadnieniu skargi powołano wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2011 r. (sygn. III SA/Wr 219/11), gdzie Sąd przyjął, że niewydanie postanowienia co do rozpoznania zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy jest naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pozbawia to bowiem strony prawa do rozpoznania zażalenia, a po wyczerpaniu środków zaskarżenia prawa do sądu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi organ powołał art. 208 § 1 o.p., według którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten na mocy art. 219 o.p. ma zastosowanie także do postanowień. Organ stwierdził, że analiza kalendarza postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia pozwala zauważyć, że zażalenie na postanowienie z [...] r. nr [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego strona nadała na poczcie przesyłką poleconą w dniu [...] r. Było to już po doręczeniu stronie decyzji II instancji z dnia [...] r., kończącej to postępowanie, doręczonej dnia [...] r. W tej sytuacji, postępowanie toczące się wskutek złożenia przez stronę zażalenia organ uznał za bezprzedmiotowe. W dniu składania zażalenia, [...] r., postępowanie, którego zawieszenia domagała się Strona - już się nie toczyło. Decyzja została bowiem wydana dnia [...] r. Strona miała tego świadomość, gdyż na dzień przed nadaniem zażalenia, w dniu [...] r., doręczono jej tę decyzję kończącą postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia. Organ podkreślił, że w postanowieniu z [...] r. już się wypowiedział w sprawie zawieszenia postępowania wykazując, że w tej sprawie nie spełniono żadnej przesłanki z art. 201 o.p. Skierowanie pytania do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowiło bowiem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Mając to na uwadze organ uznał za zasadne umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania toczącego się wskutek złożenia przez Stronę zażalenia w sprawie odmowy zawieszenia w/w postępowania odwoławczego w sprawie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W kwestii powołania się w skardze na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2011 r. organ stwierdził, że tez wynikających z orzeczenia zapadłego w indywidualnej sprawie nie można traktować jako powszechnie obowiązującej normy prawnej. Organ powołał się przy tym na inny wyrok WSA we Wrocławiu (sygn. III SA/Wr 301/11), który w podobnym stanie faktyczno-prawnym nie uznał wskazanej wady procesowej za istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia są przepisy Ordynacji podatkowej regulujące zawieszenie postępowania. Skarżąca powołała się w żądaniu zawieszenia postępowania na art. 201 § 1 pkt 2 o.p., według którego organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd podziela w tym zakresie pogląd, że art. 201 § 1 pkt 2 o.p. znajduje zastosowanie, gdy w trakcie toczącego się w danej sprawie postępowania wyłoni się kwestia prawna (zagadnienie wstępne), której rozstrzygnięcie nie mieści się w zakresie właściwości organu rozpoznającego sprawę, lecz innego organu lub sądu prowadzącego lub mającego prowadzić z inicjatywy strony postępowania lub organu postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy. Orzeczenie wydane w takim postępowaniu powinno bezpośrednio warunkować możliwość rozpatrzenia oraz rozstrzygnięcia danej sprawy (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. I SA/Gl 1066/10. Lex nr 748180). Przyjmując takie stanowisko należy uznać, że taki związek nie istnieje w przypadku powołanych przez spółkę spraw o udzielenie przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiedzi na pytanie prejudycjalne WSA w Gdańsku czy udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Konstytucyjny na pytanie prawne WSA w Poznaniu. Są to inne sprawy niż rozpatrywana przez organ w kontrolowanym postępowaniu. Wniesienie takich pytań nie pozbawia zgodności z prawem unijnym czy też konstytucyjności przepisów, których dotyczy. Zgodnie z art. 120 o.p., organ podatkowy działa bowiem na podstawie i w granicach prawa mającego zastosowanie w danej sprawie. Powstaje wszakże problem prawny wzajemnej relacji czasowej rozstrzygnięć w postępowaniu w sprawie merytorycznej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz postępowania w sprawie formalnej zawieszenia postępowania. Kwestia zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie cofnięcia zezwolenia powinna była co do zasady być rozpatrzona przed wydaniem decyzji odwoławczej. Sąd rozpatrując niniejszą skargę obowiązany był wszakże do wziąć pod uwagę, że w chwili orzekania w II instancji w sprawie zawieszenia postępowania odwoławczego sprawa została już merytorycznie rozstrzygnięta w II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał tę sprawę, a mianowicie ze skargi "A", Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie cofnięcia Spółce zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...], udzielającego Sp. z o.o. "A" zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w [...] punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa d. Po rozpoznaniu tej sprawy Sąd wyrokiem z dnia [...] r. sygn. [...] oddalił skargę. W chwili orzekania przez organ II instancji w sprawie zawieszenia postępowania odwoławczego, postępowanie odwoławcze było już zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Sąd przyjął zatem, że z chwilą wydania ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej Decyzją z dnia [...] r. nr [...], eliminującej z obrotu prawnego zezwolenie uzyskane na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...] bezprzedmiotowe stało się orzekanie w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że nawet decyzja nieostateczna wiąże organ, który ją wydał. W rozpoznawanej sprawie wynika to jednoznacznie z art. 212 o.p. Od momentu wprowadzenia takiej decyzji do obrotu, każda jej zmiana (pod względem treści lub formalnym) może nastąpić tylko na zasadach i w trybie przewidzianym przepisami postępowania. Organ, który wydał rozstrzygnięcie, nie może już wycofać się samodzielnie ze stanowiska zajętego w decyzji. Związanie organu, o którym obecnie mowa trwa przez cały okres pozostawania decyzji w obrocie prawnym. W rozpatrywanej sprawie wydano natomiast już decyzję ostateczną. Taka decyzja korzysta z domniemania prawidłowości (wyrok WSA z dnia 31 marca 2011 r., I SA/Ke 164/11) czy z domniemania zgodności z prawem (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2008 r., I FSK 558/07) i tak długo, jak pozostaje w obrocie prawnym, wiąże zarówno organ, który ją wydał, jak i strony, zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, proklamowaną w art. 128 o.p. Nielogiczne byłoby stanowisko polegające na nierespektowaniu przez ten sam organ swojej własnej decyzji i nieuwzględnianiu swojego rozstrzygnięcia w sprawach, na które to rozstrzygnięcie ma wpływ (J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, s. 849-850). W świetle związania, wynikającego z art. 212 o.p., konsekwencją wydania przez organ II instancji decyzji ostatecznej z [...] r. nr [...], usuwającej z obrotu prawnego zezwolenie udzielone spółce na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, było zatem postanowienie tego organu z dnia [...] r. umarzające jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania odwoławczego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.