III SA/Wr 557/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant: Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień kategorii A, C, D, C+E, D+E oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. (nr [...]) Starosta B., działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), cofnął skarżącemu wydane w dniu [...] października 2012 r. uprawnienia do kierowania pojazdami A,C,D,C+E,D+E, z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne stwierdzone orzeczeniem lekarskim z dnia [...] marca 2013 r. (nr [...]). W odwołaniu od ww. decyzji skarżący podniósł, że w październiku 2012 r. otrzymał korzystne dla siebie orzeczenie lekarskie lekarza D. K. Ponadto wskazał, że nie rozumie, dlaczego nie rozpatruje się sprawy przeciwskazania do wykonywania zawodu, ponieważ to było powodem zawiadomienia Starostwa Powiatowego przez lekarza medycyny pracy. Zdaniem skarżącego, bezpodstawnie kieruje się go na badania w celu potwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do posiadania prawa jazdy, kiedy powinno się go kierować na badania dotyczące istnienia lub braku przeciwskazań do pracy jako kierowca kategorii A,C,D,C+E, D+E. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. (nr [...], utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję Starosty. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiegoistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2013 r. (nr [...]) stwierdzające w stosunku do skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii A,C,D,C+E, D+E. Ponadto organ II instancji podniósł, że postępowanie administracyjne oraz wydane orzeczenie lekarskie było poprzedzone odrębnym postepowaniem administracyjnym, zakończonym decyzją Starosty B. z dnia [...] lutego 2013 r. (nr [...]), w której orzeczono o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. Decyzję tę skarżący odebrał w dniu [...] lutego 2013 r i nie złożył od niej odwołania, co spowodowało, że stała się ona ostateczna. Z tego też powodu – jak podkreślił organ II instancji – skarżący nie może w niniejszym postępowaniu kwestionować zasadności skierowania go na badania lekarskie, gdyż zarzuty takie mógł formułować w odwołaniu od decyzji o skierowaniu na badania lekarskie z dnia [...] lutego 2013 r., do których wymagane jest prawo jazdy kategorii A,C,D,C+E, D+E. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania sprowadzających się do zakwestionowania przez skarżącego orzeczenia lekarskiego [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], w których stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, organ II instancji przywołując orzeczenia sądów administracyjnych (WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 967/07, NSA z dnia 3 lipca 2009 r., sygn.. akt I OSK 973/08, z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 973/08, czy z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 846/09 wskazał, że procedura badań lekarskich zawartych w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2013 r. poz. 133) jest całościowa. Oznacza to, że ustalenia w niej poczynione, z możliwością ich weryfikacji w trybie odwoławczych, powodują, że są one wiążące dla organów administracji publicznych. Organy te nie mają też uprawnień do ich weryfikacji. A zatem jeżeli treść orzeczeń lekarskich nie pozostawia wątpliwości, iż zostały one wydane przez lekarzy uprawnionych do badań kierowców oraz z orzeczeń tych wynika również jednoznacznie istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane są konkretne uprawnienia, to nie ma podstaw do kwestionowania ich treści przez organy administracyjne właściwe w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami. W światle powyższego, zdaniem organu II instancji, niezasadnym okazał się zarzut odwołania skierowany właśnie wobec treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza orzecznika. Treść tego orzeczenia jest, bowiem jasna i wynika z niego, że u skarżącego istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Jednocześnie, Kolegium wskazało, że przedmiotowe orzeczenie zawiera pouczenie o możliwości odwołania się w terminie 14 dni od jego otrzymania. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie. Skarżący zaś z tej możliwości nie skorzystał. Z tych też względów Kolegium stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty odwołującego są bezzasadne. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję Kolegium. W skardze podniósł, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż uprawnienia zdobył zgodnie z prawem "i prywatnie może posiadać prawo jazdy tych kategorii". Wskazał, że aktualnie pracuje, jako kierowca autobusu w "A" we W., a praca ta stanowi dla niego jedyne źródło utrzymania. Podkreślił, że nie rozumie, dlaczego "jeżeli organ wydał zgodnie z prawem prawo jazdy to, jakim prawem mu je odbiera, a lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie niekorzystne, bo nie miał innego wyjścia, na skierowaniu na badanie było jasne napisane, że ma pracować w nocy, a miał stopień niepełnosprawności, który wyklucza pracę w nocy". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, dlatego w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona przepisy prawa, co w konsekwencji powodować miałoby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2011. 30. 151 ze zm.). Stosownie do treści przepisu ww. artykułu starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Tryb postępowania w przedmiocie wydania ww. orzeczenia przez lekarza orzecznika regulują przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2013 r. nr 133) – zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia, uprawniony lekarz na podstawie badań lekarskich wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uprawniony lekarz wystawia orzeczenie lekarskie z kopią, przy czym oryginał orzeczenia otrzymuje osoba badana, zaś kopię orzeczenia dołącza do dokumentacji medycznej, o której mowa w § 17 ust. 1 (§ 11 ust. 1). Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia, osoba badana lub podmiot kierujący na badania może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania badanego, z zastrzeżeniem ust. 3. Orzeczenie lekarskie uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego jest ostateczne (§ 13 ust. 2 rozporządzenia). W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, skarżący nie wyczerpał wyżej opisanej procedury, bowiem nie złożył odwołania od ww. orzeczenia lekarskiego, pomimo okoliczności, że o uprawnieniu tym został prawidłowo pouczony (orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]). Tym samym orzeczenie to stało się ostateczne. W tej sytuacji Starosta B. rozpoznający sprawę związany był ostatecznym orzeczeniem stwierdzającym przeciwwskazania do kierowania przez skarżącego pojazdami mechanicznymi. W kompetencjach tego organu nie mogło być, bowiem dokonywanie kontroli zasadności orzeczenia lekarskiego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że orzeczenia lekarskie wydane w trybie wskazanego powyżej rozporządzenia nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. I OSK 840/08, wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. I OSK 1273/04 publ. www.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 251/06, publ. Lex nr 291185). Dlatego też – wbrew twierdzeniom skarżącego – zgodzić się należy, ze stanowiskiem organu odwoławczego o związaniu organu właściwego w sprawach kontroli uprawnień do kierowania pojazdami treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Orzeczenie takie jest, bowiem wydawane przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny i – co wymaga podkreślenia Sądu - odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (lekarzy z uprawnieniami), co wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Dalej wskazać należy, że specjalistyczna wiedza medyczna wymagana do oceny stanu zdrowia jednostki w zakresie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami oraz szczególny tryb, w jakim to się odbywa, uprawniają do wniosku, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta on z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wyklucza to możliwość kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego, tak jak opinii biegłego, przez organu administracyjny prowadzący postępowanie, a w dalszej kolejności – także przez sąd administracyjny. W efekcie powyższego natomiast zarówno organy orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, jak i kontrolujący je sąd administracyjny, związane są takim ostatecznym orzeczeniem i nie mogą go pominąć czy poddawać ocenie jego treść, decydując w kwestii zasadności lub niezasadności cofnięcia uprawnień. Zaznaczyć jednak wymaga, że zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a., dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest orzeczenie lekarskie. Organ może, więc dopuścić każdy środek dowodowy w celu obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego. I wówczas - w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego - nie może być on uznany za dowód w sprawie. Aczkolwiek w przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby doprowadzić do obalenia domniemania zgodności z prawdą orzeczenia lekarskiego. A wręcz podniósł, że "lekarz medycyny wydał orzeczenie niekorzystne, bo nie miał innego wyjścia, na kierowaniu na badania było jasne, że ma pracować w nocy, a miał stopień niepełnosprawności, który pracę w nocy wyklucza". Wreszcie wskazać należy, że postępowanie administracyjne oraz wydane orzeczenie lekarskie było poprzedzone odrębnym postepowaniem administracyjnym, zakończonym decyzją Starosty B. z dnia [...] lutego 2013 r., w której orzeczono o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. Decyzję w tym przedmiocie skutecznie doręczono skarżącemu, ale również wówczas nie złożył od niej odwołania. Tym samym stała się ona ostateczna. Tymczasem to wówczas (na etapie odwołania) – a nie w niniejszym postępowaniu - mógł kwestionować zasadność skierowania go na badania lekarskie. Dlatego też zarzuty skarżącego w tym zakresie należało uznać, jako bezzasadne. W takiej sytuacji, skoro w sprawie zostało wydane ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to organy administracyjne zobligowane były postąpić stosownie do dyspozycji określonej w art. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2011. 30. 151 ze zm.), co też słusznie uczyniły. Mając na względzie powyższe, Sąd oddalił skargę.