III SA/Wr 675/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi T.W., na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., z dnia [...] 2014 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności od gruntów rolnych za rok 2013, wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] sierpnia 2014 r. T.W. (zwana dalej wnioskodawczynią, stroną lub skarżącą), zastępowana przez radcę prawnego M.M., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...]lipca 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] czerwca 2014 r., nr [...], orzekającą o ustaleniu kwoty [...] złotych z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za 2013 r. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniany możliwością wyrządzenie znacznej szkody w sytuacji życiowej skarżącej, która po śmierci męża musi radzić sobie sama i nie dysponuje odpowiednią kwotą na pokrycie orzeczonej należności. Podniesiono również, że wnioskodawczyni nie była świadoma regulacji prawnych i nie mogła liczyć się z obowiązkiem zwrotu świadczenia, które przeznaczyła w całości na realizację bieżących potrzeb. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie, o którym mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jest formą tymczasowej ochrony sądowej będącej wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, stanowiącej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedynie wystąpienie szczególnych warunków, którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, może doprowadzić do tego, że w konkretnej sytuacji skarżący otrzyma tę wyjątkową ochronę przed konsekwencjami wynikającymi z kwestionowanych aktów lub czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez pojęcie znacznej szkody rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Zwrócić zatem uwagę należy, że przesłankami wstrzymania wykonania nie są jakiekolwiek skutki czy jakakolwiek szkoda, lecz szkoda i skutki kwalifikowane tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Wykazanie istnienia tych szczególnych warunków, które uzasadniałyby potrzebę udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony sądowej, leży jednak po jego stronie. Wnioskując zatem o wstrzymanie wykonania określonego aktu lub czynność skarżący winien należycie udowodnić, że jego obiektywna sytuacja osobista daje podstawy do stwierdzenia, że w rzeczywistości zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu swoje twierdzenia skarżący winien poprzeć odpowiednimi dokumentami pozwalającymi na weryfikację przez Sąd jego sytuacji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, oraz 11 maja 2011 r., sygn. akt I FZ 88/11). Odnosząc poczynione rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca bowiem nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można bowiem za wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji uznać jedynie ogólnych twierdzeń odnoszących się do sytuacji osobistej wnioskodawczyni, bez szczegółowego wykazania jej obiektywnego stanu majątkowego. Dopiero wówczas Sąd będzie miał możliwość zweryfikowania czy ciążące na stronie świadczenie pieniężne, nałożone kwestionowaną decyzją, może wyrządzić w majątku skarżącej znaczną szkodę bądź prowadzić będzie do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie zabrakło choćby podstawowych informacji dowodzących, że twierdzenia strony są wiarygodne i zasługujące na uwzględnienie. W szczególności zważono również i tę okoliczność, że wysokość świadczenia pieniężnego do zwrotu nie jest na tyle znaczna, aby mogła prowadzić do wypełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. w majątku przeciętnej osoby, czego oczywiście nie można odnosić wprost do skarżącej, gdyż Sądowi nie było dane poznanie jej sytuacji osobistej i materialnej. Podkreślić należy, że - zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Stąd brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FZ 134/13, 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji.