III SA/Wr 639/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-01-15
Skład orzekający: Józef Kremis, Bogumiła Kalinowska, Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, wobec której orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, może być wydane prawo jazdy kategorii C i D, mimo że posiadała te uprawnienia przed orzeczeniem zakazu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wobec skarżącego w zakresie kategorii B, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, wiąże starostę również w zakresie wydawania prawa jazdy kategorii C i D. Ustawa ta ma zastosowanie zarówno do osób ubiegających się o prawo jazdy po raz pierwszy, jak i do osób posiadających już uprawnienia, wstrzymując ich wykonywanie na czas trwania zakazu. Celem tych przepisów jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem zagroziły bezpieczeństwu.Stan faktyczny
Skarżący J.B. ubiegał się o wydanie prawa jazdy kategorii C i D w związku ze zmianą danych w posiadanym dokumencie. Wcześniej sąd karny orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii A i B na okres jednego roku. Starosta odmówił wydania prawa jazdy kategorii C i D, a decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zasadę niedziałania prawa wstecz oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących wydawania wtórnika prawa jazdy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. oddala skargę; II. przyznaje r.pr. T. S. kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23 % VAT, od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego J. B. od decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmawiającej wydania prawa jazdy kategorii C i D - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 267) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium podało, że wyrokiem z dnia [...] stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. II Wydział Karny orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów mechanicznych określonych w kategorii C,D w ruchu lądowym na okres 1 roku, zaliczając na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] stycznia 2012 r. O powyższym Sąd zawiadomił Starostę G. przesyłając odpis prawomocnego wyroku celem wykonania. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Starosta zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w związku z wyrokiem Sądu. W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r. skarżący zwrócił się do Starosty o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku ze zmianą danych: z posiadanych kategorii A,B,C,D na kategorie C,D. Po otrzymaniu tego wniosku Starosta pismem z dnia [...] marca 2013r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C,D. W wyniku jego przeprowadzenia wymienioną na wstępie decyzją, podjętą na podstawie art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), odmówił wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C,D. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W przypadku osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii AM,A1,A2,A,C1,C,D1,D - nie może ono być wydane w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujących uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B. W związku z tym, że wyrokiem Sądu skarżący został pozbawiony prawa jazdy kategorii A, B na okres 1 roku - zatem do czasu upływu orzeczonego zakazu nie może ubiegać się o wydanie prawa jazdy kategorii C,D.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego zauważyło, że zaskarżona decyzja wydana została w związku z wnioskiem strony dotyczącym wydania wtórnika prawa jazdy. Zatem materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w wyniku jego rozpatrzenia winien stanowić przepis art. 18 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.). Zgodnie z brzmieniem ust. 1 tego przepisu osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Z ust. 2 pkt 2 wynika z kolei, że na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Szczegółowe warunki wydawania i zatrzymywania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, a także szczegółowe czynności organów i innych jednostek z tym związane oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach określone zostały w wydanym na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2012 r. poz. 1005 z późn. zm.) Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się - w przypadku osoby ubiegającej się o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia - po otrzymaniu od tej osoby:
a) wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy,
b) dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia oraz opłaty ewidencyjnej,
c) fotografii, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3,
d) dokumentu, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2, jeżeli zmiana dotyczy daty ważności uzyskanego uprawnienia wynikającej z posiadanego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami,
e) kserokopii posiadanego prawa jazdy lub pozwolenia, jeżeli wydanie dokumentu następuje w wyniku zmiany danych.
Jak dalej przytoczył organ odwoławczy - z przepisu § 9 ust. 1 wymienionego rozporządzenia wynika natomiast, że w celu wydania prawa jazdy organ obowiązany jest zarejestrować wniosek w systemie teleinformatycznym oraz przeprowadzić weryfikację złożonych dokumentów między innymi w zakresie spełnienia przesłanek określonych w ustawie odpowiednio do rozpoczęcia szkolenia oraz do wydania prawa jazdy lub pozwolenia. W przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w ust. 1 należy, stosownie do ust. 2 pkt 1 tego przepisu, odmówić wydania prawa jazdy lub pozwolenia. Warunki wydawania poszczególnych kategorii praw jazdy zostały zawarte w przepisach rozdziału 3 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z ust. 2 wynika ponadto, że ust. 1 pkt 2 tego przepisu stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy między innymi kategorii C i D ( ust. 2 pkt 2).
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy argumentował, że w świetle wskazanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie ma podstaw do wydania prawa jazdy kategorii C i D w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wydanie prawa jazdy kategorii C i D w rozpatrywanym przypadku byłoby sprzeczne z art. 11 ust. 4 pkt 1 ustawy, na podstawie którego dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy kategorii C i D jest spełnienie wymagań określonych dla prawa jazdy kategorii B. Zasadnie więc organ I instancji po przeprowadzeniu weryfikacji złożonych przez skarżącego dokumentów w zakresie spełnienia przesłanek do wydania prawa jazdy kategorii C i D i stwierdzeniu, iż nie spełnia on tych warunków - odmówił wydania prawa jazdy tych kategorii.
Kolegium nadto podniosło, że utrata źródła dochodów ze względu na brak uprawnień do podjęcia pracy w firmie transportowej nie stanowi podstawy do wydania prawa jazdy.
W skardze skarżący zarzucił, że wyrok w sprawie karnej został wydany przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami wobec czego w postępowaniu administracyjnym naruszono zasadę nie działania prawa wstecz.
W dalszym piśmie procesowym działający w imieniu skarżącego pełnomocnik ustanowiony z urzędu, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 - dalej jako: "K.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, orzekającej w przedmiocie wniosku o wydanie prawa jazdy, pomimo że żądanie skarżącego dotyczyło wydania wtórnika prawa jazdy i o takim też żądaniu rozstrzygał organ drugiej instancji, a zatem naruszone zostało prawo strony do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jej sprawy administracyjnej w administracyjnym toku instancji. Organ powinien był zastosować art. 138 § 2 K.p.a.
Nadto zarzucił naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieodniesienie się przez Kolegium do zarzutów odwołania dotyczących kwestii intertemporalnych obowiązywania ustawy o kierujących pojazdami, tj. możliwości zastosowania art. 12 tejże ustawy w stosunku do osób, które w dniu wejścia w życie ustawy posiadają już uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wobec których zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony został jeszcze pod rządami ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a okres, na jaki został orzeczony przedmiotowy środek karny biegnie już pod rządami ustawy o kierujących pojazdami.
W aspekcie uchybień prawa materialnego zarzucono naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne zastosowanie, tj. przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w stosunku do osób posiadających już uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. C i D, a ubiegających się jedynie o wydanie wtórnika prawa jazdy (nowego dokumentu) w związku ze zmianą danych w dotychczasowym dokumencie (wynikającą z zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii A i B), i w konsekwencji naruszenie art. 42 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) poprzez niedopuszczalne rozszerzenie decyzją administracyjną wyroku karnego, a także naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i wynikającej z tego przepisu zasady ochrony praw nabytych, poprzez faktyczne pozbawienie skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kat. C i D, nieobjętych zakazem sądu karnego.
Na poparcie stanowiska skarżącego przywołano obszernie tezy z wyroku WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. II SA/Op 338/13 oraz z wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 23 października 2013 r. sygn. II SA/Bd 815/13.
Ponadto, w przekonaniu skarżącego, który ubiegał się o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku ze zmianą danych w posiadanym dokumencie, przepis art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami, w którym uregulowano tę sytuację, nie daje podstaw do ponownej weryfikacji wszystkich przesłanek wymaganych do nadania uprawnień do kierowania pojazdami (wydania prawa jazdy "po raz pierwszy"). Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że w przypadku zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, zawartych w dokumencie, starosta, na wniosek osoby uprawnionej, wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, nowy dokument, pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych (art. 18 ust. 2 pkt 2). Jedynymi, przewidzianymi tam przesłankami wydania nowego, zaktualizowanego dokumentu, jest uiszczenie opłat oraz zwrot dotychczasowego dokumentu. Tylko te zatem przesłanki powinny być brane pod uwagę w przypadku wniosku o wydanie wtórnika czy też nowego dokumentu w związku ze zmianą danych w posiadanym dokumencie.
Jeśli zaś przyjąć, że podstawę do badania w takim wypadku pozostałych wymogów stawianych osobom ubiegającym się o uprawnienia, stanowi § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, to stwierdzić należy, że przepis ten jest sprzeczny nie tylko z ustawą o kierujących pojazdami, która nie daje podstaw do takowego rozszerzenia przesłanek wydania wtórnika prawa jazdy lub nowego dokumentu (w związku ze zmianą danych), ale również z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który zastrzega, że jakiekolwiek ograniczenia praw i wolności jednostki mogą nastąpić wyłącznie w drodze ustawy, nigdy zaś w drodze aktu podustawowego.
Podsumowując zarzuty stwierdzono, że stanowisko organów obydwu instancji o niedopuszczalności wydania nowego dokumentu prawa jazdy w zakresie posiadanych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i D, ze względu na orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B, jest błędne. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie zrównują osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy (o uprawnienie, którego nie posiadają) oraz osoby ubiegającej się o wtórnik, nowy dokument (w związku ze zmianą danych), czy też o zwrot dokumentu. Skoro tak, to nie ma też podstaw do stosowania wobec tych ostatnich wymogów określonych w szczególności w art. 12 ustawy. Przyjęcie przeciwnej wykładni prowadziłoby do niewykonalności wyroku sądu karnego, byłoby równoznaczne z niedopuszczalnym rozszerzeniem sankcji karnej oraz pozbawieniem skarżącego słusznie nabytych i celowo pozostawionych mu przez sąd karny uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii C i D.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").
Skarga nie mogła zostać uwzględniona albowiem Sąd nie stwierdził naruszeń prawa procesowego lub materialnego.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się wydania prawa jazdy kategorii C,D, w związku z zatrzymaniem dokumentu prawa jazdy (obejmującego kategorie A,B,C,D) wobec popełnienia przez niego przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego - kierowania samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Prawomocnym wyrokiem za ten czyn sąd karny orzekł o zastosowaniu środka karnego z art. 42 § 2 Kodeksu karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów mechanicznych określonych w kategorii C,D, w ruchu lądowym na okres jednego roku. Sąd karny orzekł względem skarżącego zakaz prowadzenia tylko dla pewnej kategorii pojazdów, mimo że skarżący posiada także prawo jazdy kat. C i D, co oznacza w stosunku do osoby skarżącego sądowy zakaz kierowania pojazdami kat. A i B.
W świetle art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.; zwanej dalej w skrócie również "ustawą") prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, według zaś ust. 2 pkt 2 - przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C,D, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Ustęp 1 pkt 2 art. 12 ustawy o kierujących pojazdami ustanawia więc zakaz wydawania prawa jazdy co do kategorii prawa jazdy objętej zakazem sądowym, natomiast ustęp 2 pkt 2 art. 12 powołanej ustawy rozszerza ten zakaz na inne kategorie prawa jazdy.
Abstrahując zatem od kwestii wykonania wyroku wydanego w postępowaniu karnym, co jest odrębnym zagadnieniem, tenże sądownie orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B wiąże bezsprzecznie właściwego starostę również w zakresie, jaki został określony przez unormowania ustawy o kierujących pojazdami, czyli z woli ustawodawcy, na mocy art. 12 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy starosta jest zobligowany w takim przypadku do niewydawania prawa jazdy także co do kategorii C,D, w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Przepis ten, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, ma zastosowanie zarówno do kierowców ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy danej kategorii, innej niż kat. B, w czasie trwania zakazu, jak i do kierowców posiadających już takie uprawnienia, wstrzymując możliwość ich wykonywania na czas trwania zakazu sądowego, orzeczonego co do pojazdów kategorii B (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 834/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 530/13, wyroki WSA w Olsztynie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 754/13 i z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 845/13).
Sąd w składzie orzekającym podziela w całej rozciągłości zapatrywanie w tych wyrokach wyrażone, w szczególności w wyroku WSA w Olsztynie o sygn. akt II SA/Ol 845/13, że inne rozumienie tego przepisu doprowadziłoby do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, prawa jazdy innej kategorii, nie mogły się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. kategorii C, D, kiedy osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać. Oznaczałoby to nierówne traktowanie sprawców, którym orzeczono sądownie taki sam zakaz, a także byłoby to sprzeczne z celem przyjętych rozwiązań prawnych jakim jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem poprzez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Uwzględniając zatem, że sąd karny orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych w różnych stanach faktycznych, ustawodawca uregulował w art. 12 komentowanej ustawy przypadki, kiedy prawo jazdy nie może być wydane w związku z orzeczonym sądownie zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Z tych względów Sąd nie akceptuje linii orzeczniczej zaprezentowanej w wyrokach powołanych przez stronę skarżącą.
Zarzut, że organ pierwszej instancji orzekł o odmowie wydania prawa jazdy zamiast wprost o jego wtórniku nie ma istotnego znaczenia albowiem oczywiste jest, że aby otrzymać wtórnik prawa jazdy najpierw trzeba się legitymować uprawnieniem do wydania urzędowego dokumentu prawa jazdy. Przesłanki do wydania wtórnika prawa jazdy są inne i nie zostały w ogóle w sprawie spełnione, co przeanalizował prawidłowo organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji, przywołując trafnie przepisy art. 18 ustawy o kierujących pojazdami, a także § 8 ust. 1 pkt 3.oraz § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2012 r. poz. 1005 z późn. zm.). Przepis art. 18 ust. 1 ustawy wyraźnie stanowi, że wydanie wtórnika jest możliwe wyłącznie osobie posiadającej prawo jazdy w razie jego utraty lub zniszczenia w stopniu powodującym nieczytelność, a także o w wypadku zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych. Tego rodzaju, pierwsze z wymienionych, okoliczności faktyczne nie zaistniały, czemu skarżący nie przeczy. Orzeczenie zaś o środku karnym z art. 42 § 2 k.k. nie może być poczytane za "zmianę danych" dokumentu prawa jazdy. Zakaz wynikający z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami dotyczy nie tylko wydania prawa jazdy ale także wszystkich innych czynności organu, których skutkiem byłoby uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami w okresie i zakresie wynikającym z sądowego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii. Z istoty zaś twierdzeń skarżącego już we wniosku wynikało, że uważa on, iż ma zachowane uprawnienia do wydania prawa jazdy kategorii C i D, czego wyrazem było, niezależnie od wypełnienia formularza wniosku w dniu [...] marca 2013 r., w którym wypełnił pozycję dotyczącą wydania wtórnika, również złożenie opatrzonego tą samą datą odręcznie sporządzonego pisma w którym wnosił o "wydanie zaświadczenia o posiadaniu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. CD celem wykonywania pracy i zapewnienia utrzymania rodziny jako kierowca". Analogicznie formułował osobiście w skardze. Zatem rozpatrzenie wniosku skarżącego przez organ pierwszej instancji w kontekście unormowań regulujących kwestię wydania prawa jazdy dotyczącego kategorii C, D, a nie samego tylko wtórnika, było działaniem niewadliwym, w wyniku prawidłowej kwalifikacji żądania strony skarżącej. Nie doszło do zmiany żądania strony lub braku tożsamości sprawy administracyjnej w administracyjnym toku instancji. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem rozpoznania był wniosek z dnia [...] marca 2013 r. w przytoczonym brzmieniu.
W powyższym kontekście, wobec prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, nie może być mowy o naruszeniu art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Nie znajdował zastosowania na etapie rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy przepis art. art. 138 § 2 K.p.a. albowiem według tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rozpatrywanej sprawie przesłanki do zastosowania cytowanego przepisu nie zostały spełnione, stan faktyczny sprawy nie budził bowiem żadnych wątpliwości. Złożenie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencję do ponownego rozpoznania sprawy. W tych granicach mieści się uzupełnienie przez organ drugiej instancji argumentacji prawnej w zakresie dotyczącym materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia sprawy – w uzasadnieniu decyzji. Okoliczność zatem, że w osnowie decyzji pierwszej instancji nie ma mowy wprost o wtórniku, lecz tylko o odmowie wydania prawa jazdy kategorii C i D i nie analizowano w uzasadnieniu pierwszoinstancyjnej decyzji unormowań odnoszących się bezpośrednio do kwestii wtórnika prawa jazdy nie stanowi zatem istotnego naruszenia prawa, które mogło by mieć wpływ na wynik ostatecznego rozstrzygnięcia.
Na tym tle nie można dopatrywać się naruszenia art. 15 K.p.a., gdyż nie uchybiono zasadzie dwuinstancyjności postępowania.
Nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. przez nierozważenie zarzutu odwołania dotyczącego zagadnień intertemporalnych. W tej zresztą materii trzeba wskazać, że ustawa o kierujących pojazdami nie zawiera przepisów przejściowych o takiej treści, z których można byłoby wywieść, że sytuacja, w której przed dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami zapadł prawomocny wyrok sądu karnego orzekający wobec sprawcy środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, nie mogła być objęta zakresem przedmiotowym przepisu art.12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tej ustawy. W szczególności nie wynika to z brzmienia art. 139 ustawy. Godzi się przy tym zauważyć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się na wniosek skarżącego złożony już pod rządami aktualnie obowiązującej ustawy o kierujących pojazdami ([...] marca 2013r.).
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną należało oddalić.
Orzeczenie o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej oparto na przepisach § 14 ust. 2 pkt 1 lit c oraz § 2 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Sąd przyznał wynagrodzenie według stawki minimalnej, zamiast wnioskowanej w wysokości 150% stawki minimalnej, ponieważ żądanie to nie zostało w ogóle uzasadnione; nie można uznać aby spełnione zostały podstawy z § 15 powołanego rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło