III SA/Wr 601/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-09-27
Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Barbara Ciołek, Henryk Ożóg
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest przeprowadzenie dwukrotnej oceny merytorycznej projektu w ramach tego samego postępowania konkursowego, a jeśli tak, to jakie są tego konsekwencje prawne dla oceny wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dwukrotna ocena merytoryczna projektu w ramach tego samego postępowania konkursowego, w szczególności poprzez przeprowadzenie kolejnej oceny po otrzymaniu wytycznych z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i oparcie rozstrzygnięcia na tej drugiej ocenie, jest niedopuszczalna i narusza przepisy ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz regulamin programu operacyjnego. Procedura ta narusza zasadę przejrzystości i prowadzi do niedozwolonej zmiany kryteriów wyboru projektów, stanowiąc pogorszenie zasad konkursu. W związku z tym, ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej. Po negatywnej ocenie merytorycznej i nieuwzględnieniu odwołania, spółka wniosła skargę. Sprawa przeszła przez wiele instancji sądowych i administracyjnych, w tym wyroki WSA i NSA, które kwestionowały prawidłowość procedury oceny projektu, w szczególności wielokrotne przeprowadzanie oceny merytorycznej przez różnych ekspertów. Ostatecznie, w zaskarżonym rozstrzygnięciu, organ ponownie nie uwzględnił odwołania spółki, akceptując ponowną ocenę merytoryczną. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz niewykonanie przez organ wytycznych sądów.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Pośredniczącą - Zarząd Województwa D. Zasądził od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia NSA Henryk Ożóg Protokolant specjalista Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. we W. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Pośredniczącą - Zarząd Województwa D.; II. zasądza od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D.(dalej: organ, IZ, Zarząd WD) z dnia [...] września 2015 r., nr [...] nieuwzględniające odwołania (protestu) "A" Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca, wnioskodawca) od negatywnej oceny projektu.
Sąd rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Wydziału Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego (RPO) Urzędu Marszałkowskiego Województwa D., poinformował wnioskodawcę o negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu nr [...] pt. "[...]", złożonego w ramach Priorytetu 1 "Przedsiębiorstwa i Innowacyjność", Działanie nr [...] “[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007 – 2013, nr naboru [...] “[...]".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwołano się do załączonych kopii formularzy oceny merytorycznej ekspertów dokonujących oceny projektu w postaci : Sekcja 2 Zdolność finansowa, operacyjna (instytucjonalna) Kryterium 1 Sytuacja finansowa wnioskodawcy, Sekcja 3 Metodologia (jakość zarządzania projektem) cel projektu Kryterium 1 Zgodność z założeniami programu i Kryterium 2 logika interwencji projektu, Sekcja 4 Kryterium 1 Zasadność wydatków, Kryterium 2 Adekwatność wydatków i Kryterium 4 Źródła finansowania projektu. Wskazano na niespełnienie kluczowych kryteriów oceny merytorycznej projektu, zawartych w "[...]" zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD.
Rozstrzygnięciem z [...] stycznia 2013 r. Instytucja Zarządzająca, po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia, nie uwzględniła odwołania (protestu) wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z [...] lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 92/13 oddalił skargę spółki na powyższe rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2049/13, na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. NSA wskazał, że istota problemu sprowadza się do oceny czy z przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r., nr 84, poz. 712 ze zm.) oraz dokumentów określających procedurę wyboru projektów oraz kryteria wyboru można określić umocowanie do wielokrotnego przeprowadzenia oceny merytorycznej projektu. W ocenie NSA regulacje zawarte w Regulaminie pracy Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013 (dalej: Regulamin) nie dają podstaw do zajęcia stanowiska, że takie rozwiązanie jest dopuszczalne. Dalej NSA wskazał, że projekt był oceniony merytorycznie przez dwóch ekspertów (dalej: eksperci 1 i 2), a następnie ponownie został poddany ocenie merytorycznej przez kolejnych dwóch ekspertów (dalej: eksperci 3 i 4) i w dalszej kolejności, po negatywnym wyniku negocjacji w celu usunięcia znacznych rozbieżności, wylosowano trzeciego eksperta (dalej: ekspert 5) do oceny tegoż projektu. NSA zwrócił uwagę, że w treści rozstrzygnięcia wydanego po rozpatrzeniu protestu (odwołania) IZ odwołała się do ocen ekspertów, przy czym nie wskazała, które z ocen ekspertów (których ekspertów) są przedmiotem jej analizy wobec czego uznał, że nie jest możliwe ustalenie, które oceny, jakich ekspertów, stanowiły podstawę do oceny wniosku, jakie były oceny wcześniejsze i czy zasadnie instytucja zarządzająca podjęła decyzję o ponownej ocenie merytorycznej przez kolejnych ekspertów, skoro regulacje zawarte w Regulaminie nie zawierają podstaw do podjęcia takich rozwiązań. NSA wskazał, że okoliczności te nie były przedmiotem analizy podmiotu wydającego zaskarżone rozstrzygnięcie i że także Sąd I instancji uchylił się od dokonania oceny w tym kierunku. Zdaniem NSA, wadliwość ta uniemożliwiła kontrolę instancyjną wyroku odnośnie stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia i czyniła przedwczesnym odniesienie się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.
Wyrokiem z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 110/14, WSA uchylił rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania (protestu) wnioskodawcy i w ślad za wyrokiem NSA zakwestionował prawidłowość przeprowadzenia ocen merytorycznych (pierwotnej i ponownej) projektu i wskazał na braki w zakresie ustalenia, które oceny stanowiły podstawę informacji o negatywnej ocenie projektu. W ocenie WSA, rozstrzygnięcie odwołania spółki należało wyeliminować z obrotu prawnego, w celu naprawy przez Zarząd ww. wadliwości, gdyż zaskarżony akt został wydany w sposób naruszający prawo - art. 30c ust. 3 pkt 1) u.z.p.p.r.
Organ, działając w celu wykonania powyższego wyroku skierował projekt wnioskodawcy do ponownej oceny merytorycznej (której dokonali najpierw dwaj eksperci – dalej 6 i 7, a następnie ekspert 8). Pismem Urzędu Marszałkowskiego WD Departamentu Funduszy Europejskich Wydziału Wdrażania RPO z [...] czerwca 2014 r. wnioskodawca został poinformowany o ponownym negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem wywiódł skargę, którą WSA odrzucił postanowieniem z 30 września 2014 r. Sąd wskazał, że w ramach procedury odwoławczej, przeprowadzonej po wyroku WSA z 5 marca 2014 r., doszło do sporządzenia ponownej oceny merytorycznej spornego projektu, o czym spółka została poinformowana w formie pisma z [...] czerwca 2014 r., przy czym w piśmie tym błędnie pouczono spółkę, że przysługuje jej prawo wniesienia do WSA skargi w terminie 14 dni od daty otrzymania tego pisma, zamiast prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia protestu do IZ. W tej sytuacji - jak wskazał Sąd - mamy do czynienia z "przedwczesnością" skargi, z uwagi na niewyczerpanie postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją, tj. Zarządem WD.
Rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2014 r., Zarząd WD rozpatrzył protest wniesiony przez wnioskodawcę po otrzymaniu informacji z dnia [...] czerwca 2014 r. o ponownej negatywnej oceny merytorycznej projektu. Zdaniem organu, ponowna ocena merytoryczna wniosku (dokonana w dniu 15 i 26 maja 2014 r.) przeprowadzona została przez trzech niezależnych ekspertów, w sposób bezstronny i obiektywny, zgodnie z zasadami z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. i § 4 pkt 3 Regulaminu, w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie, indywidualnie i niezależnie, na podstawie Kryteriów wyboru operacji finansowanych w ramach RPO WD. Potwierdzeniem niezależnej i bezstronnej oceny projektu jest - według organu - fakt powołania trzeciego eksperta, w związku z rozbieżnościami w ocenie dwóch pierwszych, z których każdy pozostał przy swojej ocenie. Organ zauważył, że protokół z prac Komisji Oceny Projektów został przygotowany w oparciu o obowiązującą procedurę oceny merytorycznej projektów i w pełni dokumentuje jej przebieg.
Wyrokiem z [...] marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 45/15, WSA we Wrocławiu stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd WD. Wskazał na kompletne niezrozumienie treści zapadłych w sprawie orzeczeń Sądów (także niezrozumienie i niewykonanie przez organ wytycznych Sądów). Dokonując wykładni art. 153 u.p.p.s.a., WSA stwierdził, że wyrokiem WSA z [...] marca 2014 r. (III SA/Wr 110/14) z obrotu prawnego wyeliminowano rozstrzygnięcie Zarządu WD nieuwzględniające odwołania i że w mocy pozostało pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie z [...] listopada 2012 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu. Ocenił, że Zarząd WD procedował z naruszeniem zasady dwuinstancyjności (czym bezspornie naruszył art. 153 u.p.p.s.a.) przez dokonanie kolejnej oceny merytorycznej wniosku spółki w jej całokształcie, co spowodowało, że w obrocie prawnym, w ramach tego samego postępowania konkursowego, funkcjonują de facto dwa rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne. Niezależnie, Sąd podzielił zarzut spółki, że w sprawie doszło do przeprowadzenia przez IZ dwukrotnej "eksperckiej" oceny merytorycznej projektu wbrew postanowieniom Regulaminu, wskazując w tym zakresie na nieuwzględnienie przez IZ oceny i zaleceń wynikających z wcześniej wydanych w tej sprawie wyroków.
Zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciem z dnia [...] września 2015 r. Zarząd WD nie uwzględnił odwołania (protestu) wnioskodawcy z [...] grudnia 2012 r. od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu. Podkreślił, że ponownej oceny projektów przez ekspertów w ramach tego samego naboru dokonano po otrzymaniu pisma z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2012 r. oraz że w informacji z dnia [...] listopada 2012 r. uwzględniono wyłącznie wyniki tej "ponownej" oceny, a nie oceny ekspertów sporządzone przed otrzymaniem pisma z Ministerstwa.
Organ podkreślił ponownie, że w trakcie procesu oceny projektów złożonych do IZ, m.in. w wyniku zainteresowania opinii społecznej, wpłynęły sygnały wskazujące na dowolność interpretacyjną wnioskodawców w zakresie definicji Instytucji Otoczenia Biznesu (IOB), co spowodowało, że wśród projektów przekazanych do oceny merytorycznej mogły znajdować się takie, które - mimo nazwy "inkubator"/"park" - dotyczyły w rzeczywistości komercyjnych przedsięwzięć. Sugerowano także, że część wnioskodawców to nowoutworzone podmioty, nieposiadające historii funkcjonowania i osiągnięć w zakresie wspomagania przedsiębiorczości, co dowodzi, że podmioty te zostały utworzone "pod prowadzony nabór". Dlatego też, dbając o bezpieczeństwo środków publicznych, przeprowadzono w IZ analizę danych zawartych we wszystkich projektach poddanych ocenie merytorycznej, pod kątem potwierdzenia/wykluczenia ww. sygnałów i informacji. W wyniku analizy danych zawartych we wszystkich projektach poddanych ocenie merytorycznej ustalono, że - w przypadku niektórych projektów -wnioskodawcami są podmioty nowoutworzone, nieposiadające historii funkcjonowania i osiągnięć, w szczególności w zakresie tworzenia korzystnych warunków dla rozwoju przedsiębiorczości w regionie. Ponadto, ich cechą wspólną była struktura własności, w skład której wchodziły osoby prywatne lub prywatne podmioty prawa handlowego, a także profil przedsiębiorców, do których kierowana miała być infrastruktura powstała w wyniku realizacji projektów (przedsiębiorcy branży medycznej, lotniczej, turystyczno-uzdrowiskowej /Spa/, sportowo-rekreacyjnej...). Po uwzględnieniu natomiast charakteru planowanych do wybudowania inkubatorów/parków (medyczny, sportowo-rekreacyjny, turystyczno-uzdrowiskowy itp.) można było przyjąć założenie, że - po upływie wymaganego okresu trwałości projektów - mogą stanowić one podstawę działalności komercyjnej, przynoszącej korzyści finansowe przede wszystkim właścicielom wybudowanej infrastruktury, a udział w naborze, przy spełnieniu jego minimalnych wymagań, wykorzystano jako formę zapewnienia wnioskodawcom - w przyszłości - źródła dochodów z tytułu wynajmu/dzierżawy nieruchomości wybudowanych z udziałem środków EFRR. Dlatego też, Dyrektor Departamentu RPO zwrócił się do Dyrektora Departamentu Koordynacji i Wdrażania Programów Regionalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, o zajęcie stanowiska w sprawie. Korespondencja z ww. Ministerstwa (odpowiedź z [...] października 2012 r.) potwierdziła zasadność wątpliwości i konieczność ponownej oceny projektów złożonych w naborze [...].
W kontekście rekomendacji Ministerstwa ponownej ocenie merytorycznej poddano zatem przede wszystkim rzeczywisty cel działalności podmiotów ubiegających się o wsparcie w zakresie spełnienia definicji instytucji otoczenia biznesu, tj. czy mamy do czynienia z nowoczesnymi IOB, których działalność oparta jest na nowoczesnej organizacji współpracy nauki przedsiębiorczości, oferującymi przedsiębiorcom usługi wspierające w szerokim zakresie (m.in. tworzenia, prowadzenia i rozwoju przedsiębiorstwa, poprzez udzielanie informacji, szkolenia, doradztwo, usługi B+R itp.), a nie tylko podmiotami formalnie spełniającymi tę definicję poprzez zamieszczenie odpowiednich zapisów w statutach czy umowach spółek (np. nie działania dla zysku, przeznaczania go na cele statutowe, nie wypłacania dywidend). Ponadto zweryfikowano, czy przyjęte przez wnioskodawców założenia, planowany przedmiot projektów, jak również deklarowane ich rezultaty, szczególnie w odniesieniu do zakresu projektów, w tym proporcji, w jakich uwzględniono budowę obiektów kubaturowych do działań w zakresie inwestycji prorozwojowych, w rzeczywistości spełniać będą cele Działania 1.4 RPO WD i naboru nr [...], tj. czy udzielone wsparcie przyczyni się do rzeczywistego rozwoju infrastruktury opartej o proinnowacyjne instytucje, zajmujące się inkubacją i komercjalizacją innowacji (np. parki technologiczne, inkubatory technologiczne), wspierające tworzenie i rozwój przedsiębiorstw poprzez wyspecjalizowane usługi oraz udostępnienie infrastruktury niezbędnej do prowadzenia działalności gospodarczej (np. parki przemysłowe, inkubatory przedsiębiorczości).
Organ podniósł, że w świetle powstałych wątpliwości decyzja Zarządu WD miała podstawy wykraczające poza charakter wewnętrznych regulacji IZ, którymi jest Regulamin. IZ jest bowiem, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. i u.z.p.p.r., odpowiedzialna za zarządzanie programem operacyjnym oraz jego realizację, zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami. Jeżeli IZ poweźmie jakiekolwiek wątpliwości co do projektów - niezależnie od etapu ich oceny, czy wdrażania - jest zobowiązana do ich wyjaśnienia i zapobiegania działaniom na szkodę finansów publicznych. System realizacji RPO nie uregulował sytuacji, w której w trakcie oceny projektów powstaną wątpliwości co do zasadności czy prawidłowości wydatków zgłoszonych w ramach realizacji projektu przez wnioskodawcę. Pismo Ministerstwa nie miało jednak wpływu na kryteria na podstawie których dokonano oceny wniosku skarżącej, co czyni bezzasadnym podniesiony w odwołaniu (proteście) zarzut naruszenia art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. przez niezachowanie zasady przejrzystości. Ponowna ocena merytoryczna wniosku, stanowiąca podstawę do udzielenia informacji o negatywnej ocenie projektu z dnia 27 listopada 2012 r., dokonana została zgodnie z "Kryteriami wyboru operacji finansowanych w ramach RPO WD", znanymi wnioskodawcy na etapie składania wniosków o dofinansowanie.
Organ podkreślił, że skarżąca otrzymała od IZ kopie formularzy oceny merytorycznej ekspertów dokonujących zarówno pierwszej jak i drugiej oceny pismami z dnia [...] listopada 2012 [...] i [...] grudnia 2012 r., nadto kopie protokołu z prac Komisji Oceny Projektów, korespondencji z Ministerstwem, decyzji Zarządu WD oraz pozostałej dokumentacji dotyczącej jej projektu. Zarząd WD wskazał, że wnioskodawca znał zatem wyniki i sposób oceny każdego z kryteriów, dokonanej przez każdego z 5-ciu ekspertów. Dodatkowo organ podał, że - każdorazowo - ocena została przeprowadzona zgodnie z zapisami Regulaminu i dokonana przez niezależnych ekspertów należących do Komisji w prawidłowo powołanym składzie.
W części rozstrzygnięcia odnoszącej się merytorycznie do oceny wniosku, IZ stwierdziła, że zgodnie z ocenami ekspertów projekt nie spełniał kluczowych kryteriów oceny merytorycznej zawartych w "Kryteriach wyboru operacji finansowanych w ramach RPO WD na lata 2007-2013" zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD.: 1) Sekcja 3 Metodologia (jakość zarządzania projektem) cel projektu Kryterium 1 Zgodność z założeniami programu (Czy cel projektu i jego uzasadnienie jest zgodne z celami priorytetu RPO?) i Kryterium 2 logika interwencji projektu (Czy zależności między zadaniami, produktami i rezultatami jest spójna i logiczna?), 2) Sekcja 4 Kryterium 1 Zasadność wydatków, (Czy wszystkie planowane wydatki kwalifikowalne w ramach projektu są konieczne do osiągnięcia jego celów?) i Kryterium 2 Adekwatność wydatków (Czy proponowana wysokość wydatków jest adekwatna do wdrożenia zaplanowanych działań?).
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie wnioskodawca wniósł o stwierdzenie, że ocena spornego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ oraz o zasądzenie kosztów. Spółka zawnioskowała także, na zasadzie z art. 153 u.p.p.s.a., o nakazanie organowi - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - zastosowania się do oceny prawnej i merytorycznej projektu, dokonanej przez ekspertów 1 i 2, tj. ekspertów pierwotnie dokonujących oceny projektu (pierwsza ocena merytoryczna) z zakazem uwzględniania oceny merytorycznej projektu przez ekspertów 3, 4 i 5, tj. ekspertów dokonujących powtórnej oceny merytorycznej projektu. Skarżonemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła przede wszystkim naruszenie art. 153 w zw. z art. 154 u.p.p.s.a. poprzez niewykonanie w sposób świadomy, jawny i celowy przez organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych we wcześniejszych wyrokach WSA i NSA, które uwzględniły jej skargę i skargę kasacyjną (uprzednie skargi były identyczne i oparte na tej samej argumentacji). Jak to określiła - z ostrożności procesowej - spółka sformułowała także osiem dodatkowych zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów powszechnie obowiązujących, związanych z procedurą wyboru projektów (art. 60 lit.a w zw. z art. 2 pkt 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 – przez oparcie się na kryteriach niezatwierdzonych przez Komitet Monitorujący Program, art. 26 ust. 1 pkt 2 u.z.p.p.r. – przez nieuwzględnienie przez organ celów RPO na których wnioskodawca opierał projekt, art. 26 ust. 1 pkt 4 i art. 29 ust. 1 pkt 6 – przez dokonanie oceny według kryteriów nieobjętych Programem, art. 29 ust. 4 u.zp.p.r. – przez pogorszenie zasad konkursu w następstwie wprowadzenia nowych kryteriów oceny projektu, a także art. 26 ust., art. 28 ust. 6 i art. 31 ust. 1 i 4 u.z.p.p.r., §4 ust. 1 lit. b, ust.2 lit. h i m, ust. 3 lit. b oraz §5 ust. 3, 17-18, 29 i 23-26 Regulaminu, §29 ust. 5 i § 30 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. w zw. z § 106, §109 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 1 Statutu Województwa D. i w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 18 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa – przez brak przyjęcia w formie uchwały kwestii objętych "decyzją" Zarządu WD z dnia [...] października 2012 r. ( o przeprowadzeniu ponownej oceny merytorycznej – dopisek Sądu), § 3 pkt 4 w zw. z §2 oraz §7 , §8 ust. 1 , ust. 2 pkt lit.a, pkt 2, §9 ust. 1pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielania pomocy na wzmacnianie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych – w zakresie, w jakim organ pominął spełnienie przez skarżącą kryteriów IOB, Rozdziału 6.5 – ocena merytoryczna Poradnika dla beneficjenta w ramach RPO WD na lata 2007-2013 z wyłączeniem Działania 1.1., 1.2, 5.1 i 5.3. oraz Priorytetu 10 – przez przekroczenie termiknu do dokonania oceny merytorycznej oraz niezwrócenie się do skarżącej w przypadku wątpliwości co do treści projektu). Skarżąca przedstawiła szerokie uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Zarząd WD wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z [...] listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 968/15 stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D. powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 30c ust. 3 pkt 1) u.z.p.p.r.
Wyrokiem z dnia [...] lutego 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok WSA we Wrocławiu, wskazując na naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 4. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej: p.p.s.a. Sąd kasacyjny zarzucił, że wyjaśniając przedstawioną podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji nie wskazał jednak, jaki konkretny przepis prawa został naruszony i na czym to naruszenie polegało, dlaczego ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, oprócz ogólnikowych stwierdzeń co do meritum sprawy, nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, nie odnosi się do ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania administracyjnego przez prowadzący je organ, tj. instytucję zarządzającą. NSA podkreślił, że nie wystarczy, aby Sąd I instancji przedstawiając stan sprawy ograniczył się jedynie do zacytowania fragmentów uzasadnienia zapadłych w sprawie wyroków. Obowiązkiem Sądu było przedstawienie w uzasadnieniu wyroku własnego sposobu odczytania dokonanej wcześniej w sprawie wykładni prawa; wyrażonej oceny prawnej; wskazań co do dalszego postępowania. Ponadto Sąd I instancji, zarzucając organowi administracji publicznej oczywiste naruszenie art. 153 p.p.s.a, polegające na nieuwzględnieniu po raz kolejny "ocen prawnych i zaleceń WSA (...) zgodnych z wytycznymi NSA" Sąd I instancji nie przedstawił, jaką ocenę prawną oraz jakie wskazania wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyrokach wydanych po wyroku NSA, a w szczególności w wyroku z dnia [...] marca 2015 r. poprzedzającym wydanie zaskarżonego wyroku. Obowiązkiem Sądu było zajęcie jednoznaczne stanowiska co do tego, w jaki sposób, według przyjętej procedury, powinni wypowiadać eksperci, a w związku z tym, czy przyjęty przez organ tryb procedowania jest prawidłowy i nie narusza zasad wyrażonych w u.z.p.p.r. Tego typu rozważań zabrakło w uchylonym wyroku WSA, a co za tym idzie doszło do naruszenia przez ten Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto Sąd I instancji w ogóle nie dokonał oceny sporządzonego przez właściwą instytucję zarządzającą w trybie art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. uzasadnienia oceny informacji z dnia [...] listopada 2012 r. o wynikach poszczególnych etapów oceny projektu wnioskodawcy wraz z podaniem otrzymanej punktacji lub informacji o spełnieniu bądź niespełnieniu kryteriów wyboru projektów, w tym wypadku negatywnej oceny projektu. Sąd I instancji nie odniósł się też merytorycznie do wyniku rozpatrzenia protestu z dnia 20 grudnia 2012 r. przez właściwą instytucję zarządzającą zawartego w pisemnej informacji z dnia 11 września 2015 r. Zgodnie z art. 30b ust. 9 pkt 1) u.z.p.p.r. informacja ta zawiera treść rozstrzygnięcia polegającego na nieuwzględnieniu protestu wraz z uzasadnieniem. W zaleceniach NSA wskazał, że orzekając ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględni wcześniej dokonaną wykładnię prawa, a także:
1. to, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2049/13 wydany był w tej sprawie w sytuacji, kiedy w obrocie prawnym pozostawało jeszcze rozstrzygnięcie Instytucji Zarządzającej – Zarządu Województwa D. z dnia [...] stycznia 2013 r. nieuwzgledniające protest wnioskodawcy wniesiony od informacji z dnia [...] listopada 2012 r. o negatywnej ocenie projektu. W związku z tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 92/13 oddalił skargę spółki na powyższe rozstrzygnięcie nieuwzgledniające protestu. Naczelny Sąd Administracyjny podnosząc wątpliwość, co do możliwości podjęcia decyzji przez instytucję zarządzającą o przeprowadzeniu dwukrotnej oceny merytorycznej tego samego projektu w ramach tego samego postępowania konkursowego stwierdził, że istota problemu sprowadza się do oceny czy z przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz dokumentów określających procedurę wyboru projektów oraz kryteria wyboru można określić umocowanie do wielokrotnego przeprowadzenia oceny merytorycznej projektu. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Okoliczności te nie były przedmiotem analizy podmiotu wydającego zaskarżone rozstrzygnięcie, jak również Sąd I instancji uchylił się od dokonania oceny w tym kierunku. Wadliwość ta uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku odnośnie stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia i czyni przedwczesnym odniesienie się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.", a także
2. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 110/14 oraz to, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 45/15, w którym stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa D. dotyczy rozstrzygnięcia z dnia [...] grudnia 2014 r. o nieuwzględnieniu protestu wniesionego od pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu przeprowadzonej [...] i [...] maja 2014 r.
WSA powinien także rozważyć na ile ocena i wskazania zawarte we wcześniejszych wyrokach nie pozwalają mu na merytoryczne i definitywne rozpoznanie sprawy, przy uwzględnieniu również normy z art. 30i u.z.p.p.r.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 skarżąca polemizowała z niektórymi tezami zawartymi w wyroku NSA z dnia [...] lutego 2016 r. Odnosząc się do możliwości zastosowania w sprawie art. 30i u.z.p.p.r. skarżąca podniosła, że w sprawie nie doszło do wyczerpania alokacji, bowiem w ramach działania w sprawie organ ustanowił rezerwę zabezpieczającą środki na projekt skarżącej – która została potem przez IZ jednostronnie rozwiązana, a środki przesunięto między priorytetami. Jednocześnie organ zobowiązał się przywrócić te środki w razie pozytywnego dla strony skarżącej rozstrzygnięcia sądów administracyjnych ( w załączeniu przedstawiono pismo IZ z dnia [...] stycznia 2015 (str.157 akt sądowych). Strona wniosła pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. o dopuszczenie dowodu z wydruku tabel z danymi publikowanymi miesięcznie od 2014 r. obrazującymi alokację środków w działaniu i priorytecie projektu skarżącej oraz dowodu z uchwały organu z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] z instrukcją wykonawczą co do zasad dokonywania realokacji środków RPO WD, a nadto z ostrożności procesowej o zobowiązanie organu do przedłożenia szeregu dokumentów (instrukcji wykonawczych, decyzji, zatwierdzeń, oświadczeń i informacji) dotyczących realokacji środków w okresie grudzień 2012 – czerwiec 2016. Na skutek wezwań Sądu IZ pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. przedłożyła informację, w której podano wysokość środków pozostałych obecnie w obrębie Priorytetu 1, informując jednocześnie o podjętych przez Zarząd WD decyzjach dotyczących sukcesywnego przesuwania tych środków między priorytetami i wnosząc o dopuszczenie dowodu z tych decyzji. Na rozprawie w dniu [...] września 2016 r. Sąd dopuścił dowód z informacji IZ z dnia [...] sierpnia 2016 r. oddalając jednocześnie pozostałe wnioski dowodowe ze względu na to, że w świetle treści ww. informacji, spełniającej wymogi dokumentu urzędowego, pozostawały one bez znaczenia dla rozpoznania sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast po myśli § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2009 r. nr 87, poz.712 ze zm., zwanej dalej "ustawą" lub "u.z.p.pr"), której artykuł 30c ust. 1 stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c ustawy. Według art. 30c ust. 3 ustawy, w wyniku rozpatrzenia skargi sąd administracyjny może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Jednocześnie stosownie do brzmienie regulacji art. 30i ustawy, w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej, alokacja na realizację działania lub priorytetu, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2, zostanie wyczerpana:
1) właściwa instytucja zarządzająca pozostawia protest bez rozpatrzenia, informując o tym na piśmie wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 30c;
2) sąd, uwzględniając skargę stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że oceny zaskarżonego aktu Sąd dokonywał mając na względzie ograniczenia wynikające z art. 191 i art. 153 p.p.s.a., jako że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem rozstrzygania zarówno przez WSA we Wrocławiu, jak i przez NSA, wobec czego Sąd zobligowany był uwzględnić zapadłe w tej sprawie wcześniej prawomocne wyroki.
Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Wykładnia prawa dokonana przez NSA nie może wykraczać poza zakres kognicji i orzekania, wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej. Jednocześnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną. Regulacja art. 190 p.p.s.a. ma bowiem za zadanie przyspieszyć postępowanie sądowoadministracyjne przez ostateczne przesądzenie pewnych kwestii spornych jeszcze przed przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. W wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2686/12 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "Pojęcie wykładni prawa użyte w art. 190 p.p.s.a. należy rozumieć wąsko jako ustalenie znaczenia przepisów prawa. Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią dokonaną przez NSA nie obejmuje zatem kwestii będących jej przedmiotem, lecz wykraczających poza przesłanki pozytywnego lub negatywnego ustosunkowania się do podstaw kasacyjnych, poglądów prawnych wypowiedzianych na marginesie orzeczenia, a także ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy. Sąd pierwszej instancji jest związany dokonaną przez NSA wykładnią prawa odnośnie takiego, a nie innego rozumienia określonych przepisów prawa w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej jej podstaw, co nie odnosi się jednak do oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego."
Ponadto przy kolejnym rozpoznawaniu sprawy przez Sąd granice tego postępowania są wyznaczane przez art. 153 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanusek, (w:) W. Siedlecki (red.), System prawa procesowego cywilnego. Zaskarżanie orzeczeń sądowych, Ossolineum 1986, s. 319). Dlatego też ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu, i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą.
W tym kontekście trzeba przypomnieć, że zarzucone przez NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 95/16 uchybienia, ważące na uchyleniu wyroku tut. Sądu z dnia 13 listopada 2015 r. dotyczyły:
1. braku przedstawienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyrokach WSA we Wrocławiu, wydanych po wyroku NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., w szczególności w wyroku z 18 marca 2015 r.,
2. braku wskazania konkretnego przepisu, jaki został naruszony i wyjaśnienia, dlaczego ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo - mimo stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r.,
3. niedokonania oceny sporządzonego przez właściwą instytucję zarządzającą w trybie art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r. uzasadnienia oceny informacji z dnia [...] listopada 2012 r. o negatywnej ocenie projektu oraz nieodniesienia się merytorycznie do wyniku rozpatrzenia protestu z dnia [...] grudnia 2012 r. przez właściwą instytucję zarządzającą,
4. naruszenia obowiązku wyrażenia w wyroku oceny prawnej i zawarcia wskazań co do dalszego postępowania.
Mając zatem powyższe na uwadze oraz kierując się zaleceniami zawartymi przez NSA w wyroku z dnia [...] lutego, sygn. akt II GSK 95/16, Sąd w wyniku ponownej analizy sprawy doszedł do następujących wniosków.
W świetle wykładni i zaleceń zawartych w wyroku NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2049/13, uchylającym wyrok WSA we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 92/13, podkreślić należy, że weryfikacja oceny projektu przez sąd administracyjny odbywa się w zakresie procedury odwoławczej, przy czym bierze się pod uwagę przepisy powszechnie obowiązujące (art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r.) oraz akty, które stosował organ przy ocenie projektu - w szczególności dokumenty określające procedurę wyboru projektów oraz kryteria wyboru. Biorąc to pod uwagę, NSA za zasadniczą dla rozpoznawanej sprawy uznał kwestię dopuszczalności w świetle ww. ram prawnych dokonania w tym samym postępowaniu konkursowym dwukrotnej merytorycznej oceny projektu, a następnie wywiódł, że obowiązujący w tym postępowaniu Regulamin nie daje podstaw do stosowania tego rodzaju procedury. Jednocześnie zarzucił, że z uwagi na niewskazanie przez IZ w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz przez WSA w wyroku z dnia 16 lipca 2013, które z ocen ekspertów były przedmiotem analizy organu i stanowiły podstawę oceny wniosku, niemożliwa była kontrola instancyjna wyroku odnośnie stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co czyniło przedwczesnym odniesienie się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. Te same tezy zostały zawarte w prawomocnym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5 marca 2014 r. i z dnia 18 marca 2015r. sygn. akt III SA/Wr 45/15. Jednocześnie w wyroku z dnia [...] marca 2015r. Sąd przesądził, że niedopuszczalne było, po uchyleniu przez WSA wyrokiem z dnia [...] marca 2014r., dokonanie od początku merytorycznej oceny wniosku przez kolejnych ekspertów (6,7,8), a w dalszej kolejności wydanie – po rozpatrzeniu protestu od informacji o tej ponownej negatywnej ocenie ( z dnia [...] czerwca 2014 r.), kolejnego rozstrzygnięcia Zarządu Województwa (dnia [...] stycznia 2013 r.). W obrocie prawnym pozostawało bowiem wciąż pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie (informacja o negatywnej ocenie projektu) z dnia [...] listopada 2012 r. – przez co w obrocie funkcjonują w efekcie dwa pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcia dotyczące tego samego projektu: z [...] listopada 2012 r. i z [...] czerwca 2014 r.
Z wyroków tych wynika zatem, że:
1) nie było podstaw proceduralnych sporządzenia drugiej informacji o negatywnej ocenie projektu z dnia [...] czerwca 2014 r. (w wyniku dokonania trzeciej merytorycznej oceny projektu przez ekspertów 6,7,i 8) w sytuacji, gdy wciąż pozostawała w obrocie prawnym informacja z dnia [...] listopada 2012 r. i nie zostało zakończone postępowanie zainicjowane protestem wniesionym od niej w dniu [...] grudnia 2012 r.;
2) o ile wiążąco przesądzona została kwestia dopuszczalności – świetle Regulaminu – dokonania w jednym postępowaniu dwukrotnej oceny merytorycznej wniosku przez ekspertów: najpierw ekspertów 1 i 2, a następnie 3,4, i 5, to niemożliwe było ustalenie, czy doszło do naruszenia prawa przy ocenie wniosku skarżącej, a to wobec braku stanowiska organu (oraz oceny Sądu w tym zakresie) co do tego, które z ocen (których ekspertów) były przedmiotem jego analizy i zostały przyjęte za podstawę oceny wniosku.
Tym samym oceniając obecnie zasadność skargi Sąd był nie tylko zobowiązany uwzględnić zawartą w tych wyrokach ocenę prawną dotyczącą prawidłowości stosowania przez organ Regulaminu, ale także zbadać, czy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2015 r. pozwala na ustalenie, które z wielu już sporządzanych w sprawie ocen ekspertów stanowiły podstawę informacji z dnia [...] listopada 2012 r.
Odnosząc się zatem do tej ostatniej kwestii Sąd uznał, że na podstawie treści zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz akt sprawy należy przyjąć, że oceny dokonane przez pierwotnie powołanych ekspertów (1,2) nie były w ogóle wzięte pod uwagę przez IZ i nie stanowiły podstawy sporządzenia informacji o negatywnej ocenie projektu z dnia [...] listopada 2012 r., natomiast podstawę tę stanowiły wyłącznie oceny ekspertów 3,4 i 5, powołanych po otrzymaniu przez organ pisma Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2012 r. Zostało to, zdaniem Sądu, wyrażone jednoznacznie w zaskarżonym rozstrzygnięciu, gdzie m.in. na str. 7-8 organ wyjaśnia, że pierwsza ocena merytoryczna w ramach tego naboru została dokonana przed otrzymaniem ww. zaleceń z Ministerstwa, w związku z czym IZ podjęła decyzję o "odstąpieniu od standardowej procedury oceny projektu oraz o konieczności przeprowadzenia ponownej oceny merytorycznej projektów z naboru nr [...] i uwzględnienie wyłącznie wyników tej "ponownej" oceny w ramach tego samego naboru, jako podstawy dalszej procedury wyboru projektów (podkreślenie organu). Potwierdzają to akta sprawy, bowiem wynika z nich, że stronie skarżącej wraz z informacją o negatywnej ocenie merytorycznej projektu przesłano kopie formularzy oceny merytorycznej 3 ekspertów, sporządzone w dniu [...] listopada 2012, a więc – zgodnie z tym z wynika z przywołanych wyjaśnień IZ, nie mogły to być oceny pierwotnie powołanych ekspertów, które sporządzono przed uzyskaniem zaleceń Ministerstwa z dnia [...] października 2012 r. Jak wynika z akt sprawy oraz z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, pierwsze oceny merytoryczne (ekspertów 1 i 2) zostały natomiast przesłane stronie na jej wniosek wraz z pismem organu z [...] grudnia 2012 r. Zważywszy natomiast na zawartą w wydanych w niniejszej sprawie prawomocnych wyrokach ocenę prawną w zakresie procedury oceny projektów, fakt niepowołania w zaskarżonym rozstrzygnięciu nazwisk tych ekspertów (choć widnieją one na formularzach oceny) pozostaje bez znaczenia dla sprawy.
Przechodząc do kwestii oceny wpływu, jaki miało zastosowanie przez IZ tego rodzaju procedury (podwójnej oceny merytorycznej na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego) na zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, podkreślenia wymaga, że kontrola zgodności z prawem oceny projektu, przeprowadzonej przez właściwą instytucję w ramach ogłoszonego konkursu, dokonywana jest pod kątem prawidłowości stosowania przez tę instytucję prawa, określonego w: regulacjach prawa europejskiego, przepisach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz przepisach wykonawczych, jak też w programie operacyjnym (art. 20 ust. 3 i 3a ustawy), a nadto – w przypadku programów operacyjnych na lata 2007-20013 - regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 ustawy), którymi są zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji strategii rozwoju oraz programów, obejmujące zarządzanie, monitoring, ewaluację, kontrolę i sprawozdawczość oraz sposób koordynacji działań tych instytucji. W systemie realizacji mieszczą się zatem wydane przez właściwe instytucje zarządzające lub pośredniczące dokumenty określające owe zasady i procedury, stanowiąc szeroko rozumianą dokumentację konkursową. Jakkolwiek przepis art. 5 pkt 11 ustawy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia z 12 grudnia 2012 r., sygn. P 1/11 uznał za niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, niemniej odroczył termin utraty mocy obowiązującej o okres osiemnastu miesięcy, podając w uzasadnieniu, że jest to czas konieczny dla stworzenia nowych regulacji, które określą sytuację uczestników konkursów w programach operacyjnych na kolejne okresy programowania. W pkt. 4.2 wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem: "Zakreślony przez Trybunał Konstytucyjny maksymalny termin odroczenia utraty mocy obowiązującej uwzględnia stanowisko Ministra Rozwoju Regionalnego, który wskazywał, że obecne zasady organizacji regionalnych programów operacyjnych mają w założeniu obowiązywać do końca aktualnego okresu programowania (2007-2013). Korzystanie z procedury odwoławczej następuje zasadniczo w momencie rozstrzygania wyników konkursów, co oznacza w praktyce możliwość utrzymania - w drodze wyjątku - dotychczasowych zasad w odniesieniu do wszystkich wdrażanych obecnie regionalnych programów operacyjnych na lata 2007-2013. Nowe regulacje, uwzględniające niniejszy wyrok, powinny zaś uregulować sytuację uczestników konkursów w programach operacyjnych na kolejne okresy programowania". W ślad za orzeczeniem TK w wyroku z 13 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/GO 265/13, WSA w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził: "Uznając generalną kompetencję Trybunału Konstytucyjnego do wydawania orzeczeń z klauzulą odraczającą należy mieć na uwadze, że czasowe obowiązywanie niekonstytucyjnych przepisów znajduje wyraz w potrzebie ochrony określonych wartości i zasad konstytucyjnych, w szczególności zaś zapobieżenia stanu o skutkach dolegliwszych, niż wynikające z derogowanego przepisu. Wyeliminowanie art. 5 pkt 11, 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 oraz art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r. ze skutkiem ex tunc, zdestabilizowałoby system prawa bezpośrednio godząc w funkcje oraz cele tej instytucji oraz jej beneficjentów". Dla rozpoznawanej sprawy oznacza to, że także wspomniany Regulamin mieści się w katalogu przepisów, których prawidłowość stosowania podlega kontroli sądowoadministracyjnej, dokonywanej na podstawie art. 30c u.z.p.p.r. Stanowisko to potwierdzają także dotychczas wydane w niniejszej sprawie prawomocne wyroki, w szczególności wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., w którym jako przyczynę uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji wskazano właśnie nieuwzględnienie kwestii zgodności zastosowanych procedur oceny merytorycznej z Regulaminem.
Jak już podkreślono, w wydanych w niniejszej sprawie prawomocnych wyrokach NSA, a za nim WSA we Wrocławiu, wypowiedziały się na temat dopuszczalności dwukrotnego przeprowadzenia oceny merytorycznej projektu przez ekspertów pierwszego stopnia (w rozpoznawanej sprawie - najpierw przez dwóch ekspertów, a po otrzymaniu przez IZ pisma z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego przez kolejnych trzech ekspertów). I tak w wyroku z 3 grudnia 2013 NSA stwierdził: "Istota problemu sprowadza się do oceny czy z przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz dokumentów określających procedurę wyboru projektów oraz kryteria wyboru można określić umocowanie do wielokrotnego przeprowadzenia oceny merytorycznej projektu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacje zawarte w powołanym już wcześniej Regulaminie nie dają podstaw do zajęcia stanowiska, iż takie rozwiązanie jest dopuszczalne". To stanowisko zostało powtórzone przez tut. Sąd w prawomocnych wyrokach z dnia 5 marca 2014 r. i z dnia 18 marca 2015 r. Na mocy przywołanego już art. 153 p.p.s.a stanowisko to jest dla Sądu orzekającego w obecnym składzie wiążące. Podzielając w pełni ocenę wyrażoną w powołanych wyżej wyrokach, Sąd zauważa, że zgodnie ze szczegółową procedurą oceny merytorycznej wniosków o dofinansowanie, uregulowaną w §5 Regulaminu, możliwa jest ponowna ocena formalna wniosku (po której jednak kontynuowana jest ocena merytoryczna przez tego samego eksperta I stopnia – pkt.12), zastąpienie eksperta w razie jego rezygnacji – pkt.15, skorzystanie z pomocy innego eksperta (na wniosek oceniających ekspertów) - pkt.13. W razie znacznych rozbieżności w ocenie wniosku przeprowadza się posiedzenie robocze z udziałem ekspertów celem wyjaśnienia powstałych rozbieżności, po którym dopuszcza się zmianę przez eksperta wcześniejszej oceny wniosku, a w razie gdy negocjacje nie przyniosą rozstrzygnięcia, Przewodniczący Komisji Oceny Projektów losuje trzeciego eksperta do przeprowadzenia oceny merytorycznej wniosku (co miało miejsce w sprawie) pkt 23-26. Żadna regulacja Regulaminu nie przewiduje natomiast możliwości pominięcia ocen wystawionych przez prawidłowo powołanych ekspertów i przeprowadzenia z inicjatywy IZ ponownej oceny projektu przez nowych ekspertów. Brak jest podstaw do uruchomienia takiej procedury także w przypadku otrzymania przez IZ wyjaśnień/wytycznych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. Jedyna przewidziana w Regulaminie możliwość dokonania ponownej oceny merytorycznej przez nowo wybranych ekspertów wskazana została w §8, zgodnie z którym może ona mieć miejsce po procedurze odwoławczej (zgodnie z zawartymi w odnośniku do §8 wyjaśnieniami, dotyczy to przypadków uwzględnienia odwołania od negatywnego wyniku oceny merytorycznej lub pozytywnego rozpatrzenia skargi przez sąd administracyjny), przy czym osoby dokonujące ponownej oceny powinny się zapoznać z wynikami dotychczasowej oceny merytorycznej wniosku, z wynikami postępowania odwoławczego lub sądowo administracyjnego. Tak więc ponowną ocenę merytoryczną projektu przez nowych ekspertów można byłoby uznać za dopuszczalną, gdyby była efektem uwzględnienia protestu lub następowała w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego, a taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Nie wynika z akt sprawy ani z treści zaskarżonego aktu, by eksperci 3,4 i 5, których oceny przyjęto za podstawę rozstrzygnięcia sporządzenia informacji z dnia 27 listopada 2012 r., wypowiadali się już w wyniku zastosowania procedury odwoławczej, wręcz przeciwnie, protest strona wniosła dopiero od informacji sporządzonej na podstawie ich ocen, nie zaś ocen pierwotnie wypowiadających się ekspertów (1,2). Mając zarazem na uwadze stanowisko tut. Sądu zawarte w wyroku z dnia 18 marca 2015 r., obecnie organ działał wyłącznie w ramach procedury odwoławczej i w związku z tym zaskarżonym rozstrzygnięciem w ocenił właśnie informację z dnia [...] listopada 2012 r., nie zaś inne, kolejno wydane rozstrzygnięcia, jak miało to miejsce po wyroku WSA z dnia 5 marca 2014 r.
Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawie dokonanie dwukrotnej oceny merytorycznej projektu - najpierw przez dwóch (1,2), potem przez kolejnych ekspertów (3,4,5), a w dalszej kolejności oparcie informacji kierowanej przez IZ do wnioskodawcy, o jakiej mowa w art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r., na ocenach ekspertów 3,4 i 5 (powołanych w drugiej kolejności) stoi w sprzeczności z §5 Regulaminu, stanowiącego część systemu realizacji programu operacyjnego. Z uwagi na to, że w wydanych już w tej sprawie wyrokach: NSA Z dnia 3 grudnia 2012 r., i WSA z dnia 5 marca 2014 r. oraz z dnia 18 marca 2015 r. stwierdzano, że Regulamin ten nie dawał podstaw do dwukrotnego przeprowadzenia merytorycznej oceny projektu w tym samym postępowaniu, to zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2015 r., w którym IZ ponownie nie uwzględniła odwołania (protestu) i zaakceptowała taki tryb oceny projektów jako prawidłowy i zgodny z prawem, pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem sądów wyrażonym w tych wyrokach, przez co narusza także art. 153 p.p.s.a
W przekonaniu Sądu, zastosowana w sprawie przez organ, a niezgodna z Regulaminem, procedura oceny merytorycznej projektu narusza ponadto przepisy powszechnie obowiązującego prawa tj. ustawy o prowadzeniu polityki rozwoju.
Przypomnieć należy, że to instytucja zarządzająca odpowiada za prawidłową realizację programu operacyjnego. Według art. 26 ust. 1 pkt 1 u.z.p.p.r. - do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25-78). W świetle art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Dokumenty stanowiące system realizacji programu operacyjnego, a także ich zmiany podlegają publikacji na stronach internetowych właściwej instytucji zarządzającej (art. 28 ust. 5 u.z.p.p.r.). Na podstawie art. 29 ust. 1 u.z.p.p.r. instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdrażająca, w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3, ogłasza konkurs na swojej stronie internetowej, przy czym ogłoszenie zawiera informacje obejmujące również kryteria wyboru projektów (pkt 6 art. 29 u.z.p.p.r.). Do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie projektu z beneficjentami wyłonionymi w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie, instytucja ogłaszająca konkurs nie może spowodować pogorszenia zasad konkursu, warunków realizacji projektu oraz nakładać na podmioty ubiegające się o dofinansowanie dodatkowych obowiązków (ust. 4 art. 29 u.z.p.p.r.). Z brzmienia art. 31 ust.1 ustawy wnosić dodatkowo trzeba, że ocena projektu dokonywana przez właściwą instytucję ma być bezstronna i rzetelna.
Naruszenie wskazanych przepisów, w szczególności prowadzące do nieuwzględnienia lub wypaczenia podstawowych zasad systemu realizacji programu operacyjnego, takich jak zasada równego dostępu wszystkich kategorii beneficjentów do pomocy oraz ściśle związana z nią zasada przejrzystości, powoduje, że ocena projektu musi być uznana za przeprowadzoną w sposób naruszający prawo. W ostatnim wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 17 lutego 2016, NSA wskazywał, że ocena projektu jest przeprowadzona w sposób naruszający prawo, kiedy naruszono ogłoszone w trybie art. 29 ust. 2 u.z.p.p.r. informacje o konkursie, w tym kryteria wyboru projektów wyłonionych w trybie konkursu. Naruszeniem prawa jest również nie zawarcie w informacji, o jakiej mowa w art. 31a ust. 3 u.z.p.p.r. uzasadnienia oceny, która powinna odnosić się do wyniku poszczególnego etapu oceny projektu oraz otrzymanej punktacji, a także do spełnienia bądź niespełnienia kryteriów wyboru projektów. W związku z tym, że uzasadnienie oceny nie jest uzasadnieniem prawnym, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., to nie musi ono zawierać elementów tam wskazanych: wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie oceny musi zostać sporządzone nawet wówczas, kiedy ocena jest pozytywna, inaczej niż w przypadku decyzji administracyjnej uwzględniającej w całości żądanie strony (art. 107 § 4 k.p.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stoi na stanowisku, że zastosowanie przez IZ procedury oceny projektów niezgodnej z Regulaminem (będącym częścią systemu realizacji projektu, a tym samym kształtującym zasady oceniania wniosków w momencie zgłoszenia przez stronę skarżącą projektu do naboru) oraz wykorzystanie tej procedury do nieuprawnioengo dokonania ponownej oceny merytorycznej projektu, w ramach której wzięto pod uwagę inne okoliczności i cechy projektów, niż uwzględnione w pierwszej ocenie merytorycznej tego projektu, naruszało wyrażoną w art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. zasadę przejrzystości oraz prowadziło do niedopuszczalnej zmiany kryteriów wyboru projektów, stanowiąc tym samym niedozwolone pogorszenie zasad konkursu (art. 29 ust.4 u.z.p.p.r.). Nie można się zgodzić z organem, że w sprawie nie zastosowano w wyniku ponownej oceny merytorycznej projektu zmienionych kryteriów tylko dlatego, że podstawą oceny wniosku były te same dokumenty programowe, w tym przede wszystkim rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie udzielania pomocy na wzmacnianie potencjału instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 85, poz. 719) oraz "Kryteriów wyboru operacji finansowych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013". Zdaniem Sądu, jeżeli już po dokonaniu przez ekspertów 1 i 2 oceny merytorycznej wniosku zgodnie z obowiązującymi w naborze procedurami i na podstawie ww. aktów, w efekcie czego projekt został oceniony jako spełniający kluczowe kryteria, dochodzi do ponownej oceny projektu i zostaje on oceniony jako niespełniający kluczowych kryteriów wyboru w efekcie interpretowania i stosowana przez organ przepisów tego rozporządzenia oraz dokumentów programowych w sposób zgodny z wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego, a zalecającymi uwzględnianie przy ocenie projektów innych niż poprzednio cech i okoliczności, nie wyartykułowanych w tych aktach, to de facto oznacza to zmianę kryteriów wyboru projektów. Potwierdza to treść zaskarżonego rozstrzygnięcia (str. 8) oraz kierowanych do wnioskodawcy pism IZ z [...] listopada 2012 r. oraz z [...] grudnia 2012. Organ stwierdza tam m.in. że uchwałę o przeprowadzeniu ponownej oceny merytorycznej wszystkich projektów powzięto po otrzymaniu pisma Ministra Rozwoju Regionalnego, w wyniku czego tym razem ocenie został poddany przede wszystkim rzeczywisty cel działalności podmiotów ubiegających się o dofinansowanie, i szczegółowo podaje, co w ramach tego oceniano - m.in. czy dotyczy on nowoczesnych IOB, opartych na nowoczesnej organizacji współpracy nauki i przedsiębiorczości, oferującym przedsiębiorcom usługi wspierające w szerokim zakresie (tworzenia, prowadzenia i rozwoju przedsiębiorstwa, poprzez udzielanie informacji, szkolenia i doradztwo, usługi B+R), brano pod uwagę np. proporcje, jakich uwzględniono budowę obiektów kubaturowych do działań w zakresie inwestycji prorozwojowych, czy udzielone wsparcie przyczyni się do rzeczywistego rozwoju infrastruktury opartej o innowacyjne instytucji, zajmujące się inkubacją i komercjalizacją innowacji. Zważywszy, że zalecenia i kryteria wynikające z rzeczonego pisma Ministra nie były elementem przepisów powszechnie obowiązujących lub dokumentacji tworzącej system realizacji programu operacyjnego, to zastosowanie ich w sprawie już po sporządzeniu ocen merytorycznych przez ekspertów 1 i 2, o czym stronę poinformowano, powoduje pogorszenie zasad konkursu i z pewnością nie spełnia wymogu przejrzystości naboru, który z kolei ma być gwarancją równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii podmiotów.
Dodatkowo nie można pominąć tego, że mimo przeprowadzenia nieprzewidzianej w dokumentacji programu operacyjnego procedury oceny projektów i zastosowania podczas ponownej ich ceny faktycznie innych, niż poprzednio kryteriów wyboru, uzasadnienie informacji o negatywnej ocenie merytorycznej projektu nie zawiera w zasadzie żadnego omówienia i wyjaśnienia zarówno samych motywów takiego procedowania, jak i charakteru stosowanych nowych kryteriów i wagi nadanej im przez organ. W ocenie z dnia [...] listopada 2012 r. organ ograniczył się bowiem do wskazania kryteriów, które nie zostały spełnione, natomiast w uzasadnieniu jedynie odesłał do załączonych formularzy oceny. W warunkach niniejszej sprawy tak skonstruowane uzasadnienie narusza, zdaniem Sądu, art. 30a ust.3 u.p.p.r. i mogła budzić wątpliwości strony co do jej bezstronności i rzetelności. To zaś tym bardziej przemawiało za koniecznością uwzględnienia odwołania (protestu).
Reasumując, w świetle zarówno przepisów u.z.p.p.r., jak i omawianego Regulaminu, IZ nie miała podstaw proceduralnych do przyjęcia za podstawę sporządzenia informacji o wynikach oceny merytorycznej projektu, ocen merytorycznych sporządzonych przez ekspertów 3, 4 i 5 (a więc w ramach oceny merytorycznej ponowionej po otrzymaniu wytycznych z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego) ale powinna poprzestać na pierwotnie sporządzonych ocenach przez ekspertów 1 i 2. Nie miała wobec powyższego IZ również podstaw do uznania, że oceny merytorycznej projektu dokonano zgodnie z prawem, a w konsekwencji – do nieuwzględnienia odwołania (protestu) wnioskodawcy z dnia [...] grudnia 2012 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydano z naruszeniem powołanych przepisów prawa tj. 26 ust. 2, art. 29 ust. 4 i art. 30a ust. 3 u.z.p.p.r., art. 153 p.p.s.a , a także §5 Regulaminu (w związku z art. 5 ust. 11 u.z.p.p.r., znajdującym zastosowanie do projektów ocenianych w ramach RPO na 2007-2003, stosownie do wyroku TK).
Wskazane naruszenie przepisów prawa, mające charakter proceduralny, ma jednak ten skutek, że uniemożliwia Sądowi merytoryczne odniesienie się do wyników oceny merytorycznej projektu. Skoro bowiem skutkiem tego naruszenia jest zdyskwalifikowanie ocen eksperckich, które stanowiły jedyną podstawę sporządzenia informacji z dnia [...] listopada 2012 r. o negatywnej ocenie merytorycznej projektu skarżącej, to brak jest uzasadnienia do badania przez Sąd ich treści. Jako pozostające bez znaczenia dla sprawy należy w tej sytuacji ocenić zarzuty skargi dotyczące stosowania przez organ kryteriów niezgodnych z zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący RPO i innymi dokumentami konkursowymi, nieuwzględnienia celów Programu oraz pominięcia spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów IOB, naruszenia terminu do przeprowadzenia oceny merytorycznej, czy braku właściwej formy podjęcia przez Zarząd WD decyzji o skierowaniu projektu do ponownej oceny merytorycznej. Zarazem oceny ekspertów wypowiadających się w pierwszej kolejności (1 i 2) nie były w ogóle oceniane i brane pod uwagę przez IZ, więc nie podlegały kontroli Sądu.
W tym miejscu trzeba także raz jeszcze podkreślić, że jakkolwiek zaskarżone obecnie rozstrzygnięcie Zarządu WD z dnia [...] września 2015 r. zostało prawidłowo wydane w trybie odwoławczym od informacji z dnia [...] listopada 2012 r., to organ powinien mieć zarazem na uwadze, że wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. WSA we Wrocławiu rozstrzygnął jedynie co do rozstrzygnięcia IZ z dnia [...] grudnia 2014 r., wobec czego do o ile nie została wyeliminowana (czego nie potwierdzają akta sprawy), to w obrocie prawnym wciąż pozostaje informacja o negatywnej ocenie merytorycznej projektu z dnia [...] czerwca 2014 r. Okoliczność tę organ musi także uwzględnić, biorąc pod uwagę, że w jednym postępowaniu konkursowym nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym dwie różne informacje o wyniku oceny merytorycznej.
Stwierdzając powyższe, Sąd nie znalazł jednocześnie podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 30i pkt 2 u.z.p.p.r. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej, alokacja na realizację działania lub priorytetu, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2, zostanie wyczerpana. Tylko stwierdzenie braku środków na realizację działania lub priorytetu danego programu operacyjnego stanowi podstawę do pozostawienia protestu bez rozpatrzenia w trybie art. 30i pkt 1. Sytuacja taka występuje wówczas, gdy następuje całkowite wyczerpanie alokacji na realizację wszystkich priorytetów danego programu operacyjnego objętego postępowaniem konkursowym lub, gdy następuje całkowite wyczerpanie alokacji na realizację wszystkich działań w ramach danych osi priorytetowych programu operacyjnego objętego postępowaniem konkursowym i nie jest dopuszczalne (możliwe) przeniesienie środków finansowych na realizację tych działań w ramach tego samego priorytetu, którego składnikiem są te działania. Zwrot "gdy na jakimkolwiek etapie w zakresie procedury odwoławczej" obejmuje również postępowanie skargowe. Przepis art. 30i pkt 2 ma zatem zastosowanie również do stanu faktycznego, w którym wyczerpanie alokacji, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2, nastąpiło w trakcie postępowania sądowego. (Jaśkiewicz Jacek, Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: LEX/el. 2014). Należy jednak podkreślić, że wykazanie faktu wyczerpania alokacji na realizację działania lub priorytetu przed sądem administracyjnym następuje wyłącznie na podstawie dokumentów w trybie art. 106 §3 p.p.s.a, przy czym powinny to być dokumenty urzędowe ( por. wyrok NSA Z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 2450/14).
W rozpoznawanej sprawie IŻ nie wykazała faktu wyczerpania alokacji w rozumieniu art. 30i u.z.p.p.r. Z informacji z dnia [...] sierpnia 2016 r. , przesłanej na wezwanie Sądu wraz z pismem procesowym organu z dnia [...] sierpnia 2016 r. – i spełniającej wymogi dla dokumentu urzędowego - wynika bowiem, że dokonywano realokacji wolnych środków do zakontraktowania w ramach RPO WD, które na dzień [...] lipca 2016 r. w obrębie Priorytetu 1 wynosiły [...] zł i były przekazywane do Priorytetu 3, wobec czego aktualna wartość wolnych środków w ramach Priorytetu 1 wynosi [...] zł. Środki te zgodnie z decyzją Zarządu Województwa D. będą sukcesywnie relokowane za pomocą mechanizmu elastyczności. Biorąc pod uwagę, że warunkiem zastosowania art. 30i w niniejszej sprawie było całkowite wyczerpanie alokacji, a z powyższej informacji wynika, że do tego nie doszło, to brak jest podstaw do zastosowania w sprawie tej regulacji. Bez wpływu na powyższe pozostają ewentualne przyszłe działania Zarządu WD.
Z tego względu Sąd, uwzględniając skargę, na podstawie art. 30 c) ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku oraz pozostałych prawomocnych wyrokach wydanych w tej sprawie. W szczególności oznacza to, że rozpoznając ponownie protest strony musi przestrzegać zasady dwuinstancyjności oraz mieć na względzie, że nie było podstaw do przeprowadzenia ponownej oceny merytorycznej projektu po otrzymaniu pisma Ministra Rozwoju Regionalnego i oparcia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego z dnia [...] listopada 2012 r. na ocenach ekspertów 3,4, i 5, sporządzonych w ramach tej właśnie ponowionej procedury oceny merytorycznej projektu, a w konsekwencji – do nieuwzględnienia protestu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło