III SA/Wr 625/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-26
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Józef Kremis, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie opłaty dodatkowej za parkowanie może być uzasadnione ważnym interesem strony lub interesem publicznym, biorąc pod uwagę sytuację osoby niepełnosprawnej, która nie jest zameldowana w mieście, w którym parkowała?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie ograniczyły rozumienie przesłanek umorzenia opłaty dodatkowej (ważny interes strony i interes publiczny) wyłącznie do aspektów finansowych. Stwierdzono, że organy nie zbadały wystarczająco twierdzeń skarżącego dotyczących dyskryminacji i braku wiedzy o lokalnych przepisach, co mogło prowadzić do niezawinionego, ale usprawiedliwionego przeświadczenia o zwolnieniu z opłaty. Ponadto, sąd wskazał na dyskryminujący charakter przepisu prawa miejscowego, który uzależniał zwolnienie z opłaty od zameldowania, co narusza zasadę równości.Stan faktyczny
Skarżący, osoba niepełnosprawna z kartą parkingową, zwrócił się o umorzenie opłaty dodatkowej za parkowanie, argumentując swoją trudną sytuacją materialną, wiekiem, chorobą żony oraz brakiem wiedzy o lokalnych przepisach dotyczących opłat. Organy odmówiły umorzenia, uznając, że jego sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, aby uzasadnić umorzenie, a karta parkingowa nie zwalnia z opłat. Skarżący zarzucił dyskryminację i lakoniczne uzasadnienie decyzji. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Przyznano adwokatowi M. K. wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu. Orzeczono, że decyzje nie mogą być wykonane do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant referent Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r., Nr [...]; II. przyznaje adw. M. K. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; III. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do dnia prawomocności wyroku.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego B. K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] ([...]) odmawiającej umorzenia należności o charakterze publicznoprawnym z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie w kwocie [...] zł - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy pierwszoinstancyjną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono między innymi, że skarżący motywując wniosek wskazał, że jest inwalidą I grupy i posiada kartę parkingową bezterminowo. Podniósł, że nie otrzymał wezwania do zapłaty. Ponadto ma 84 lata i nie zamierza już jeździć samochodem. Nie przypomina sobie również, kiedy był we W. Wnioskodawca wyjaśnił też, że ma niską emeryturę i jest schorowany.
Oznaczoną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi z braku przesłanek. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że posiada europejską kartę parkingową a samochód zaparkował na właściwym miejscu. Nie otrzymał też wezwania do zapłaty. Otrzymuje [...] zł emerytury, z czego ponosi koszty utrzymania w wysokości [...] zł. Podał, że żona choruje na chorobę Alzheimera. Zarzucił, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne, źle wyważone, a także poniżające i dyskryminujące osoby niepełnosprawne. Konieczność zapłaty opłaty dodatkowej zmusi go do skorzystania z pomocy państwa.
Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Wśród tych należności znajdują się również dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 ust. 1 pkt 7 powołanej ustawy). W myśl natomiast art. 67 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 67 ustawy o finansach publicznych, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może zostać udzielona ulga, tj. między innymi umorzenie opłaty dodatkowej za nie uiszczenie opłaty za parkowanie. Umorzenie zaległej opłaty jest szczególnym rodzajem ulgi, bowiem w takich przypadkach wierzyciel rezygnuje z przysługującego mu roszczenia do zapłaty należności o charakterze publicznoprawnym z tytułu opłaty dodatkowej za nie uiszczenie opłaty za parkowanie. Jest to więc instytucja o charakterze wyjątkowym. Przyznanie tej ulgi możliwe jest jedynie w wypadkach przewidzianych w ustawie i na zasadach w niej określonych.
Jak dalej wywodził organ odwoławczy - przesłanki zastosowania ulg w spłacie zobowiązań określone w powołanym wyżej art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej są zwrotami niedookreślonymi - na gruncie prawa nie ma bowiem definicji tych pojęć. Mając jednak na uwadze poglądy doktryny i orzecznictwo sądowe uznać należy, iż wyznacznikiem oceny zaistnienia w konkretnej sprawie którejś z tych przesłanek winny być kryteria zobiektywizowane, odpowiadające powszechnie przyjętej hierarchii wartości. Dokonując takiej analizy, powinno się uwzględnić całokształt sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej strony, osiągane przez nią dochody i ponoszone wydatki oraz możliwość zarobkowania w celu zdobycia środków na utrzymanie. O ważnym interesie strony nie może decydować natomiast jej subiektywne przekonanie. Wtedy bowiem trzeba by przyjąć, że interes każdego jest ważny i każdemu należałoby umarzać zaległości z tytułu niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, co przekreślałoby wyjątkowy charakter instytucji ulg w spłacie należności i podważałoby konstytucyjną zasadę powszechnego obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Natomiast przez pojęcie interesu publicznego należy rozumieć dyrektywę postępowania nakazującą respektować wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie przykładowo jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, czy zaufanie obywateli do organów władzy. Przesłanka ta nieodłącznie związana jest z finansowym aspektem funkcjonowania wspólnoty samorządowej i społeczeństwa. Ulgi w spłacie należności są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechnego obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Ich przyznanie stawia wnioskodawcę w sytuacji korzystniejszej, uprzywilejowanej w porównaniu do sytuacji, w jakiej funkcjonują pozostali obowiązani do ponoszenia tych ciężarów. Z tej też przyczyny udzielenie ulgi winno mieć zastosowanie jedynie w wyjątkowych przypadkach i być podparte konkretnymi wymagającymi uwzględnienia okolicznościami. Ustawodawca wprowadził tu również konstrukcję uznania administracyjnego. Przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące kwestie ulg, posługują się bowiem sformułowaniem "może udzielić", nie zaś "udziela", co sugerowałoby powinność organu w tym zakresie. Oznacza to po pierwsze, iż nawet w przypadku stwierdzenia zaistnienia określonych w Ordynacji podatkowej przesłanek udzielenia ulgi, organ może, ale nie musi, uwzględnić wniosku strony o umorzenie zaległości. Decyzja organu oparta jest w znacznej mierze na elementach natury słusznościowej. Oceniając zatem w ramach uznania administracyjnego całokształt okoliczności danej sprawy, w tym m.in. okoliczności powstania objętej wnioskiem należności, czy możliwość pozyskania od wnioskodawcy tejże zaległości, organ może uznać, iż podanie o ulgę w spłacie nie zasługuje na pozytywne rozpatrzenie. Zaistnienie w sprawie przesłanek określonych w art. 67a Ordynacji podatkowej jest warunkiem niezbędnym dla możliwości udzielenia ulgi. Ich wystąpienie nie wiąże się jednak z obowiązkiem organu do przyznania takiego wsparcia, ze strony jednostki samorządu terytorialnego przejawiającego się w umorzeniu zaległości.
Kolegium rozpatrując niniejszą sprawę oceniło, że przesłanka ważnego interesu strony winna zostać przeanalizowana na tle podnoszonych przez nią okoliczności, a także jej aktualnej sytuacji majątkowej. W tym kontekście Kolegium analizując sytuację majątkową skarżącego przyznało, że jego sytuacja majątkowa i finansowa nie jest łatwa. Nie może ona jednak sama w sobie stanowić przesłanki dla umorzenia przedmiotowej zaległości, która jest niewielka i wynosi [...] zł i w tej wysokości nie spowoduje nadmiernego uszczerbku dla sytuacji finansowej skarżącego i jego małżonki. Ponadto na stronie ciążył obowiązek zapłaty przedmiotowej opłaty niezależnie od okoliczności, iż nie posiadała ona wiedzy o konieczności uiszczenia takiej opłaty w związku z posiadaną kartą parkingową. Biorąc zatem pod uwagę przedstawiony wyżej stan majątkowy strony oraz fakt, że posiada ona stałe źródło dochodu w postaci emerytury, która obecnie wynosi [...] zł netto miesięcznie, Kolegium stwierdziło, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie zostało podjęte w warunkach dowolnej oceny dowodów. Wnioskodawca posiada bowiem możliwość uregulowania opłaty (także po uwzględnieniu kosztów utrzymania). Nie można zatem uznać za słuszny zarzut odwołania, że konieczność zapłaty opłaty dodatkowej zmusi skarżącego do skorzystania z pomocy państwa. Organ podkreślił także, że sytuacja bytowa wnioskodawcy jest chroniona przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), która w art. 8 - 10 gwarantuje zobowiązanemu minimum egzystencjalne poprzez wyłączenie spod egzekucji tych przedmiotów i wartości, które są niezbędne dla strony.
Kolegium zauważyło nadto, że karta parkingowa jest dokumentem obowiązującym na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. Uprawnienia dla osób niepełnosprawnych związane z posiadaniem tego dokumentu, określane są odrębnie przez poszczególne państwa w przepisach prawa wewnętrznego. W Polsce uprawnienia te zostały określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), a także w prawie miejscowym obowiązującym na obszarze danej gminy. Zgodnie z art. 8 powołanej wyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym, osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym kartą parkingową może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami, których mowa w art. 7 ust. 2. Karta parkingowa uprawnia zatem do korzystania z miejsc parkingowych, wyznaczonych dla osób niepełnosprawnych oraz do niestosowania się do określonych znaków drogowych, tj. B-(zakaz ruchu w obu kierunkach), B-3 (zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z wyjątkiem motocykli jednośladowych), B-3a (zakaz wjazdu autobusów), B-4 (zakaz wjazdu motocykli), B-10 zakaz wjazdu motorowerów), B-35 (zakaz postoju), B-37 (zakaz postoju w dni nieparzyste), B-38 (zakaz postoju w dni parzyste), B-39 (strefa ograniczonego postoju).
W związku z powyższym Kolegium wyraziło zapatrywanie, że karta parkingowa nie zwalnia z opłat za parkowanie. Dopiero na podstawie przepisów prawa miejscowego, tj. uchwały rady miejskiej osoby niepełnosprawne mogą być zwolnione z opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Osoba posiadająca kartę parkingową musi więc również stosować się do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa miejscowego. Analizując postanowienia uchwały Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...] r. wskazano następnie, że osoby posiadające kartę parkingową osoby niepełnosprawnej są zwolnione z opłaty jedynie na miejscach zastrzeżonych dla osób niepełnosprawnych ("kopertach"). W przypadku miejsc płatnych, ogólnodostępnych w strefie płatnego parkowania we W. z opłat za parkowanie zwolnione są jedynie osoby niepełnosprawne o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, o przyczynie z kodu R lub N, zameldowane we W. na pobyt stały lub czasowy lub osoby przewożące, których pojazd jest oznaczony identyfikatorem "0" wydanym przez ZDiUM, po okazaniu dokumentów potwierdzających spełnienie wymienionych warunków.
Z akt sprawy tymczasem wynika, że wnioskodawca nie uiścił należnej opłaty za parkowanie, co wynika z zawiadomienia Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta nr [...] z dnia [...] r. Nie jest także zwolniony z opłaty za parkowanie na podstawie powołanej wyżej uchwały Rady Miejskiej Wrocławia. W tej sytuacji, nie może stanowić przesłanki przemawiającej za umorzeniem opłaty dodatkowej, nieznajomość przez stronę przepisów prawa dotyczących opłat za parkowanie, jak również jej subiektywne przekonanie, iż prawidłowo zaparkowała samochód.
W świetle tych uregulowań Kolegium przyjęło, że skarżący zobowiązany był do uiszczenia opłaty dodatkowej, a zatem wskazane we wniosku z dnia [...] r. oraz w odwołaniu okoliczności nie spełniają przesłanki ważnego interesu, o której mowa w powołanym wyżej art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Z tego też względu nie można uznać za słuszny zarzut, iż uzasadnienie decyzji jest źle wyważone, a także poniżające i dyskryminujące osoby niepełnosprawne albowiem konieczność zapłaty przez wnioskodawcę opłaty dodatkowej wynika z obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych, nie jest zaś przejawem dyskryminowania strony.
Kolegium po analizie i ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdziło, że za umorzeniem zaległości nie przemawia również druga, zawarta w art. 67a Ordynacji podatkowej przesłanka, a mianowicie interesu publicznego. Odwołując się do wyżej przytoczonego rozumienia pojęcia "interesu publicznego" organ zaznaczył, że skarżący winien mieć świadomość ciążących na nim obowiązków w zakresie należności publicznoprawnych. W ocenie Kolegium postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji z poszanowaniem dyrektyw dochodzenia do prawdy materialnej wynikających z art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, co znalazło wyraz w wydanej zgodnie z art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego sporządzonej przez pełnomocnika (syna skarżącego) wniesiono o umorzenie opłaty za parkowanie wskazując, że skarżący nie rozumie dlaczego został ukarany przez Urząd Miejski W. skoro parkował prawidłowo i posiada europejską kartę parkingową. Jest inwalidą I grupy i z uwagi na drastyczne pogorszenie stanu zdrowia trafił do szpitala psychiatrycznego. Przekonany był, że zaparkował prawidłowo, a nikt nie zna wewnętrznych przepisów miast polskich. W tym świetle wniósł o umorzenie opłaty za parkowanie.
W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na tle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; zwanej dalej p.p.s.a.) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie, co oznacza na kanwie niniejszej sprawy, że nie może umorzyć zaległej należności ani nakazać organowi podjęcia decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi w postaci umorzenia.
Rozpatrując sprawę w kontekście wymienionych wyżej przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy prawa procesowego i materialnego.
Stosownie do regulacji art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jedn.tekst: Dz. U. z 2012 r. poz.749), zwanej dalej w skrócie "O.p.", organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Ustanawiając w tym przepisie materialnoprawną postawę umorzenia ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach instytucji tak zwanego "uznania administracyjnego", pozostawiając organom swobodę oceny zarówno co do ustalenia, czy w danym przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie, jak i ustalenia zakresu ewentualnego umorzenia. Konstrukcja "uznania administracyjnego" pozwala organowi administracji publicznej na wybór kierunku rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy spełnione zostaną przesłanki z hipotezy normy prawnej cytowanego przepisu Ordynacji podatkowej. Przy braku ich spełnienia organ zobligowany jest do odmowy uwzględnienia żądania strony.
Wprowadzając normatywne warunki umorzenia ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych, których wykładni na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy dokonuje właściwy organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych za ugruntowany należy uznać pogląd, że sądowej kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (vide: wyrok NSA z 9 stycznia 2002 w sprawie o sygn. III SA 830/00, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 906/10, wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 510/11) oraz czy prawidłowe są ustalenia organu co do faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Tego rodzaju ustalenia podlegają również kontroli sądu administracyjnego w razie wywiedzenia skargi.
Sąd w pełni podziela zapatrywanie wyrażane wielokrotnie w judykaturze, że okoliczności związane z powstaniem zaległości podatkowej nie są bez znaczenia przy ocenie legalności decyzji organów administracji publicznej a ustalenia dotyczące okoliczności powstania zaległości podatkowej u wnioskującego o jej umorzenie lub rozłożenie na raty mieszczą się w zakresie badania istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi płatniczej, w szczególności zaś w zakresie przesłanki interesu publicznego. Nakaz uwzględniania interesu publicznego, o którym mowa w tym przepisie, oznacza bowiem dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (wyroki NSA - z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt II FSK 805/08, z dnia 12 lutego 2003r., sygn. akt III SA 1838/01, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych - w Warszawie z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie o sygn. III SA 394/03, w Opolu z 30 stycznia 2013 r., sygn.I SA/Op 488/12, w Lublinie z 30 stycznia 2013 r., sygn. I SA/Lu 944/12, w Bydgoszczy z 15 września 2010 r., sygn. I SA/Bd 501/10).
Na tle konstrukcji art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zachodzi brak podstaw prawnych do zawężania wykładni użytych przez ustawodawcę pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" wyłącznie do aspektu finansowego i oceny zdolności płatniczych strony postępowania do uiszczenia należności. Ustawodawca bowiem tego rodzaju ograniczenia nie wprowadził do hipotezy normy prawnej powołanego przepisu. Tym samym, przy ustalaniu wystąpienia wymienionych przesłanek prawnych uprawniających do umorzenia w konkretnej sprawie, w szczególności przesłanki interesu publicznego, organ nie może pominąć ogólnych racji wyższego rzędu, obiektywnie istniejących, co oznacza, że powinien respektować chronione konstytucyjnie wartości, mieszczące się w standardach demokratycznego państwa prawnego, takie jak zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa - niedyskryminacji, zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 2, art. 7, art. 32 Konstytucji RP).
W rozpatrywanej wszakże sprawie, badając istnienie komentowanych przesłanek, organ rozpatrzył szczegółowo przypadek skarżącego, lecz w istocie na gruncie kwestii finansowych, przyjmując że bezsprzecznie niewielka kwota zaległości z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie ([...] zł) nie przysporzy żadnego uszczerbku w zasobach majątkowych strony. Uznano, że skoro skarżący zobowiązany był do uiszczenia opłaty dodatkowej, przeto powoływane przezeń okoliczności nie spełniają przesłanki ważnego interesu i z tego też względu nie można uznać za słuszny zarzut, iż uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej jest poniżające i dyskryminujące osoby niepełnosprawne albowiem konieczność zapłaty przez wnioskodawcę opłaty dodatkowej wynika z obowiązujących w tym zakresie regulacji prawnych, nie jest zaś przejawem dyskryminowania strony. Kolegium po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdziło, że za umorzeniem zaległości nie przemawia również przesłanka interesu publicznego, a skarżący winien mieć świadomość ciążących na nim obowiązków w zakresie należności publicznoprawnych.
Z motywów więc decyzji wynika, że na uznanie o braku spełnienia obu przesłanek przeważyły według organu - pozytywna ocena zdolności finansowej skarżącego oraz obowiązujące regulacje prawne, z których wynikał obowiązek uiszczenia przedmiotowej należności. Zdaniem Sądu doszło jednak do błędnego ograniczenia treści normy prawnej wywodzonej z brzmienia art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, o czym była mowa wyżej, co z kolei uzasadnia zarzut naruszenia tego przepisu. I jakkolwiek - generalnie ujmując - organ zawarł w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ogólne sformułowania definiujące interes publiczny jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze przestrzeganie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, to jednak nie przeanalizował wystarczająco tych treści w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, na które wskazywał skarżący i przyjął nieprawidłowe jej rozumienie na tle analizowanego stanu faktycznego. Skarżący stawiał zarzuty dyskryminacji jego osoby jako niepełnosprawnej i będącej w podeszłym wieku a nadto niezamieszkałej na terenie Wrocławia i przez to podnosił brak wiedzy co do rozwiązań prawnych funkcjonujących w prawie miejscowym na terenie gminy W. w zakresie opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Zestawienie treści zarzutów skarżącego z argumentacją organu skłania do konstatacji, że nie rozpatrzono wyczerpująco w zaskarżonej decyzji twierdzeń skarżącego w celu zbadania, czy w okolicznościach konkretnej sprawy występuje przesłanka interesu publicznego, umożliwiająca w ramach uznania administracyjnego umorzenie zaległości podatkowej.
Po myśli art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Akty te obowiązują na obszarze działania tych organów. Akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia (akt 4 ust.1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (j.t. Dz.U. z 2011 Nr 197 poz.1172). Walor takiego aktu prawa miejscowego ma uchwała Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłat abonamentowych i zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi, sposobu pobierania tych opłat i określenia wysokości opłaty dodatkowej. Zgodnie z postanowieniami § 3 cytowanej uchwały przewidziano dla osób niepełnosprawnych o obniżonej sprawności ruchowej zerową stawkę opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, lecz pod warunkiem, że są one zameldowane na pobyt stały lub czasowy we W.
Skarżący nie jest zameldowany na terenie W. i jak wynika z akt administracyjnych sprawy na terenie tutejszej gminy miejskiej nie przebywa, w dniu zdarzenia był okazjonalnie. Jak podniósł - nie zna regulacji prawa miejscowego na obszarze poszczególnych gmin. Tymczasem, z uchybieniem norm art. 7 i art. 77 k.p.a. nie ustalono w sprawie, czy na terenie parkingu była podana do publicznej wiadomości informacja, skierowana do użytkowników drogi, o zasadach i wysokości opłat oraz o zakresie zwolnień (poprzez wprowadzenie zerowej stawki) z przedmiotowej opłaty osób niepełnosprawnych o obniżonej sprawności ruchowej, uzależniając ją od faktu posiadania zameldowania stałego bądź czasowego na obszarze W. Przy założeniu - czego organy także nie ustaliły - że istnieją zróżnicowane regulacje w aktach prawa miejscowego w tej materii na obszarze różnych gmin, nie wprowadzające bynajmniej dla niepełnosprawnych wymogu posiadania zameldowania celem skorzystania ze zwolnienia z opłat oraz uwzględniając fakt, że skarżący posiada kartę parkingową, mógł on pozostawać w mylnym wprawdzie, jak trafnie uznały organy, ale jednak niezawinionym, a przez to i obiektywnie usprawiedliwionym przeświadczeniu, że posiada także uprawnienia zwalniające go z opłaty na terenie przedmiotowej strefy płatnego parkowania. Ewentualny zaś brak stosownej informacji adresowany do użytkowników drogi może być rozważany jako uchybiający zasadzie zaufania do władzy publicznej, chociaż nie jest w żadnym wypadku warunkiem obowiązywania norm prawa miejscowego. Niemniej, trudno wymagać by każdy przyjezdny na teren danej gminy miał posiadać wiedzę co do każdej obowiązującej regulacji prawa miejscowego, jeżeli nie jest ona udostępniona w danym miejscu. W tej sytuacji Sąd zauważa, że przekonanie organu, iż skarżący winien mieć świadomość ciążących na nim obowiązków w zakresie należności publicznoprawnych jest przedwczesne, jeśli zważyć na kontekst sprawy.
Abstrahując wszakże od tych zagadnień trzeba podkreślić, że postanowienia § 3 powołanej uchwały mają charakter dyskryminujący osoby niepełnosprawne o obniżonej sprawności ruchowej, które nie są zameldowane na pobyt stały lub czasowy we Wrocławiu w stosunku do tej samej kategorii osób niepełnosprawnych, które takim zameldowaniem się legitymują. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego niejednokrotnie wyrażano pogląd, że zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną mają być traktowane równo, a więc bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oznacza to jednocześnie dopuszczalność zróżnicowania sytuacji prawnej różnych podmiotów (wyrok z dnia 28 listopada 1995 r., K 17/95, OTK 1995, nr 3, poz. 18; wyrok z dnia 15 kwietnia 2003 r., SK 4/02, Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 658). Z lektury i analizy tekstu wskazanego przepisu uchwały Rady Miejskiej Wrocławia nie wynika jednak uzasadnienie dla dokonanego zróżnicowania w ramach tej samej grupy podmiotów poprzez wprowadzenie dodatkowego wymogu zameldowania, jeśli przyjąć, że relewantną cechą adresatów postanowienia § 3 uchwały jest wyłącznie stwierdzony orzeczeniem stan niepełnosprawności.
Rozpoznając sprawę ponownie organ winien uwzględnić powyżej zaprezentowane rozumienie interesu publicznego, w kontekście zasad sprawiedliwości, zaufania obywateli do władzy publicznej oraz niedyskryminacji.
W powyższym świetle orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło