III SA/Wr 628/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi T.L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (słownie: [...]) złotych zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. ([...]) Komendant Wojewódzki Policji we W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego, art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. L. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy skierowania nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Miejskiego Policji we W. na badanie lekarskie przeprowadzane w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych u skarżącego do kierowania pojazdem Powyższe rozstrzygnięcie organ podjął w oparciu o przyjęty następujący stan faktyczny. W dniu [...] r., w L. –Z., funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli drogowej osobę kierującą rowerem. Podczas przeprowadzonych czynności służbowych badaniu stanu trzeźwości poddany został kierujący tym pojazdem - skarżący. Przeprowadzone urządzeniem elektronicznym badania wykazały, że osoba ta znajduje się w stanie nietrzeźwości, a zawartość alkoholu wynosi 0,59 i 0,87 mg/l w wydychanym powietrzu. W związku z powyższym w sprawie wszczęto postępowanie przygotowawcze o popełnienie czynu z art. 178a § 2 kk, a Komendant Powiatowy Policji w L.-Z. zwrócił się z wnioskiem do Komendanta Miejskiego Policji we W. o skierowanie skarżącego na badanie lekarskie. Realizując przedmiotowy wniosek Komendant Miejski Policji we W. wydał, w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, dnia 10.09.2012 r. skierowanie nr 6/12 na badanie lekarskie. W odwołaniu skarżący podniósł, że nie jest kierowcą zawodowym, a wykonywane obecnie zajęcie w żaden sposób nie wiąże się z nabytymi uprawnieniami do kierowania pojazdami. W związku z tym wnosi o nie kierowanie na badanie lekarskie. W uzasadnieniu zaskarżanego rozstrzygnięcia, po rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu, mającemu na celu orzeczenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, podlega kierujący pojazdem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Natomiast skarżący został zatrzymany i poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, stwierdzono prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości, czego skarżący w prowadzonym postępowaniu karnym nie kwestionował. Wobec powyższej okoliczności zasadne było skierowany na badanie lekarskie. Podkreślono w uzasadnieniu, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "podlega" sprawia, że organ kontroli ruchu drogowego jest ustawowo zobowiązany do skierowania na badanie osoby, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości. Przedmiotowe badanie, po zaistnieniu przesłanki określonej w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu drogowym, dotyczy każdego kierowcy, a nie tylko osoby wykonującej zawód kierowcy. Wskazano, że skarżący posiada uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi, tj. prawo jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., skarżący podniósł, że zatrzymanie miało miejsce w S. Ś., a nie w L. Z., jak napisano w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, ponadto jechał rowem po chodniku. Wskazał, że skierowanie na badanie Komendant Policji powinien wydać do 30 dni od dnia kierowania rowerem, w sprawie uczyniono to w 72 dniu. Podniósł, że od ponad 30 lat nie prowadzi zawodowo samochodów, pracuję jako pracownik budowlany i zarabia ok. [...]zł miesięcznie. Utrzymuję czteroosobową rodzinę, dlatego opłacenie badań jest poważnym obciążeniem finansowym dla całej rodziny. W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji podniosło, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 b Prawa o ruchu drogowym, nie pozostawia organom możliwości rezygnacji ze skierowania na badania, o ile spełnione są spełnione wskazane w nim przesłanki. Natomiast skarżący wypełnił wszystkie przesłanki do skierowania na badania. Wskazano, że przez "kierującego", o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć także osobę, która chociaż w danym momencie nie prowadzi pojazdu, ale będąc do tego uprawnioną w każdym momencie taką możliwość posiada. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podniesiono, że powyższemu badaniu lekarskiemu, o którym mowa w art. 122 ust 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu drogowym, podlega także kierujący pojazdem - rower, na prowadzenie którego nie jest wymagane uprawnienie. Podniesiono w uzasadnieniu, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istotnie popełniono błąd, gdyż zdarzenie w dniu [...] miało miejsce w miejscowości S. Ś. , a nie jak to zapisano w L. Z. Ta omyłka – jako oczywista omyłka pisarska - została sprostowana na mocy postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji we W.(nr [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno orzeczenia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania. W tym ostatnim przypadku chodzi jednak wyłącznie o sytuacje, gdy uchybienie przepisom prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są – obowiązujące według stanu na dzień rozstrzygnięcia - przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) "Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami". Według art. 122 ust. 1 pkt 3 lit b tej ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega: kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli: kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkohol. Zgodnie z treścią wskazanego art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany w drodze decyzji przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Natomiast pojęcie pojazdu, o jakim mowa w powołanym przepisie obejmuje również rower. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 47 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, rower jest pojazdem jednośladowym lub wielośladowym, poruszanym siłą mięśni osoby jadącej tym pojazdem. Powyższe uregulowania prowadzą do wniosku, że badaniu lekarskiemu, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym podlega każdy skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, kto kierował pojazdem, a więc również rowerem w stanie nietrzeźwości, jeżeli posiada uprawnieniem do kierowania pojazdem silnikowym. Ustawa - Prawo o ruchu drogowym ma na celu ustanowienie takich zasad korzystania z dróg przez wszystkich użytkowników, które zapewniałyby im bezpieczne warunki w ruchu. Stąd też rolą organów uprawnionych do zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, jest zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkownikom dróg i zapobieganie wypadkom poprzez staranną i wnikliwą weryfikację uprawnień osób, które mogą w każdej chwili zasiąść za kierownicą pojazdu mechanicznego i być zagrożeniem nie tylko dla innych, ale także dla siebie. Każda osoba prowadząca na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości pojazd, silnikowy, na który wymagane jest uprawnienie, czy też pojazd - rower na prowadzenie którego nie jest wymagane uprawnienie, stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W sytuacji kiedy zostanie stwierdzone, że osoba prowadząca na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości rower posiada również uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym, skierowanie takiej osoby na badania lekarskie wynika z mocy prawa, a celowość skierowania wynika z faktu legitymowania się przez kierującego rowerem uprawnieniem do kierowania pojazdem silnikowym. Potrzeba ochrony bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, którą należy przedłożyć nad interes jednostki powoduje, że określenie w § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 ze zm.) terminu do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie "w terminie nie dłuższym niż 30 dni" należy postrzegać jedynie jako podkreślenie obowiązku organów administracji podjęcia jak najszybszych działań w celu wydania decyzji. Instrukcyjny charakteru tego terminu, oznacza, że jego upływ nie powoduje przedawnienia orzekania. (zob. wyrok NSA W-wa z 8.04.2011 r., I OSK 849/10, LEX nr 990296). Decyzja Komendanta Powiatowego Policji o skierowaniu na badania lekarskie, na podstawie art. 122 ust.1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest decyzją administracyjną. Stanowi ona ingerencję organu administracyjnego w podstawowe wolności i prawa obywatelskie. Odmowa poddania się tym badaniom skutkuje dla obywatela poważnymi konsekwencjami, jak np. utrata prawa jazdy, dlatego jej wydanie winno nastąpić z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego. Sąd uznał, w niniejszej sprawie, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie została wydana, bez zachowania reguł postępowania odnośnie wszczęcia postępowania administracyjnego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a tych wad nie skorygował organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję. W sprawie z aktach administracyjnych nie wynika aby, stosownie do art. 64 § 1 i 4 kpa, Komendant Miejski Policji we W. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu przedmiotowego postępowania – skierowania na badania lekarskie. Pierwszą czynnością - jak wynika z akt sprawy – skierowaną przez ten organ do skarżącego jest skierowanie z dnia [...] r. na badanie lekarskie. Ponadto należy podkreślić, że dla niniejszego postępowania istotne znacznie ma należyte ustalenie stanu faktycznego – zgodnie z przepisami proceduralnymi – tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej. Natomiast, zdaniem Sądu, w sprawie występują wady w zakresie ustalenia stanu faktycznego, warunkującego zasadność skierowania na badanie lekarskie. W aktach sprawy brak wniosku Komendanta Policji w L. Z. skierowanego do Komendant Miejski Policji we W. o skierowanie skarżącego na badanie lekarskie, a także informacji, notatki – czy innego dokumentu sporządzonego przez funkcjonariuszy Policji przeprowadzających badanie trzeźwości skarżącego. Wprawdzie w aktach znajduje się pismo z dnia [...] r. Komendanta Komisariatu Policji w L.Z. skierowane do Komisariatu Policji we W. – Ś., ale brak w nim wzmianki o konieczności wydania skierowania na badanie lekarskie skarżącego. Wprawdzie znajduje się w aktach administracyjnych druk postanowienia KP W. – Ś. datowany na [...] r. o przedstawieniu skarżącemu zarzutów na podstawie art. 313, 314 kpk, art. 325 a § 2 kpk, a także druk protokołu z przesłuchania skarżącego z dnia [...] r. Niemniej pisma te są datowane na [...] r., a wiec wskazuje to, że zostały sporządzone prawie dwa miesiące po zdarzeniu, ponadto nie zawierają żadnych pieczęci, ani podpisów osób dokonujących tych czynności i skarżącego. Trudno więc je uznać za dokumenty potwierdzające okoliczności, na które powołuje się organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Natomiast dołączona do akt kserokopia aktu oskarżenia skarżącego o czyn z art. 178a § 2 k.k., zatwierdzona przez Asesora Prokuratury Rejonowej w B. K., z dnia [...] r., zawiera inne określenia stanu nietrzeźwości niż w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji nie można uznać, że w sprawie został ustalony w sposób niesporny stan faktyczny wskazujący na spełnienie dyspozycji art. 122 ust. 1 pkt 3 lit.b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie sposób wiec ocenić zasadność skierowania skarżącego na badanie lekarskie, na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i pkt c p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie II znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a.