III SA/Wr 79/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-06-23
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Annetta Chołuj, Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego może obejmować zarzuty dotyczące zasadności nałożenia grzywny w celu przymuszenia lub kwestie związane z zastosowaniem wykonania zastępczego zamiast grzywny?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną w administracji (art. 54 § 1 u.p.e.a.) służy kontroli prawidłowości stosowania środków egzekucyjnych i obejmuje wyłącznie czynności faktyczne lub prawne organu egzekucyjnego, które nie są objęte zakresem innych środków prawnych, takich jak zarzuty. Zarzuty dotyczące zasadności nałożenia grzywny lub zastosowania wykonania zastępczego powinny być rozpatrywane w odrębnym trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a nie w ramach skargi na czynność egzekucyjną.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i u.p.e.a., w tym niezebranie materiału dowodowego, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania, pominięcie jego stanowiska oraz zastosowanie środka egzekucyjnego, który uznał za zbyt uciążliwy. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także wstrzymania postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2020 r., nr 0201-IEE1.711.328.2020.2.KM w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi W. W.(dalej: strona, skarżący, strona skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, DIAS) z dnia (...) grudnia 2020 r. numer (...), wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 – dalej : "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej u.p.e.a.) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś. z (...) października 2020 r. nr (...) (dalej: organ I instancji) w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną – w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego dokonanego zawiadomieniem z (...) października 2019 r. nr (...)
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji prowadzi wobec strony skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) wystawionego (...) marca 2019 r. przez Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W.. Dochodzone należności na podstawie zawiadomienia o zajęciu to nieuiszczona grzywna w celu przymuszenia w kwocie 6 000 zł nałożona postanowieniem z (...) marca 2015 r. nr (...).
W celu wyegzekwowania należności organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego (zawiadomienie o zajęciu z (...) października 2019 r. nr(...)). Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono stronie 8 listopada 2019 r., a zawiadomienie o zajęciu doręczono do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. 7 listopada 2019 r. W odpowiedzi dłużnik zajętej wierzytelności uznał zajęcie, informując o rozpoczęciu potrącania kwot ze świadczenia, począwszy od należności za grudzień 2019 r.
Pismem z 22 listopada 2019 r. (nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia) pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez rozpoznania złożonego przez zobowiązanego wniosku o wykonanie zastępcze. Wniesiono o uchylenie czynności oraz o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu pisma wskazano, że zajęcie jedynego źródła dochodów zobowiązanego stanowi dla niego zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, gdyż utrudnia to bieżące pokrywanie potrzeb
osobistych związanych z życiem codziennym. Ponadto zarzucono, że przystąpiono do egzekucji świadczenia jeszcze przed umożliwieniem skorzystania z prawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z ostrożności procesowej, wniesiono 27 listopada 2020 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
Następnie pismem z 27 listopada 2019 r., powołując tożsame okoliczności, strona skarżąca złożyła również zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sprawa ta zawiesiła postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów, a organ egzekucyjny zawiadomieniem z 19 grudnia 2019 r. wstrzymał realizację zajęcia. Naczelnik Urzędu postanowieniem z (...) lipca 2020 r. nr (...) odmówił uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, a następnie Dyrektor Izby
Administracji Skarbowej we W. postanowieniem z (...) września 2020 r. nr (...) utrzymał je w mocy. Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Dnia 20 października 2021 r. zapadł wyrok oddalający skargę strony skarżącej (sygn. akt III SA/Wr 79/21, orzeczenie prawomocne od 20 listopada 2021 r.)
Naczelnik Urzędu postanowieniem z (...) października 2020 r. uznał skargę strony za bezzasadną. W postanowieniu tym, organ egzekucyjny ograniczył się do zbadania czynności zajęcia świadczenia emerytalnego pod kątem formalnym. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi 21 października 2020 r. Tego samego dnia organ egzekucyjny podjął realizację zajęcia świadczenia (pismo nr (...)).
Pismem z 27 października 2020 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 28 października 2020 r.) z zachowaniem ustawowego terminu, w imieniu skarżącego wniesiono do Dyrektora Izby zażalenia na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu. Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie prowadzonego postępowania oraz o rozpoznanie uprzednio zgłoszonych wniosków dowodowych. W uzasadnieniu pisma podniesiono argumentację uzasadniająca zastosowanie wykonania zastępczego zamiast grzywny w celu przymuszenia. Zarzucono również obrazę art. 7 i art. 8 k.p.a.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie:
a) art. 7, art. 77 § 1,art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący mógł we własnym zakresie wykonać nałożony na lutego obowiązek o charakterze niepieniężnym;
b) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, z naruszeniem zasady bezstronności, co wyrażało się w pominięciu stanowiska oraz zasadnych żądań skarżącego bez ustosunkowania się do ruch i wydaniu decyzji bez wszechstronnego rozważenia zaistniałych w sprawie okoliczności, a nadto wbrew uprzednio wyrażonemu przez organ stanowisku w sprawie zawartemu w treści uzasadnienia postanowienia nr (...) z dnia (...) października 2015 r. wydanego względem poprzednika prawnego skarżącego J. M. ((...)) względem dopuszczalnych środków prawnych umożliwiających zmianę orzeczonej grzywny na wykonanie zastępcze, a także bez rozpoznania złożonego przez zobowiązanego wniosku o wykonanie zastępcze;
c) art. 7 § 2 oraz art. 33 i 34 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), dalej jako u.p.e.a. poprzez odstąpienie od zastosowania środka prowadzącego do bezpośredniego wykonania obowiązku i niezastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego oraz brak wszechstronnego rozważenia argumentacji skarżącego przemawiającego za zmianą sposobu prowadzenia egzekucji.
Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła:
1. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji
Skarbowej we W., znak sprawy (...), z dnia (...) grudnia 2020 r., oraz o uchylenie w całości postanowienia naczelnika Urzędu Skarbowego W.-Ś. nr (...) z dnia (...) lipca 2020 r.;
2. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
3. o wstrzymanie wykonania- zaskarżonego postanowienia oraz postępowania
egzekucyjnego,
4. o dopuszczenie dowodu z:
- postanowienia (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego nr (...) z dnia (...) października 2015 r. na okoliczność treści udzielonych
poprzednikowi prawnemu skarżącego informacji w zakresie dopuszczalnych środków
prawnych umożliwiających zmianę orzeczonej grzywny na wykonanie zastępcze;
- z przesłuchania stron na okoliczność podejmowanych czynności zmierzających do
wykonania nałożonego obowiązku przeprowadzenia kontroli technicznej budynku i
sporządzenia ekspertyzy technicznej, uciążliwości prowadzonej egzekucji.
W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ((t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a).
Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega postanowienie DIAS o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego.
Odnosząc się do tak zarysowanego sporu, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.).
Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności.
W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14).
Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13).
Należy podkreślić, że przedmiotem skargi jest konkretna czynność egzekucyjna-zajęcie świadczenia emerytalnego. Zatem powołane przez pełnomocnika okoliczności, które odnoszą się do zarzutów zawartych w skardze, jak słusznie wskazał organ II instancji zostały rozpoznane w odrębnym trybie (zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 20 października 2021 r. oddalił skargę strony skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia (...) września 2020 r. nr (...) w przedmiocie nieuznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. (Sygn. akt III SA/ Wr 726/20, orzeczenie prawomocne od 20 listopada 2021 r.).
W konsekwencji celem niniejszej skargi jest wyeliminowanie uchybień oraz nieprawidłowości popełnionych podczas realizacji określonej czynności egzekucyjnej – zajęcia świadczenia emerytalnego.
Z powyższych względów Sąd podziela pogląd organu II instancji w niniejszej sprawie, że w trybie skargi na czynność egzekucyjną przedmiotem rozstrzygnięcia mogą być wyłącznie okoliczności dotyczące prawidłowości dokonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – Ś. zajęcia świadczenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych we W. pod kątem formalnym, tzn. czy czynności tej dokonano zgodnie z trybem wskazanym w przepisach ustawy egzekucyjnej i czy procedura dotycząca zajęcia nie jest obarczona żadnymi wadami.
Oceniając czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W przedmiotowej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Na podstawie ww. tytułu wykonawczego organ egzekucyjny podjął działania zmierzające do wyegzekwowania należności nim objętej.
Zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art.1 a pkt 12a ustawy, tj. egzekucję ze świadczeń zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także renty socjalnej. Stosując ten środek organ egzekucyjny, na podstawie art. 79 ustawy, dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanej dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń. W stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej nieważne są rozporządzenia świadczeniami przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po ich zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu. Organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób i wzywa organ rentowy, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń i zawiadamiał o każdej zmianie ich wysokości, składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli.
W przedmiotowej sprawie, organ egzekucyjny skierował 30 października 2019 r. do strony skarżącej i do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. zawiadomienie o zajęciu nr (...). Zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 7 listopada 2019 r., zaś zobowiązanemu wraz z odpisem tytułu wykonawczego- 8 listopada 2019 r. Naczelnik Urzędu działając jako organ egzekucyjny, podjął czynności egzekucyjne polegające na zajęciu świadczenia emerytalnego i jednocześnie zawiadomił stronę skarżącą o dokonaniu tejże czynności, czym wypełniono przesłanki przewidziane w treści art. 79 § 4 u.p.e.a.
Ponadto wystawione zawiadomienie o zajęciu odpowiada wzorowi zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2018 r. poz.1804). Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zawiadomienie zawierało wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 67 § 2 ustawy oraz pouczenie o możliwości wniesienia skargi. Według art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Kwestionowane przez zobowiązanego zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego zawiera ww. elementy.
Dokonując zakwestionowanego zawiadomienia o zajęciu, organ egzekucyjny prawidłowo zastosował tryb wskazany w przepisie art. 79 cyt. ustawy, pouczając stronę o przysługujących środkach zaskarżenia. Dyrektor Izby stwierdził więc, że organ egzekucyjny stosując egzekucję ze świadczenia emerytalnego nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nawiązując do zarzutów zawartych w przedmiotowej skardze, należy podkreślić, ze Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem egzekucyjnym prowadzącym egzekucje obowiązku o charakterze niepieniężnym, a z chwilą upływu terminu na uiszczenie nałożonej grzywny w celu przymuszenia stał się również wierzycielem obowiązku o charakterze pieniężnym. Należy wyjaśnić, że zarówno PINB jak i NUS prowadzą postępowania dotyczące strony skarżącej związane bezpośrednio lub pośrednio z budynkiem przy ul. C. (...) we W., jednak postępowania te są odrębne od siebie i dotyczą różnych obowiązków. Niniejsza skarga dotyczy egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym wskazanego w tytule wykonawczym nr (...) z (...) marca 2019 r. Pełnomocnik skarżącego nie uznaje odrębności prowadzonych wobec zobowiązanego egzekucji.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a., art. 33 i 34 u.p.e.a. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został określony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Jednym z wymienionych środków egzekucyjnych, jest egzekucja z rachunków bankowych (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.). Sąd podziela argumentację przedstawioną przez organu, że egzekucja ze świadczenia emerytalnego jest jednym z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Z uzyskanych informacji wynika, że jedynym źródłem dochodów strony, z którego można skutecznie zaspokoić należność jest świadczenie emerytalne. Egzekucja z nieruchomości w ocenie Sądu jest środkiem znacznie bardziej dotkliwym, który generowałby większe koszty egzekucyjne, które musiałyby zostać pokryte przez zobowiązanego, co więcej koszty te mogłyby ostatecznie przekroczyć wysokość egzekwowanej należności. Warto podkreślić, że egzekucja ze świadczenia emerytalnego jest prowadzona przy uwzględnieniu zasady poszanowania minimum egzystencji zobowiązanego, a z drugiej strony pozwala na zaspokojenie wierzyciela. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o zastosowanie wykonania zastępczego jako najbardziej celowego środka, Sąd podkreśla, że wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym stosowanym przy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Niniejsze postępowanie dotyczy egzekucji administracyjnej grzywny w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z § 2 pkt 8 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 131 z późn. zm.) egzekucja administracyjna grzywny w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Wobec tego, że grzywna w celu przymuszenia została nałożona na stronę skarżącą z uwagi na niewykonanie ekspertyzy budynku to zarzut strony skarżącej nie jest zasadny.
Sąd podziela zdanie organu II instancji, iż w postępowaniu nie doszło do wskazanych naruszeń przepisów i zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. Powoływane w skardze numery postanowień, sygnatury spraw Sądu Rejonowego dotyczą odrębnego postępowania w sprawie egzekucji m.in. wniosku o dopuszczenie do części wspólnych budynku. Zatem nie stanowią istotnych okoliczności przy rozpoznawaniu tej konkretnej sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione. W sprawie nie stwierdzono takiego naruszenia przepisów, które powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, w związku z czym skargę oddalono na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło