III SA/Wr 578/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Malinowska – Grakowicz Sędzia WSA Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o wyłączenie sędziego WSA B. K. od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 578/12 w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: wniosek oddalić Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. o sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny – po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie tutejszego Sądu z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wr [...] oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego WSA B. K. od orzekania w sprawie ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miasta K. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego – uchylił zaskarżone postanowienie. Z treści tegoż postanowienie wynika, że skarżący w zażaleniu podniósł, że na rozprawie odbywającej się przed tutejszym Sądem w dniu [...] maja 2013 r., na której obecna była jego żona, Sędzia WSA B. K. stwierdziła, że "...po aktach sprawy widać jakiego typu jest to sobą, jaką ma mentalność ..." oraz, że chce "jak najszybciej zakończyć już tę sprawę". Dodatkowo Sędzia "ubolewała (...), że obecne prawo nie pozwala Jej na ukaranie" skarżącego grzywną. Powyższe stwierdzenia, zdaniem skarżącego, potwierdzają, że Sędzia WSA B. K. nie pozostaje bezstronną w sprawie oraz wskazują na jej emocjonalne zaangażowanie w sprawę. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezbędnym stało się ustosunkowanie sędziego WSA B. K. do okoliczności podniesionych przez skarżącego w tym zażaleniu i dopiero po udzieleniu takiego wyjaśnienia, możliwa będzie ponowna ocena, czy w sprawie zaistniały okoliczności wymagające wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2013 r. akta sprawy zostały przedłożone Sędziemu Sprawozdawcy, celem złożenia stosownego oświadczenia. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Sędzia B. K. oświadczyła, że zaprzecza twierdzeniom sformułowanym w zażaleniu strony skarżącej, jakoby przedmiotem rozprawy była ocena osoby skarżącego. Stwierdziła, że wyśmiewanie się z cudzych ułomności czy chorób od zawsze stoi w sprzeczności z jej naturą. Dalej podniosła, że z tego co pamięta, po wywołaniu sprawy i stwierdzeniu kto się stawił, poinformowała o dokładnej treści wniosków skarżącego o wyłączenie sędziego oraz o odroczenie rozprawy, przez odczytanie całej treści tych pism, wraz z komentarzem, że do wniosku o odroczenie rozprawy nie dołączono kopii zaświadczenia lekarskiego. Wówczas pełnomocnik Rady Miejskiej oświadczyła, że Radzie Miejskiej w K. z uwagi na charakter sprawy zależy na jak najszybszym rozpoznaniu skargi oraz w toku swojej wypowiedzi, w szczególności podkreślała, że wobec skarżącego został wydany prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w J. G. za przestępstwo umyślne ściganie z oskarżania publicznego z art. 286 § 1 i § 3 i art. 273 kk. W kontekście szerszej wypowiedzi pełnomocniczki strony przeciwnej Sędzia WSA B. K. – jak podniosła w wyjaśnieniu – wskazała że w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości karania stron grzywną za formułowanie oczywiście bezzasadnego wniosku o wyłączenie Sędziego i zachodzą przeszkody do dalszego procedowania w dniu rozprawy – do czasu prawomocnego rozpatrzenia takiego wniosku – wobec czego rozprawa podlega odroczeniu. Okoliczności zawarte w oświadczeniu Sędzi WSA B. K. zostały potwierdzone przez pozostałych członków składu orzekającego (k. 139 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony, co należy podkreślić w kontekście powołanej w zażaleniu argumentacji. Także okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności nie jest również, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania oraz wadliwe prowadzenie innej sprawy. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13). Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (por. NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe rozważania i wypełniając wytyczne zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2013 r. Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja zawarta przez skarżącego w zażaleniu nie wskazuje na istnienie po stronie Sędzi WSA B. K. okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie. Tym bardziej, że Sędzia w złożonym oświadczeniu, którego treść została potwierdzona przez pozostałych członków składu orzekającego, wykluczyła przesłanki wyłączenia oparte na podstawie art. 19 p.p.s.a. Z treści tego oświadczenia wynika bowiem wprost, że "w kontekście szerszej wypowiedzi pełnomocniczki strony przeciwnej" podnoszącej, że Radzie Miejskiej w K. zależy na jak najszybszym rozpoznaniu sprawy, wskazała "że w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości karania stron grzywną za formułowanie oczywiście bezzasadnego wniosku o wyłączenie Sędziego i zachodzą przeszkody do dalszego procedowania w dniu rozprawy" – do czasu prawomocnego rozpatrzenia takiego wniosku – wobec czego rozprawa podlega odroczeniu. Tym samym Sąd nie dopatrzył się, aby w tych okolicznościach sprawy uznać, że Sędzia WSA B. K. "chciała jak najszybciej zakończyć już tę sprawę", czy też "ubolewała (...), że obecne prawo nie pozwala Jej na ukaranie skarżącego grzywną". Dodać nadto należy, że wskazał NSA w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie [...] "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego". W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca wyłącznie utrata przekonania o bezstronności sędziego (tak: NSA w postanowieniu z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszy wniosek, skoro skarżący nie wykazał, aby po stronie Sędzi WSA B. K. istniała realna okoliczność mogąca budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie, to przyjąć należy, że jej oświadczenie nie zostało skutecznie podważone. Podnoszone zaś w zażaleniu okoliczności opierające się na "subiektywnym" przeświadczeniu skarżącego o negatywnym, czy też "emocjonalnym" nastawieniu Sędzi WSA B. K. do jego osoby nie mogą stanowić i nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej Jej wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Reasumując, stwierdzić należy, że z treści zażalenia skarżącego odnoszącego się do przebiegu rozprawy odbywającej się w dniu [...] maja 2013 r., w szczególności zachowania Sędzi WSA B. K. nie można wywieść, aby skarżący wykazał i udowodnił okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sędzi Sprawozdawcy. Ze wskazanych powyżej względów Sąd, na mocy art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.