III SA/Wr 758/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Magdalena Jankowska - Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Maciej Guziński, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na zgłoszenie zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 10 71 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie "k.p.a.") oraz na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie "ustawą egzekucyjną"), po rozpatrzeniu zażalenia W. B. z dnia [...] r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (położonej w obrębie K. W., numer domu [...]) dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym wobec S. K. R. w W. w likwidacji – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. działając jako organ egzekucyjny, prowadził postępowanie egzekucyjne wobec S. K. R. w W. w likwidacji, na podstawie wystawionych przez wierzyciela: Z. U. S. O. we W., tytułów wykonawczych. W postępowaniu egzekucyjnym zastosowany został środek egzekucyjny: egzekucja z nieruchomości, stanowiącej własność S. K. R. w W. w likwidacji, położonej w obrębie nr [...] K. W., nr domu [...], gmina W. (nr [...]). Posiadaczem powyższej nieruchomości tak więc i uczestnikiem postępowania egzekucyjnego był W. B. zwany w dalszej części uzasadnienia "skarżącym". W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. doręczył skarżącemu zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości, który miał odbyć się w dniu [...] r. W dniu [...] r. zakończony został opis i oszacowanie wartości nieruchomości i sporządzony protokół z tej czynności. W protokole organ egzekucyjny zawarł pouczenie, że zarzuty od opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez uczestników postępowania w terminie 14 dni od ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, czyli od dnia sporządzenia protokołu. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru protokołu, z którego wynika ,że został on doręczony adresatowi w dniu [...] r. W dniu [...] r. skarżący złożył zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości. W zarzutach tych skarżący wskazał, że nie został powiadomiony o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, nie brał udziału przy dokonaniu opisu i oszacowaniu nieruchomości. Ponadto skarżący wskazał, że sporządzony przez organ egzekucyjny operat szacunkowy nie uwzględnia wartości poniesionych przez skarżącego nakładów związanych z remontem szacowanej nieruchomości. Postanowieniem w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił rozpatrzenia wniesionych przez skarżącego zarzutów z powodu uchybienia terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu organ egzekucyjny przywołał art. 110u § 1 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którym zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wskazał, że zakończenie opisu i oszacowania nieruchomości, której posiadaczem jest skarżący, miało miejsce w dniu [...] r. i termin do wniesienia zarzutów przez uczestników postępowania egzekucyjnego upłynął więc dnia [...] r. Skarżący wniósł zarzuty dnia [...] r., a więc należy w tej sprawie stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Skarżący w dniu [...] r., zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej we W. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Wnioskodawca powołał się w piśmie na fakt odbioru przesyłki z urzędu skarbowego w W., zawierającej protokół opisu i oszacowania nieruchomości, przez jego [...], która nie przekazała mu w tym dniu przesyłki, doprowadzając tym samym do uchybienia terminowi do wniesienia zarzutów. Do powyższego pisma Wnioskodawca załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego swojej [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zakwalifikował pismo skarżącego z dnia [...] r. jako zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. i przekazał Dyrektorowi Izby Skarbowej we W. akta sprawy. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 18 ustawy egzekucyjnej przekazał sprawę, zgodnie z właściwością instancyjną, Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że treścią pisma skarżącego z dnia [...] r. nie było złożenie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego, gdyż wszystkie argumenty, jakie W. B. zawarł w swoim piśmie dotyczyły kwestii niemożności zachowania terminu do wniesienia zarzutów w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej we W. podkreślił, że zgodnie z art. 59 §1 k.p.a., o przywróceniu terminu rozstrzyga właściwy w sprawie organ administracji publicznej, natomiast zgodnie z art. 110u § 1 ustawy egzekucyjnej właściwym do rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości, jest organ egzekucyjny, czyli Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., na podstawie art. 58 k.p.a. i art. 59 § 1 k.p.a. oraz art. 17 § 1 w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (położonej w obrębie K. W., nr domu [...]), dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym wobec S. K. R. w likwidacji. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki przywrócenia terminu wskazane w dyspozycji przepisu art. 58 k.p.a. Na powyższe postanowienie W. B. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej we W. W swoim zażaleniu W. B. podniósł, że protokół opisu i oszacowania nieruchomości odebrała jego [...] i miał możliwość zapoznania się z jego treścią dopiero w dniu dnia [...] r. Z tego powodu uchybił terminowi do wniesienia zarzutów od opisu i oszacowania nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Organ administracji przypomniał, że zgodnie z art. 58 k.p.a. instytucja przywrócenia terminu wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku swojej winy w uchybieniu terminu, dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony termin i podkreślił, że wszystkie te warunki muszą być spełnione jednocześnie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazał, że skarżący wnosząc zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości z uchybieniem terminu do ich wniesienia nie złożył wniosku o przywrócenie tego terminu, gdyż wniosek taki złożył dopiero w dniu [...] r. Organ administracji podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Dyrektor Izby Skarbowej we W. zgodził się z Organem pierwszej instancji, że za taki dzień uznać można najpóźniej dzień, w którym skarżący wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, czyli [...] r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów złożony został dopiero w dniu [...] r., z niespełnieniem warunku zachowania siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu i z tego powodu w opinii organu drugiej instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. nie był uprawniony do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazał, że niespełnienie przynajmniej jednego warunku przewidzianego w art. 58 k.p.a. oznacza, że wniosek w tej sprawie nie może być rozpatrzony pozytywnie i dlatego nie badał zachowania pozostałych przesłanek przywrócenia terminu do złożenia zarzutów. Dodatkowo organ drugiej instancji wyjaśnił, że skarżący błędnie uznaje, że termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości liczony powinien być od dnia, w którym został mu doręczony protokół z tej czynności, natomiast fakt doręczenia skarżącemu przedmiotowego protokołu nie ma znaczenia dla oceny, czy został zachowany termin do wniesienia zarzutów, bowiem termin ten nie jest liczony od dnia doręczenia protokołu opisu i oszacowania lecz od dnia ukończenia opisu i oszacowania w myśl art. 110 u § 1ustawy egzekucyjnej. Organ administracji wskazał, ze ukończenie opisu i oszacowania wartości nieruchomości nastąpiło z chwilą sporządzenia protokołu z tej czynności, co nastąpiło w dniu [...] r., czyli czternastodniowy termin do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości upłynął w dniu [...] r. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. W. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W swojej skardze W. B. podniósł, że sprawa zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości powinna zostać rozpoznana merytorycznie. Skarżący wskazał, że dnia [...] r. stawił się w Urzędzie Skarbowym w W., lecz nie został prawidłowo poinstruowany przez pracownika urzędu o przysługujących mu prawach. To, zdaniem skarżącego, miałby tłumaczyć uchybienie w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Skarżący podniósł ponadto, iż w zarzutach do odpisu i oszacowania nieruchomości co prawda nie wyartykułował wprost żądania przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, ale (w jego odczuciu) sam fakt wniesienia zarzutów był równoznaczny ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżanym postanowieniem. Należy też wskazać, że sąd administracyjny rozstrzygając sprawę nie kieruje się zasadami słuszności społecznej Usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić m. in., w przypadku gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b lub c p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżone postanowienie w przypadku stwierdzenia: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 19 października 1993 r. (V SA 250/93, ONSA 1994/84), prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, z uwagi na jej istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania prawa i wolności obywatelskich, mieści się w treści demokratycznego państwa prawnego, wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konsekwencją tej zasady jest obowiązek organów orzekających przestrzegania przepisów k.p.a. Prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych jest zatem jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat prowadzonego postępowania. W państwie prawnym wymagane jest nie tylko zrozumiałe i precyzyjne unormowanie procedury, ale też prawidłowe i ścisłe jej stosowanie. Wszelkie uchybienia w tym względzie powodują z reguły istotną wadliwość postępowania i pociągającą za sobą konieczność zastosowania procedur umożliwiających ich usunięcie. W rozpoznawanej sprawie należy podkreślić, że przedmiotem skargi jest wyłącznie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przywrócenia W. B. terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (położonej w obrębie K. W., nr domu [...]) dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym wobec S. K. R. w W., jest to więc orzeczenie o charakterze procesowym. Oceniając kwestę uchybienia terminu do wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości należy odnieść się do treści art. 110u § 1 ustawy egzekucyjnej. Otóż w myśl powołanego przepisu zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości (celowe podkreślenie Sądu). Należy wskazać, że w niniejszej sprawie ukończenie tej czynności nastąpiło z chwilą sporządzenia protokołu z opisu i oszacowania nieruchomości w dniu [...] r., tak więc czternastodniowy termin do wniesienia zarzutów upłynął skarżącemu w dniu [...] r. Biorąc pod uwagę powyższe należy podkreślić, że bez znaczenia dla ustalenia terminu do wniesienia zarzutów i oszacowania wartości nieruchomości jest data doręczenia skarżącemu protokołu z tej czynności. Natomiast bezspornym jest, że W. B. złożył zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, której jest posiadaczem w dniu [...] r., czyli sześć dni po terminie określonym w art. 110u § 1 ustawy egzekucyjnej a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w dniu [...] r. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanogo, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Niemniej stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że ten 7-dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym, nie podlegającym przywróceniu, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2001 r., sygn. akt III SA 551/00; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2006 r. VI SA/Wa 783/06, LEX nr 276569). Skoro skarżący wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w dniu [...] r. natomiast dowiedział się o terminie do wniesienia przedmiotowych zarzutów w dniu [...] r. (skarżący w odwołaniu oraz skardze przyznaje, że przesyłkę zawierającą protokół z opisu i oszacowania nieruchomości, w treści którego znajdowało się stosowne pouczenie odnalazł w dniu [...] r.), to bezspornym jest że W. B. nie tylko uchybił siedmiodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu o którym mowa jest w art. 58 § 2 k.p.a., ale miał również możliwość dokonania tej czynności w terminie. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów administracji publicznej orzekających w tej sprawie, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości powinien być przez skarżącego złożony najpóźniej w dniu [...] r. W przypadku spóźnienia wniosku, wystąpiła przesłanka odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak już wskazano wcześniej, 7 -dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym, nie podlegającym przywróceniu, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony. W tym miejscu uzasadnienia należy pokreślić, że skarżący został powiadomiony w dniu [...] r. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, miał więc możliwość i prawo uczestniczenia w tej czynności. Na marginesie Sąd zauważa, ze w aktach administracyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru protokołu z opisu i oszacowania podpisane imieniem i nazwiskiem skarżącego z adnotacją doręczyciela o przekazaniu przesyłki adresatowi z datą [...] r. (k. 7-8) . Sąd w całości podzielił również stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej , że nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że samo złożenie przez skarżącego spóźnionych zarzutów zawiera w sobie wniosek o przywrócenie terminu do ich złożenia. W piśmie skarżącego zawierającym zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości brak jest bowiem jakiejkolwiek wzmianki, z której można by wywieść, że zamiarem skarżącego była prośba o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Słusznie natomiast zauważył organ drugiej instancji, że jedną z przesłanej przywrócenia terminu, przewidzianą w art. 58 § 1 k.p.a., jest złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, a przywrócenie uchybionego terminu z urzędu przez organ egzekucyjnym bez złożenia stosowanego wniosku, jest niedopuszczalne. W tej sytuacji zasadne było odmówienie przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Skoro więc zaskarżone postanowienie nie naruszało przepisów prawa skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.