III SA/Wr 593/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca), Protokolant Renata Sawińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S B na decyzję D I C we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia należności wynikającej z długu celnego, podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję N U c w W z dnia [...] r. (nr[...] ); II. zasądza od D I C we W na rzecz strony skarżącej ][...] ([...] ) zł kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W. – powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 31, art. 67, art. 201 ust. 1a, art. 214 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm.), w zw. z art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r.), art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) – utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r. (Nr [...]) uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r. (Nr [...]) w części dotyczącej kwot należnego podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego Nr [...] z dnia [...] r., i określającą niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego wynikającą z długu celnego dla towaru objętego zgłoszeniem celnym Nr [...] z dnia [...] r. ([...] zł) oraz określającą kwotę podatku akcyzowego ([...] zł) a także podatku od towarów i usług ([...] zł). W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że w dniu [...] r. w O. C. w W. zostało przyjęte zgłoszenie celne (Nr [...]) obejmujące samochód [...] marki [...] (Nr identyfikacyjny [...], rok produkcji [...]), z załączonym rachunkiem (bez numeru) z dnia [...] r., w którym jako kontrahent zagraniczny figuruje firma "A", [...] (S.). W celu wyeliminowania wątpliwości dotyczących autentyczności i wiarygodności dowodu sprzedaży, Dyrektor Izby Celnej we W. – działając na podstawie art. 32 Protokołu 3 do umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (zmienionego decyzją Nr 3/2005 Wspólnego Komitetu UE – Szwajcaria z dnia 15 grudnia 2005 r. – Dz. Urz. L z dnia 15 lutego 2006 r.) – przesłał ten dokument do weryfikacji właściwym władzom s. W dniu [...] r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo z Izby Celnej we W. z wynikiem weryfikacji przez władze s., w którym napisano: "Wywożący nie wykazał pochodzenia pojazdu. Dlatego mamy tu do czynienia z pojazdem niewiadomego pochodzenia. Świadectwo o jego pochodzeniu musi być potraktowane jako nieważne." Na tej podstawie Naczelnik Urzędu Celnego w W. – po przeprowadzeniu postępowania celnego i podatkowego – wydał w dniu [...] r. decyzję określającą kwotę długu celnego (podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu) a także podatek akcyzowy oraz podatek od towarów i usług, która stała się ostateczna w dniu [...] r. Następnie organ pierwszej instancji zauważył, że w dniu [...] r. do siedziby Urzędu Celnego w W. wpłynął wynik weryfikacji [...] dokumentów handlowych dotyczących zakupu pojazdów samochodowych (w tym rachunku strony skarżącej z dnia [...] r.) przeprowadzonej przez władze s. W ich piśmie Nr [...] z dnia [...] r. stwierdzono: "Dostarczone nam różne rachunku/umowy przedłożyliśmy panu S. E. Na co on oświadczył, że ani nie handlował tymi [...] autami, ani ich nie sprzedał. Ani rachunki, ani podpisy nie są jego. Nie mogliśmy ustalić, kto sprzedał te pojazdy." Mając na uwadze ten dokument władz s., Naczelnik Urzędu Celnego w W. uznał, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Według organu pierwszej instancji, nową okolicznością, faktycznie istniejącą w dniu wydania decyzji ([...] r.), lecz nieznaną organowi celnemu wydającemu decyzję, jest informacja zawarta w dokumencie władz s. Nr [...] z dnia [...] r. Wskutek poczynionych ustaleń organ pierwszej instancji wznowił postępowanie celne i podatkowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r., wskazując na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Po dokonaniu we wznowionym postępowaniu czynności wyjaśniających, w tym także ustaleniu wartości importowanego pojazdu na podstawie operatu opinii biegłego, organ pierwszej instancji – powołując się na art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – wydał w dniu [...] r. decyzję, którą uchylił ostateczną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r. w części dotyczącej podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, określając jednocześnie niezaksięgowaną kwotę należności z tytułu długu celnego oraz z tytułu podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Organ drugiej instancji nie znalazł dostatecznych podstaw do modyfikacji pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym wszczętym przez stronę skarżącą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. B. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zarzucając organom celnym przede wszystkim oparcie się na błędnym i niewłaściwie sporządzonym operacie szacunkowym odnoszącym się do pojazdu objętego postępowaniem celnym i podatkowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w W., nie mogą pozostać w zbiorze legalnych aktów wydanych przez organy celne, jednakże z innych względów aniżeli podniesione w skardze. Trzeba mieć przy tym na uwadze dyspozycję art. 134 § 1 u.p.p.s.a., według której sąd orzeka wprawdzie w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się do podlegających kontroli sądowej decyzji organów celnych, należy przede wszystkim zauważyć, że akty te zostały wydane w nadzwyczajnym postępowaniu, służącym do weryfikacji ostatecznych decyzji organów administracji publicznej przy wystąpieniu określonych przez prawodawcę przesłanek. Takim trybem jest wznowienie postępowania uregulowane w art. 240 i nast. Ordynacji podatkowej, stosowane odpowiednio także do postępowania w sprawach celnych na podstawie art. 73 ust. 1 Prawa celnego. W rozpoznawanej sprawie organy celne powołały się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uznając, że informacja zawarta w dokumencie władz s. Nr [...] z dnia [...] r. spełnia przesłanki określone w tym przepisie. Tymczasem z dokumentacji zgromadzonej w aktach celnych a także z wypowiedzi organu celnego pierwszej instancji wynika niedwuznacznie, że wspomniany dokument był do dyspozycji Naczelnika Urzędu Celnego w W. już w dniu [...] r. ["Z kolei w dniu [...] r. do siedziby tutejszego urzędu celnego wpłynął wynik weryfikacji [...] dokumentów dot. zakupu pojazdów samochodowych (w tym rachunku bez numeru z dnia [...] r.) przeprowadzonej przez s. władze celne." – chodzi o pismo Nr [...] z dnia [...] r. – s. 3 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r.], a więc przed dniem [...] r., w którym wydano decyzję wzruszoną następnie we wznowionym postępowaniu. W takiej sytuacji nie sposób przyjąć, że w ocenianej sprawie, po wydaniu decyzji w dniu [...] r., wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Użyte w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza bowiem, że istotna jest chwila ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi (a to nastąpiło w rozpoznawanej sprawie już w dniu [...] r.), nie zaś moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, ONSA 2001, Nr 3, poz. 123 a także wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2006 r., I FSK 220/06, Lex Nr 262105, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2008 r., I SA/Wr 1499/07, Lex Nr 485317, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 stycznia 2009 r., I SA/Bd 753/08, Lex Nr 483241 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2009 r., I SA/Rz 678/08, Lex Nr 489649). Jeżeli więc Naczelnik Urzędu Celnego w W. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r., opierając się na okolicznościach zawartych w dokumentach udostępnionych temu organowi już w dniu [...] r., to takim działaniem uchybił art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Można zatem zasadnie twierdzić, że wznowienie postępowania celnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, z powołaniem się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i na okoliczności udostępnione temu organowi przed wydaniem decyzji, stanowi naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Ponieważ wszczęte skargą S. B. postępowanie sądowe pozwoliło stwierdzić naruszenie przez organy celne prawa procesowego (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego), które miało istotny wpływ na wynik spraw, należało – stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 u.p.p.s.a. – orzec, jak w punkcie I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 u.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Podstawę orzeczenia zawartego w punkcie III sentencji stanowi art. 152 u.p.p.s.a.