III SA/Wr 601/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi G. B. na czynność "A" w W. i "B" w W. w przedmiocie wezwania do zapłaty należności z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (sprecyzowanym w dniu [...] lipca 2013 r.) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność "A" w W. i "B" w W. w przedmiocie wezwania do zapłaty należności z dnia [...]lipca 2012 r., Nr [...]. W odpowiedziach na skargę, pełnomocnik "A" w W. wniósł o odrzucenie skargi, zaś pełnomocnik "B" w W. wskazał, że postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi skarżącego na czynność "B" w W. związanej z wezwaniem do opłat abonamentowych, odrzucił skargę (V SA/Wa 2145/13). Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że dotyczyło ono wystawionego przez "B" w W. wezwania skarżącego do zapłaty należności z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...]. Orzeczenie to nie jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | Należy przede wszystkim zauważyć, że według art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: p.p.s.a.), odrzucenie skargi następuje w przypadku braku| |właściwości sądu administracyjnego, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym | |w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Z treści art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy | |administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: | |1) decyzje administracyjne; | |2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia | |rozstrzygające sprawę co do istoty; | |3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; | |4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z | |przepisów prawa; | |4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; | |5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; | |6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji | |publicznej; | |7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; | |8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. | |Z treści tegoż przepisu wynika zatem, że katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. poddanych kontroli sądów | |administracyjnych ma charakter zamknięty. Wezwanie do uiszczenia należności abonamentowych (upomnienie nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. | |sporządzone na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz.| |1954 ze zm.; dalej w skrócie: u.p.e.a.) i wzywające skarżącego do uregulowania należności w kwocie [...] zł wraz z odsetkami należnymi od dnia | |wystawienia upomnienia do dnia zapłaty) niewątpliwie – jako niewymienione – nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach od 1 do| |3 i od 5 do 8 przywołanego artykułu. Upomnienie nie jest też postanowieniem wydanym w postępowaniu zabezpieczającym lub egzekucyjnym, na które | |służy zażalenie (pkt 3). W fazie wysyłania upomnienia nie dochodzi bowiem jeszcze do wszczęcia postępowania egzekucyjnego; jest to etap | |poprzedzający uruchomienie takiego postępowania, do którego – wskutek dobrowolnej zapłaty lub z innych przyczyn – może w ogóle nie dojść. | |Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy upomnienie może być objęte przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 | |p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach | |skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z | |przepisów prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie (wyrok z dnia 22 lipca 2008 r., II FSK 709/09; T. Woś [w:] Komentarz do ustawy Prawo o | |postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, str. 59-60) przyjmuje się, że omawiane akty lub czynności powinny odpowiadać | |następującym warunkom: | |a) nie mogą być decyzjami lub postanowieniami, gdyż te są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., | |b) powinny dotyczyć spraw indywidualnych, gdyż akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., | |c) powinny mieć charakter publicznoprawny, gdyż tylko ten rodzaj działalności administracji publicznej został poddany kontroli | |sądowoadministracyjnej, | |d) powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa – co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między | |działaniem (zaniechaniem) organu administracyjnego a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot| |niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2000 r., III SA 8344/98 | |niepubl.; postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r., I SA 264/97, ONSA 1997, nr 4, poz. 182; postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., I | |SA 1326/96 niepubl.). | |Wskazane akty lub czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, jednak nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie | |potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. B. Adamiak: Z problematyki właściwości sądów administracyjnych | |/art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a./, ZNSA 2006, nr 2, s. 5). | |Istotę i charakter upomnienia (wezwania do zapłaty należności) określa zatem art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem egzekucja | |administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne | |upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy| |szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z treści | |art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że przepis ten normuje w istocie zagadnienia proceduralne, warunkując w określonych przypadkach skuteczne | |wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie potwierdza on natomiast żadnych uprawnień lub obowiązków strony w sensie materialnoprawnym. Dłużnik | |nie może zwalczać stanowiska organu administracji, będącego w przekonaniu tego organu wierzycielem, poprzez zaskarżenie tego rodzaju czynności,| |gdyż czynność taka nie przesądza o istnieniu ani uprawnienia ani obowiązku podmiotu, do którego kierowane jest upomnienie. | |Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że upomnienie nie stanowi potwierdzenia uprawnień czy obowiązków dłużnika (tutaj: skarżącego) wynikających z | |przepisu prawa. Stanowi ono jedynie swoiste "wezwanie do zapłaty" należności, przypomnienie dłużnikowi o istniejącym – zdaniem wierzyciela | |(organu administracji publicznej) – zobowiązaniu, w określonych przypadkach stanowi też niezbędny warunek skutecznego wszczęcia postępowania | |egzekucyjnego. Należy podkreślić, że adresatem normy określonej w art. 15 § 1 u.p.e.a., stanowiącej podstawę do wystawienia upomnienia, jest | |wierzyciel będący organem administracji, a nie dłużnik, czyli skarżący. Nie oznacza to, aby strona była pozbawiona możliwości obrony swoich | |praw. Służyć temu może instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 i art. 34 u.p.e.a.), w zakresie których strona może podnosić | |m.in. zarzut nieistnienia obowiązku. | |Reasumując, Sąd podzielając w całości stanowisko wyrażone w treści postanowienia WSA w Warszawie V SA/Wa 2145/13 przyjął, że wezwanie do | |uiszczenia opłat abonamentowych (nazwane w rozpatrywanej sprawie upomnieniem) nie może zostać uznane za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § | |2 pkt 4 p.p.s.a., przez co nie może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. | |Z tych też przyczyn Sąd – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. – odrzucił skargę na czynność "A" w W. jako niedopuszczalną. | |Odnosząc się natomiast do skargi na czynność "B" w W., należy wskazać, że stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a, Sąd odrzuca | |skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. | |Analiza akt sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu pod sygn. akt III SA/Wr 601/13, w zakresie skargi na czynność| |"B" w W. (co wymaga podkreślenia Sądu) oraz treść orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt | |V SA/Wa 2145/13 (postanowienie z dnia 8 października 2013 r.) wskazuje zarówno na tożsamość przedmiotu, bowiem sprawa ta dotyczy tej samej | |czynności "B" w W. związanej z wezwaniem do opłat abonamentowych (należności z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...]), jak i tożsamość podmiotów z | |uwagi na to, że obie skargi wniósł ten sam skarżący względem tego samego organu administracji publicznej. Elementy te zaś – tożsamość | |przedmiotowa i tożsamość podmiotowa – są warunkami niezbędnymi do uznania, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku, | |jako że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2013 r. (V SA/Wa 2145/13) nie jest jeszcze | |prawomocne. W związku z tym, że sprawa o sygn. V SA/Wa 2145/13 jest w toku, sprawa objęta tożsamym przedmiotem i stronami nie może zostać | |rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a zatem skarga i w tym zakresie jest niedopuszczalna i jako taka powinna | |zostać odrzucona stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 zd. drugie p.p.s.a. | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |