III SA/Wr 577/19

WyrokWSA we Wrocławiu2021-07-29

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Barbara Ciołek, Kamila Paszowska-Wojnar

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ dotujący, odmawiając udzielenia dotacji podmiotowej na kształcenie dzieci niepełnosprawnych, prawidłowo wykonał wiążące wskazania sądu dotyczące analizy możliwości zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania dodatkowych środków?
Ratio decidendi
Organ dotujący nie wykonał w pełni wiążących wskazań sądu zawartych w prawomocnym wyroku, ponieważ nie zbadał aktualnych możliwości zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania dodatkowych środków na kształcenie dzieci niepełnosprawnych, ograniczając analizę jedynie do roku 2018. W związku z tym, zaskarżona czynność została uznana za bezskuteczną.
Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca niepubliczne przedszkole, poinformowała organ dotujący o przyjęciu dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego i ujmowaniu ich w rozliczeniu dotacji. Organ odmówił udzielenia dotacji na rok 2018, wskazując na brak zaplanowanych środków i niespełnienie terminów. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, organ ponownie odmówił udzielenia dotacji, powołując się na podobne argumenty, ale także analizując aspekty społeczne i możliwość dofinansowania z EFS. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążących ocen prawnych z poprzednich wyroków.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Barbara Ciołek, Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. R. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji podmiotowej I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. A. R. (dalej: strona, skarżąca), prowadząca w B. Niepubliczne Przedszkole [...] (dalej: NPI) "[...]", pismem z 5 września 2018 r. poinformowała Prezydenta Miasta Bolesławiec (dalej: Prezydent, organ dotujący), że od 1 września 2018 r. przyjęła do placówki [...] dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Wskazała, że począwszy od września 2018 r. ujmuje te dzieci w comiesięcznym rozliczeniu dotacji celowej z budżetu JST. Pismem (czynnością) z dnia 18 września 2018 r., Prezydent zakomunikował stronie, że w budżecie miasta na rok 2018 nie zostały zaplanowane środki na ten cel. Podniósł, że w piśmie z 27 września 2017 r. podał stronie przyczynę odmowy zabezpieczenia środków finansowych w bieżącym roku budżetowym. Oznajmił, że strona może złożyć wniosek o udzielenie dotacji na rok 2019, nie później jednak niż do 30 września 2018 r.. W skardze na czynność Prezydenta skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi dokumentu autorstwa Ministra Edukacji Narodowej z 23 kwietnia 2018 r., traktującego o powiększeniu subwencji oświatowej w 2018 r. w związku ze wzrostem zadań szkolnych i pozaszkolnych oraz zwiększeniem liczby uczniów przeliczeniowych w stosunku do danych przyjętych do naliczenia algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej na 2018 r., na okoliczność prawnych możliwości zawnioskowania przez organ dotujący o zwiększenie subwencji oświatowej. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie III SA/Wr 571/18 (CBOSA) tutejszy Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że skoro niespornie wpis prowadzonej przez skarżącą placówki (NPI "[...]") do ewidencji placówek niepublicznych miał miejsce 10 sierpnia 2018 r., to oczywistym jest, że brak było prawnej i faktycznej możliwości podania organowi dotującemu informacji o liczbie dzieci do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji (roku bazowego). Prawidłowo zatem przyjął organ, że w okolicznościach faktycznych sprawy odmowa przyznania skarżącej dotacji jest uzasadniona w oparciu o treść w art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.z.o. Jednakże Sąd wskazał, że organ dotujący naruszył przepis art. 33 ust. 4 u.f.z.o., w którym wprowadzono odstępstwo od powyższej zasady, umożliwiające organowi dotującemu przekazanie dotacji mimo braku spełnienia warunków określonych w ust. 3. Podejmując zaskarżoną czynność Prezydent zignorował bowiem brzmienie tego przepisu, tj. nie powołał jego treści, jak również nie wykonał jego dyspozycji. Dalej zaznaczono, że przepis art. 33 ust. 4 u.f.z.o. nie stanowi, jakimi przesłankami winien kierować się organ dotujący korzystając z możliwości w nim zawartej. Sąd stwierdził, że stosując ten przepis, organ dotujący powinien odpowiedzieć sobie m.in. na pytanie, czy w interesie społecznym jest zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym, które wymagają kształcenia specjalnego, możliwości edukacyjnych. Obowiązany jest także ocenić sytuację konkretnego wnioskodawcy i uwzględnić cel dotacji, np. czy dotyczy ona właśnie dzieci (uczniów) niepełnosprawnych, które należy objąć szczególną troską i umożliwić im edukację przedszkolną, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ważne jest również i to, czy istnieje możliwość, co wykazano w skardze, zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na wyżej wymieniony cel. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie I GSK 613/19 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził m.in., że możliwość wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów, o których mowa w ust. 1, określoną w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. ustawodawca pozostawił uznaniu organu dotującego (na co wskazuje użycie słów: "może wyrazić zgodę"). Rolą Sądu jest natomiast ocena sytuacji poprzedzającej sam akt dotyczący ostatecznego uznania. NSA uznał, że wytyczne WSA co do powinności organu przy ponownej ocenie pisma skarżącej z dnia 5 września 2018 r. są prawidłowe i odpowiadające treści art. 153 p.p.s.a. Pismem (czynnością) z dnia 2 października 2019 r. Prezydent odmówił skarżącej udzielenia dotacji podmiotowej na rzecz NPI "[...]" w okresie od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. Wskazano ponownie, że ustawowe warunki przyznania dotacji na rok 2018 nie zostały spełnione i przedstawiono argumentację w tej mierze. Przywołano również treść przepisu art. 33 ust. 4 u.f.z.o. i w tym zakresie stwierdzono, że Gmina odmawiając udzielenia dotacji rozważała także aspekt społeczny dotyczący kształcenia dzieci niepełnosprawnych, natomiast wzięła pod uwagę również to, że NPI "[...]" było beneficjentem projektu dofinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego. Głównym celem projektu był wzrost dostępności do wysokiej jakości edukacji przedszkolnej dzięki utworzeniu [...] dodatkowych miejsc, w tym [...] dla dzieci z niepełnosprawnościami. W systemie Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września 2018 r. w NPI "[...]" zostało wykazane [...] dzieci niepełnosprawnych. Dalej podano, ze Gmina przekazuje dla niepublicznych szkół i przedszkoli dotacje w wysokości 9 000 000 zł. Planując budżet na kolejny rok budżetowy przyjmuje się dane według złożonych przez podmioty dotowane wniosków w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok, na który ma być zaplanowana dotacja oraz dane z Systemu Informacji Oświatowej (SIO). Zauważono, że jest to plan, który ulega zmianom w trakcie roku. W przypadku zwiększenia liczby uczniów w dotowanych jednostkach w trakcie roku szkolnego, Gmina w pierwszej kolejności ma obowiązek zapewnienia ciągłości dotowania jednostek już ujętych w budżecie miasta. W 2018 r. w trakcie roku plan na dotacje dla niepublicznych szkół i przedszkoli został zwiększony o 510 000 zł. Gmina nie posiadała środków finansowych na wypłatę dotacji w okresie dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. dla nowo utworzonej placówki prowadzonej przez skarżącą, która rozpoczęła działalność z dniem 10 sierpnia 2018 r. Natomiast od dnia 1 stycznia 2019 r. dotacja jest przekazywana do przedszkola, w związku z tym, że do 30 września 2018 r. został złożony wniosek o udzielenie dotacji na 2019 r. i było możliwe zaplanowanie wydatków na ten cel. W skardze na powyższą czynność skarżąca wniosła o stwierdzenie jej bezskuteczności oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie przepisów o postępowaniu, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 153 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) poprzez pominięcie wiążących ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku tutejszego Sądu oraz NSA, zwłaszcza w zakresie koniecznej oceny pisma skarżącej z dnia 5 września 2018 r. w kontekście przepisu art. 33 ust. 4 u.f.z.o. oraz w zakresie rozważań co do zapewnienia dzieciom niepełnosprawnym możliwości edukacyjnych, oceny sytuacji podmiotu wnioskującego oraz możliwości zwiększenia dotacji oświatowej, b) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: k.p.a.), przez brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zmierzających do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu dzieci objętych opieką przedszkola; c) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do organów władzy publicznej; d) art. 6 k.p.a., przez przeprowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych i u.f.z.o., jak również naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych nie istnieje możliwość udzielenia dotacji w terminie innym niż wskazany w art. 33 ust. 1 ustawy albowiem dzieci niepełnosprawne nie mogły zostać ujęte w SIO, gdyż przedszkole rozpoczęło swoje funkcjonowanie w 2018 r., co zdaniem skarżącej dowodzi tego, że organ nie zrozumiał intencji ustawodawcy wyrażonej w art. 33 ust. 4 ustawy i w konsekwencji odmówił udzielania dotacji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ co prawda powołał się na treść przepisu art. 33 ust. 4 u.f.z.o. i podjął próbę powołania się na aspekty poruszone w wyroku ale jej zdaniem są to jedynie pozory wykonania wytycznych Sądów. W jej ocenie organ skupił się ponownie na terminach, o których mowa w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., uznając ich uchybienie za niweczące możliwość przyznania dotacji. Dalej skarżąca wskazała, że nie znajduje uzasadnienia stanowisko organu, że Gmina nie posiadała środków finansowych na wypłatę dotacji w okresie od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. dla nowo utworzonego przedszkola, dlatego, ze w pierwszej kolejności miała rzekomo obowiązek zapewnienia ciągłości dotowania jednostek już ujętych w budżecie miasta. Skarżąca pokreśliła, że organ winien mieć zawsze na uwadze, że w ciągu roku może dojść do zmiany okoliczności, wymagającej przyznania dotacji oświatowej na uczniów wymagających kształcenia specjalnego. Skarżąca stwierdziła również, że organ ma prawną możliwość zawnioskowania o zwiększenie subwencji oświatowej w celu wykonania swoich zadań, może też sfinansować to zadanie ze środków własnych. Ministerstwo Edukacji Narodowej stworzyło bowiem możliwość występowania z wnioskiem o zwiększenie subwencji z 0,4% rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej w ramach wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych. Zatem Gmina miałaby możliwość wystąpienia z takim wnioskiem nawet w przypadku, gdyby nie otrzymała uprzednio dotacji na ucznia. Wskazano następnie, że powołana przez organ okoliczność uzyskania przez przedszkole prowadzone przez skarżącą dofinansowania ze środków EFS jest irrelewantna z punktu widzenia złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie dotacji. W ocenie skarżącej powyższe stwierdzenia nie czynią zadość wskazaniom Sądu co do uzasadnienia interesu społecznego polegającego na zapewnieniu dzieciom niepełnosprawnym możliwości edukacyjnych. Organ nie odnosi się również – jej zdaniem – do wskazanych przez Sąd możliwości zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków. Skarżąca stwierdziła, że nonszalanckie uzasadnienie zaskarżonego aktu jest paradoksalne i wewnętrznie sprzeczne. Najpierw bowiem organ powołuje się na uzyskanie dofinansowania unijnego przez przedszkole (co było dlań początkowo przeszkodą w uzyskaniu dotacji), po czym wskazuje, że skarżąca od dnia 1 stycznia 2019 r. uzyskuje dotację (a zatem kwestia dofinansowania nie miała już w tym czasie dla organu znaczenia). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postepowania sądowego. Organ wniósł również o dopuszczenie dowodu z dokumentów wymienionych w skardze i do niej załączonych, tj. pisma MEN z dnia 23 kwietnia 2018 r. – Kryteria podziału 0,4% rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2018, załącznika nr 1 (MEN) – Wniosku o zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej z 0,4% rezerwy w roku 2018 z tytułu wzrostu zadań szkolnych, korespondencji e-mail z okresu od 18 października 2018 r. do 24 października 2018 r. w sprawie przekazywania danych w nowym SIO oraz z okresu od dnia 5 grudnia 2018 r. do dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie weryfikacji danych SIO na dzień 30 września 2018 r., danych na 30 września 2017 r. – subwencja 218 rok (załącznik 3 MEN) i dane na 30 września 2018 rok (załącznik 4 MEN) na wskazane w treści pisma okoliczności. Organ stwierdził, że wykonał wytyczne wynikające z prawomocnego wyroku tutejszego Sądu w sprawie III SA/Wr 571/18. Uzasadnienie odmowy nie może być jego zdaniem uznane za nonszalanckie, nie jest też wewnętrznie sprzeczne. Podkreślono, że dotacja od 1 stycznia 2019 r. wypłacana jest zgodnie z prawidłowo złożonym wnioskiem , zaś rok 2018 tyczy się innego stanu prawnego. Zaprzeczono, by w 2018 r. dofinansowanie było przeszkodą do wypłaty dotacji, skoro przedszkole skarżącej nie spełniło wówczas ustawowych warunków przekazania dotacji. Natomiast w zakresie dotacji za 2019 r., skarżąca niewątpliwie dopełniła obowiązków wynikających z ustawy, stad też nie było przeszkód w uzyskaniu dotacji. Dalej organ wskazał, przywołując dowody wymienione w treści odpowiedzi na skargę, że NPI "[...]" potwierdziło poprawność danych w nowym SIO dopiero w dniu 24 października, pomimo kierowanych próśb ze strony MEN i ze strony organu. Stąd też nie było możliwości wystąpienia o zwiększenie zadań oświatowych w ramach podziału 0,4% rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej – termin na wystąpienie z takim wnioskiem w II turze (dotyczącej wzrostu zadań szkolnych i przedszkolnych od dnia 1 września 2018 r.) upływał z dniem 19 października 2018 r. Ponadto, ponieważ przedszkole rozpoczęło zajęcia od dnia 1 września 2018 r. i podało dane do SIO na dzień 30 września 2018 r., to nie można było stwierdzić, że pomiędzy 1 września i 10 października wzrosła ilość dzieci niepełnosprawnych w jednostkach oświatowych. W ocenie organu wystąpienie Gminy o zwiększenie subwencji bez potwierdzenia poprawności danych nowego i starego SIO stawało się wręcz niemożliwe, mogło bowiem spowodować konsekwencje w przypadku podania nieuwiarygodnionych danych. Organ podkreślił, że nie dysponował środkami na przyznanie dotacji dla skarżącej za 2018 r. Końcowo wskazano, że dofinansowanie unijne pozwoliło zapewnić możliwości edukacyjne dzieciom niepełnosprawnym w placówce skarżącej w 2018 r., a na marginesie placówka ta prosperowała w tym czasie normalnie. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 29 lipca 2021 r. Sąd uwzględnił wnioski dowodowe organu zawarte w odpowiedzi na skargę. W piśmie z dnia 6 listopada 2020 r. skarżąca przedstawiła argumentację, zgodnie z którą respektując warunki uczestnictwa w projekcie finansowanym ze środków unijnych nie mogła ona skorzystać i nie skorzystała z dofinansowania unijnego aby pokryć koszty kształcenia dzieci, których koszty kształcenia obejmuje dotacja celowa z budżetu organu. Skarżąca wnioskowała o dotację na kształcenie dzieci z niepełnosprawnością z puli dzieci, których kształcenie nie obejmowało dofinansowania z projektu unijnego. Zatem nie można mówić o braku uszczerbku w aspekcie społecznym w zakresie zapewnienia możliwości kształcenia dzieciom niepełnosprawnym. Skarżąca wskazała również, że projekt unijny realizowała również w 2019 r., w okresie, w którym NPI "[...]" korzystało z dotacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące określonego uprawnienia lub obowiązku. W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona czynność narusza prawo. Kluczowe znaczenie w sprawie ma okoliczność, że na wcześniejszym etapie postępowania zapadł już w sprawie wyrok tutejszego Sądu z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie III SA/Wr 571/18. Skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona. To spowodowało, że - stosownie do art. 153 p.p.s.a. - ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto, w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W konsekwencji zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku. Poza sporem pozostaje przy tym, że nie zaistniała żadna z przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wymienionym wyroku. Nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego, jak również nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności faktycznych, która miałaby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Jak podkreśla się w orzecznictwie, użyty w ww. przepisie zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Z tych względów w niniejszej sprawie kluczowa jest ocena czy organy, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględniły ocenę prawną i zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie III SA/Wr 571/18. W ocenie Sądu organy w tym zakresie nie zastosowały się w pełni do otrzymanych wskazań. Przypomnieć zatem należy że w powyższym wyroku tutejszy Sąd wskazał, że stosując przepis art. 33 ust. 4 u.f.z.o. (którego wcześniej w sprawie nie powołano i nie analizowano), organ dotujący powinien odpowiedzieć sobie m.in. na pytanie, czy w interesie społecznym jest zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym, które wymagają kształcenia specjalnego, możliwości edukacyjnych. Obowiązany jest także ocenić sytuację konkretnego wnioskodawcy i uwzględnić cel dotacji, np. czy dotyczy ona właśnie dzieci (uczniów) niepełnosprawnych, które należy objąć szczególną troską i umożliwić im edukację przedszkolną, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzono też, że ważne jest również i to, czy istnieje możliwość, co wykazano w skardze, zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na wyżej wymieniony cel. Trzeba w tym miejscu ponownie wskazać, że w przepisie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wprowadzono możliwość przekazania dotacji przez organ dotujący mimo braku spełnienia warunków podanych w ust. 3. Zgodnie z jego brzmieniem, na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6, 7 i 8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29 i art. 30, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminów, o których mowa w ust. 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Oceniając zaskarżoną czynność pod kątem zrealizowania wskazań zawartych w prawomocnym wyroku, Sąd odszedł do przekonania, że organ dotujący rozważył, czy w interesie społecznym leży zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym, które wymagają kształcenia specjalnego, możliwości edukacyjnych. Wprawdzie w treści uzasadnienia organu zawarte jest w tej mierze dość lakoniczne stwierdzenie ("odmawiając udzielenia dotacji Gmina rozważała także aspekt społeczny dotyczący kształcenia dzieci niepełnosprawnych"), jednakże zdaniem Sądu brak jest podstaw do wywodzenia, że aspekt ten nie miałby zostać przez organ w ogóle przeanalizowany. Zauważyć przy tym należy, że działania mające na celu zapewnienie dzieciom niepełnosprawnym możliwości edukacyjnych w zakresie kształcenia specjalnego, w powszechnym odczuciu postrzegane są jako oczywiście mieszczące się w interesie społecznym. Tym bardziej należy przyjąć, że takie założenie przyświeca również organowi udzielającemu dotacji oświatowych, reprezentującemu Gminę, która w ramach realizacji zadań oświatowych m.in. zapewnia możliwość pobierania nauki przez dzieci i młodzież niepełnosprawną. Zdaniem Sądu organ zrealizował również wskazanie zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku co do oceny sytuacji konkretnego wnioskodawcy (tj. skarżącej) i uwzględnienia celu dotacji. W tej kwestii Sąd stoi na stanowisku, że okoliczność uzyskania przez przedszkole prowadzone przez skarżącą dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego została przez organ słusznie wzięta pod uwagę przy dokonywaniu oceny sytuacji skarżącej. Dokonanie takiej oceny bowiem jedno z wskazań zawartych w powołanym, wiążącym organ wyroku WSA. Wbrew twierdzeniom skarżącej okoliczność ta nie została przez organ powołana jako przeszkoda w uwzględnieniu wniosku o przyznanie dotacji, lecz właśnie w ramach oceny sytuacji skarżącej. Trzeba zgodzić się z organem, że okoliczność, iż NPI "[...]" było beneficjentem projektu dofinansowanego ze środków EFS, którego głównym celem był wzrost dostępności do wysokiej jakości edukacji przedszkolnej dzięki utworzeniu m.in. [...] miejsc dla dzieci z niepełnosprawnościami (podczas gdy w SIO według stanu na dzień 30 września 2018 r. w NPI "[...]" zostało wykazane [...] dzieci niepełnosprawnych) jest istotna z punktu widzenia sytuacji skarżącej, którą miał ocenić organ. Jak bowiem zasadnie wskazano w treści odpowiedzi na skargę, dofinansowanie unijne pozwoliło mimo wszystko zapewnić możliwości edukacyjne dzieciom niepełnosprawnym w placówce skarżącej w 2018 r. lub przynajmniej w znacznym zakresie się do tego przyczyniło, skoro placówka ta w tym czasie normalnie funkcjonowała (tej ostatniej okoliczności skarżąca nie zaprzecza). Zatem nie sposób uznać, jak czyni to skarżąca, że okoliczność ta miałaby być w sprawie irrelewantna. Nie można przy tym podzielić argumentu skarżącej odnośnie powoływanej sprzeczności uzasadnienia dokonanej czynności czy jego nonszalanckiego charakteru w zakresie oceny powyższej okoliczności. Sąd zgadza się z organem, że nie sposób uznać, aby treść tego uzasadnienia sugerowała, że dofinansowanie unijne miałoby być przeszkodą do wypłaty dotacji w 2018 r., a w 2019 r. już nie. Po pierwsze, jak już wyżej stwierdzono, organ analizował kwestię otrzymania przez skarżącą dofinansowania w ramach koniecznej (nakazanej przez Sąd) oceny sytuacji skarżącej, a ponadto, stan faktyczny dotyczący uzyskania dotacji w 2019 r. rzeczywiście był inny, skoro skarżąca dopełniła wówczas obowiązków wynikających z art. 33 ust. 1 ustawy. Ponadto, z przyczyn wskazanych już wyżej, należy uznać, że organ wziął również pod uwagę cel przedmiotowej dotacji, tzn. okoliczność, że dotacja ta dotyczy dzieci (uczniów) niepełnosprawnych, które należy objąć szczególną troską i umożliwić im edukację przedszkolną. Natomiast w zakresie nakazywanej przez Sąd w powoływanym wyroku analizy, czy istnieje możliwość zwiększenia dotacji oświatowej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na wyżej wymieniony cel, zdaniem Sądu organ nie wypełnił w całości tego wskazania i ten aspekt przesądził w ocenie Sądu o stwierdzeniu bezskuteczności zaskarżonej czynności. Zauważyć przede wszystkim należy, że w wiążącym organ wyroku nakazano wprost zbadać, czy możliwość zwiększenia dotacji oświatowej istnieje (podkreślenie Sądu), a nie tylko, czy istniała ona w 2018 r. Tymczasem za pomocą okoliczności przywoływanych przez organ w tej mierze (zawartych w odpowiedzi na skargę), jak również przedstawionych dowodów, organ próbował wykazać, że nie miał możliwości zwiększenia dotacji i wygenerowania dodatkowych środków dla skarżącej w 2018 r. W tym zakresie organ wskazywał, że NPI "[...]", mimo kierowanych próśb, potwierdziło poprawność danych w nowym SIO dopiero w dniu 24 października 2018 r., stąd też nie było możliwości wystąpienia o zwiększenie zadań oświatowych w ramach podziału 0,4% rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej, gdyż termin na wystąpienie z takim wnioskiem w II turze (dotyczącej wzrostu zadań szkolnych i przedszkolnych od dnia 1 września 2018 r.) upływał z dniem 19 października 2018 r. Organ stwierdził, że nie mógł wystąpić o zwiększenie subwencji bez potwierdzenia poprawności danych "nowego" i "starego" SIO bez narażenia się na konsekwencje w przypadku podania nieuwiarygodnionych danych. Organ podkreślał też kilkukrotnie (w treści uzasadnienia zaskarżonej czynności oraz w treści odpowiedzi na skargę), że nie dysponował środkami na przyznanie dotacji dla skarżącej za 2018 r. Zatem wszystkie te okoliczności i dowody niewątpliwie dotyczą roku 2018. Tym samym nie ulega wątpliwości, że organ nie zbadał również aktualnych (tj. na dzień dokonywania zaskarżonej czynności) możliwości zwiększenia dotacji i uzyskania w ten sposób dodatkowych środków dla skarżącej, tak jak nakazał to Sąd w prawomocnym wyroku wydanym w sprawie III SA/Wr 571/18. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę, że wniosek skarżącej został złożony w 2018 r., a jego ocena (z uwagi na uchylenie poprzednio dokonanej czynności) dokonywana jest w czasie późniejszym, analiza i wnioski organu winny być tak naprawdę ukierunkowane na kwestie możliwości zwiększenia dotacji i uzyskania dodatkowych środków na wskazany cel zarówno w 2018 r., jak i obecnie, tj. na dzień podejmowania czynności. Na podstawie tak przeprowadzonej, pełnej analizy organ winien następnie zadecydować odnośnie wyrażenia bądź też niewyrażenia zgody na odstępstwo od terminów określonych w art. 33 ust. 1 i 2 w przypadku skarżącej. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 33 ust. 4 u.f.z.o., kwestia ta pozostawiona została uznaniu organu. Zatem organ ma prawo swobodnego wyboru, czy w danej sprawie zachodzi przypadek uzasadniający przyznanie dotacji, czyli to organ decyduje o sposobie rozstrzygnięcia. Nie zwalnia to jednak organu - w procesie dochodzenia do podjęcia rozstrzygnięcia - od uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych, które mogłyby przemawiać za podjęciem rozstrzygnięcia korzystnego dla strony, przy czym w niniejszej sprawie okoliczności wymagające zbadania zostały wiążąco określone w prawomocnym wyroku Sądu, zaś ocena organu nie została pod tym kątem w pełni dokonana. Poza tą oceną znalazły się bowiem okoliczności faktyczne dotyczące aktualnych możliwości zwiększenia dotacji na rzecz skarżącej i wygenerowania w ten sposób dodatkowych środków na przedmiotowy cel. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany będzie, z zachowaniem powyższego stanowiska Sądu, powtórnie rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie dotacji. Dopiero uwzględnienie wszystkich aspektów poruszonych w prawomocnym wyroku WSA pozwoli na skorzystanie z uznania organu w zakresie wyrażenia zgody na odstąpienie od terminów, o których mowa w ust. 1, po myśli art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło