III SA/Wr 625/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z dnia [...] nr. [...] Dyrektor Izby Celnej we W. - po rozpatrzeniu odwołania Z. W. - z dnia [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. Nr [...] z dnia [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Nadto pouczył skarżącego, iż jako stronie postępowania służy mu prawo do wniesienia skargi na wydaną decyzję, za swoim pośrednictwem, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Niniejsza decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącemu w dniu [...]. W dniu [...] (data stempla pocztowego) skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym "[...]" pismo skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. zawierające skargę na wskazaną w osnowie postanowienia decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w ślad za pismem z dnia [...] przesłał niniejszą skargę właściwemu organowi administracji publicznej – Dyrektorowi Izby Celnej we W. Ostatecznie skarga została doręczona właściwemu organowi administracji publicznej - Dyrektorowi Izby Celnej we W. w dniu [...]. W dniu [...] (data stempla pocztowego) skarżący ponownie wniósł, tym razem za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej we W., skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W treści wniosku skarżący podniósł, że nie ponosi winy za uchybienie terminowi do wniesienia skargi, gdyż na skutek choroby i wysokiej gorączki "był zmuszony posłużyć się inną osobą (żoną B. W.) celem przesłania skargi listem poleconym do właściwego organu". Niestety ‘’żona omyłkowo zaadresowała kopertę z przedmiotową skargą nie do Dyrektora Izby Celnej we W., lecz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W." . Skarżący jak wskazał, z uwagi na zły stan zdrowia, nie miał możliwości osobistego dopilnowania, czy przesyłka została prawidłowo nadana. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Artykuł 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przewiduje pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien przekazać organowi, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi decydująca jest data jej nadania w urzędzie pocztowym przez sąd (por. wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa 788/08, LEX nr 440111 i wyrok WSA w Poznaniu IV SA/Po 46/08, LEX nr 381707). Nie budzi wątpliwości, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. powinna zostać wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej we W. O trybie takim skarżący został pouczony w treści zaskarżonej decyzji. Skarżący nie zanegował, że prawidłowy tryb wniesienia skargi był mu znany, co wynika z samej treści skargi z dnia [...]., w której to wskazał, że skarga wnoszona jest za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej we W. Jednakże w niniejszej sprawie, jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych organu zwrotnego potwierdzenia odbioru, zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...], a zatem trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upływał z dniem [...]. Skarżący wniósł wprawdzie skargę w dniu [...] (data stempla pocztowego na kopercie) aczkolwiek bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., nie zaś do Dyrektora Izby Celnej we W. jako organu właściwego. Na podstawie akt administracyjnych ustalono, iż skarga została przekazana do właściwego organu tj. Dyrektora Izby Celnej we W. w dniu [...] i to właśnie tę datę należy uznać za datę wniesienia skargi. W konsekwencji bezpośrednim skutkiem niezachowania przez skarżącego pośredniego trybu wniesienia skargi, wbrew treści pouczenia zawartego w zaskarżonej decyzji – skarga bezspornie wpłynęła do organu po upływie 30 dniowego terminu do jej wniesienia. Przepisy art. 86 i art. 87 p.p.s.a., przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy i gdy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu oraz gdy wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i wraz z tym wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa, jak i orzecznictwie sądowym przyjęte jest, iż wskazane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oraz, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wydaw.. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok NSA W-wa z dnia 28 czerwca 2007 r. o sygn. akt II OSK 479/07). Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku skarżącego, Sąd stwierdza, iż strona nie wykazała okoliczności usprawiedliwiających brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Jak natomiast wynika z okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, skarżący mimo podnoszonej niemożliwości osobistego nadania skargi w urzędzie pocztowym (choroba), miał jednak możliwość "posłużenia się inną osobą", co też uczynił. W interesie skarżącego było zatem udzielenie na tyle jasnych instrukcji, aby "osoba, którą się posłużył" złożyła skargę skutecznie. Trudno zatem przyjąć, po zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy, aby skarżący dołożył należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Nadto godzi się zauważyć, że skarga nadana została listem poleconym, więc skarżący w ramach zachowania należytej staranności mógł i powinien skontrolować na dowodzie nadania kogo wskazano jako adresata przesyłki. Skoro nie pouczył żony o trybie i terminie wniesienia skargi, a następnie nie skontrolował wykonania powierzonej jej czynności, powinien się liczyć z ujemnymi konsekwencjami takich obopólnych zaniedbań. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.