III SA/Wr 800/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzupełnienie braku formalnego wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, dokonane po upływie terminu na złożenie wniosku, ale w terminie zakreślonym przez organ, może być uznane za skuteczne i skutkować przyznaniem płatności, czy też wniosek powinien zostać uznany za niedopuszczalny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak podpisu na wniosku o przyznanie płatności należy traktować jako oczywisty błąd, który może być poprawiony w każdym czasie, z uwzględnieniem przepisów prawa krajowego dotyczących usuwania błędów formalnych. Uzupełnienie takiego braku w terminie zakreślonym przez organ, nawet po upływie terminu na złożenie wniosku, konwaliduje czynność złożenia wniosku, który powinien być uznany za skutecznie złożony w pierwotnej dacie. Organ nie może odmówić wszczęcia postępowania, powołując się na upływ terminu materialnego, jeśli brak formalny został usunięty w wyznaczonym przez niego terminie.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Wniosek nie był podpisany. Organ wezwał do uzupełnienia braku formalnego, który został uzupełniony w wyznaczonym terminie. Mimo to, organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie, ponieważ uzupełnienie nastąpiło po upływie terminu na złożenie wniosku. Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającego je postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a także zasądzenie od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz strony skarżącej kwoty 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A.C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z siedzibą w U. z dnia [...]marca 2015r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej także Agencja, ARiMR), po rozpatrzeniu zażalenia A. C. ( dalej skarżąca, strona skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2015 r., którym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z siedzibą w U. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 r.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] maja 2014r. do Biura Powiatowego ARiMR strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., wezwał stronę do usunięcia braku formalnego przez podpisanie wniosku, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie zostało doręczone w dniu [...] czerwca 2014 r., a strona z zachowaniem 7-dniowego terminu złożyła podpisany wniosek w dniu [...] czerwca 2014r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2015r.Kierownik Biura Powiatowego Agencji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kierownik wskazał, że na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wysłane zostało do wnioskodawczyni wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku. Kierownik stwierdził, że za datę złożenia wniosku należy przyjąć datę złożenia pisma uzupełniającego brak formalny. Złożenie korekty nastąpiło w dniu [...] czerwca 2014 r.,czyli po upływie terminu na złożenie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2014, który upłynął ostatecznie w dniu [...] czerwca 2014r.( 25 dni kalendarzowych od dnia [...] maja 2014r.).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm.) w związku z art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE seria L, Nr 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., s. 65), dalej także jako rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009, wniosek o przyznanie płatności w roku 2014 składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu. Stosownie do art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Według Kierownika Biura Powiatowego Agencji z przepisu art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w przypadku złożenia korekty (będącej wynikiem wezwania do usunięcia braków formalnych) po terminie 9 czerwca (niezależnie, czy powyższe nastąpiło w ciągu 7 dni od odebrania wezwania) wynika, że wniosek należy traktować jako złożony po ostatecznym terminie na jego złożenie. Natomiast poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków.
Organ wskazał, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania jest przepis art. 61a § 1 k.p.a., bowiem z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania jest upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności.
Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła zażalenie, w uzasadnieniu którego wskazała, że formalności związane z załatwieniem wezwania do usunięcia braków formalnych zostały załatwione w terminie. Wniosła o pozytywne załatwienie zażalenia.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy podzielił w całej rozciągłości stanowisko Kierownika Biura Powiatowego. Nadto Dyrektor podniósł, że przepis art. 64 § 2 K.p.a. ustanawiający terminy uzupełnienia braków formalnych, nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Tym samym, podnoszona w zażaleniu okoliczność uzupełnienia braków formalnych z zachowaniem terminu z k.p.a. pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpi z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, to jest po dniu 9 czerwca.
Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym dających podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośredniej na 2014r a w szczególności art. 61 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie ostatecznej daty wniesienia wniosku oraz art. 61a k.p.a. i art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 poprzez nieuzasadnione ich zastosowanie.
Na tej podstawie wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].03.2015r; przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji; zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności jest błędne i nie powinno się ostać. Niewątpliwie wnioski o płatności rolne, przyznawane w drodze decyzji wydawanych przez organy Agencji, są wnioskami o wszczęcie postępowania w rozumieniu art. 61 § 1 K.p.a. W myśl art. 63 § 2 i § 3 K.p.a. podanie powinno zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych, a także powinno być podpisane przez wnoszącego. Według art. 64 § 1 K.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na postawie posiadanych danych, pozostawia się podanie bez rozpoznania. Natomiast, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom przewidzianym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania - art. 64 § 2 K.p.a.
Z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2014 skarżąca wystąpiła w dniu [...].05.2014r., albowiem w tym dniu został złożony i zweryfikowany w obecności pracownika organu. Przez przeoczenie podpis nie został złożony w miejscu wskazanym jako podpis wnioskodawcy, pomimo wpisania daty. Kontrola kompletności wykazała brak tego podpisu, który po wezwaniu bezzwłocznie został uchylony.
Złożenie przez skarżącą dodatkowego podpisu na wniosku nie jest uzupełnieniem, czy też brakiem, które skutkuje w rozumieniu powołanych przepisów uchybienie terminu, o którym mowa w art. 23 rozporządzenia Komisji Unii Europejskiej i nie może powodować wygaśnięcia uprawnienia. Wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy (art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009) Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ponadto art. 61 § 3 k.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Skoro skarżąca uzupełniła wniosek w siedmiodniowym terminie do usunięcia jego braków, to konwalidowała dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności, a wniosek ten wywołał skutki prawne w dniu jego złożenia, a nie jego uzupełnienia, jak twierdzi organ.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określających między innymi zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, przeprowadzania kontroli oraz wypłaty rolnikom tych płatności - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej (art. 1 pkt 2 lit. a-c).
Należy zaznaczyć, że w myśl art. 61 i art. 62 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 308 z późn. zm.), z dniem 15 marca 2015 r, straciła moc ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – z tym jednak zastrzeżeniem, że stosownie do treści art. 60 ust. 2 nowej ustawy, do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy wymienionej w art. 61, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy: 1/ wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; 2/ zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy; stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zatem przepisów k.p.a. nie stosuje się "odpowiednio", lecz stosuje się je bez modyfikacji, ale z zastrzeżeniem, o którym wyżej mowa. Jeżeli zatem brak jest odmiennej regulacji w przepisach Unii Europejskiej wymienionych w art. 1 pkt 1 lub w przepisach ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to wówczas przepisy k.p.a. stosuje się wprost.
Do takich przepisów należą art. 8 oraz art. 64 § 2 k.p.a. Według pierwszego z tych przepisów organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Natomiast zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2). Termin ten, jak wynika z art. 18 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie podlega przywróceniu.
W niniejszej sprawie strona skarżąca w dniu [...] maja 2014 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności obszarowej na rok 2014. W związku z tym, że wniosek nie był podpisany przez producenta rolnego Kierownik Biura Powiatowego pismem z dnia [...] czerwca 2014r. wezwał stronę do usunięcia braku formalnego wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez podpisanie wniosku. Stronę skarżącą pouczono, że nieusunięcie wymienionych braków formalnych w zakreślonym w wezwaniu terminie spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania w całości lub w części, co do której nie usunięto braków. Zwrócić należy uwagę, że pismo organu z wezwaniem do usunięcia braku formalnego wniosku, złożonego [...] maja 2014r., nosi datę [...] czerwca 2014 r., a więc zostało wysłane po dniu [...] czerwca 2014 r., po którym złożenie wniosku o płatności jest niedopuszczalne.
Strona skarżąca otrzymała wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku w dniu [...] czerwca 2014 r. i uzupełniła brak wniosku w dniu [...] czerwca 2014 r. Termin zakreślony do usunięcia wniosku został zatem zachowany.
Organ stwierdził, że dniem złożenia wniosku o płatność nie jest dzień pierwotnego złożenia wniosku ([...] maja 2014 r.), lecz dzień, w którym został usunięty brak formalny wniosku ([...] czerwca 2014r.). Przyjmując, że ostateczny termin na złożenie wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 upłynął w dniu [...] czerwca 2014 r. organ odmówił wszczęcia postępowania, powołując art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.
Zgodnie z powołanym przez organ przepisem art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Z powyższych unormowań wynika, jak trafnie wskazał organ, że ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie pomocy jest 9 czerwca.
W niniejszej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek w terminie wraz z wymaganymi załącznikami. Nie zachodziła zatem podstawa do zastosowania art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Wniosek był dotknięty brakiem formalnym, bowiem nie był podpisany. Żadnych innych braków wniosku organ nie wskazywał .
Wskazać należy, że stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1518), wydanego na podstawie art. 25 ust. 6 ustawy o płatnościach, wniosek zawiera elementy podania określone w przepisach k.p.a., z wyłączeniem adresu, oraz inne elementy wskazane w § 2 i § 3 tego rozporządzenia.
Zgodnie z art. 63 k.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (§ 2). Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (§ 3).
W ocenie Sądu stanowiska organu, że data usunięcia braku formalnego wniosku o płatność przez jego podpisanie decyduje o zachowaniu terminu złożenia wniosku w rozumieniu art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 - nie można podzielić.
Mając na uwadze specyfikę postępowania w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę że rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 rozróżnia poprawki do wniosku oraz korekty oczywistych błędów.
Stosownie do treści art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009, po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów (ust. 1). Bez uszczerbku dla terminów składania jednolitych wniosków ustalonych przez Estonię, Łotwę, Litwę, Finlandię i Szwecję zgodnie z art. 11 ust. 2 akapit pierwszy, zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu notyfikuje się właściwym organom na piśmie najpóźniej do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego, a w przypadku Estonii, Łotwy, Litwy, Finlandii i Szwecji najpóźniej do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego. W ramach odstępstwa od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą ustalić wcześniejszy ostateczny termin powiadomienia o zmianach. Termin ten nie może jednak wykraczać poza 15 dni kalendarzowych od ostatecznego terminu na złożenie pojedynczego wniosku ustanowionego zgodnie z art. 11 ust. 2 (ust. 2). Jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 3).
Zgodnie zaś z art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.
Z powyższego wynika, że regulacja przewidziana w art. 14 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy merytorycznych zmian wniosku, zaś przepis art. 21 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy oczywistych błędów, które nie wpływają na zakres żądania, a więc przede wszystkim kwestii związanych z brakami, błędami formalnymi.
Stwierdzony w niniejszej sprawie przez organ błąd w postaci braku podpisu na wniosku mieści się w dyspozycji art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie dokonywała zmian we wniosku. Organ również nie wzywał skarżącej do dokonania merytorycznych poprawek lub uzupełnień wniosku. Skarżąca prawidłowo sporządziła wniosek. Brak podpisu na wniosku uznać należy za oczywisty błąd, który może być poprawiony w każdym czasie, z uwzględnieniem przepisów prawa krajowego dotyczących usuwania błędów formalnych podania. W świetle przywołanego powyżej przepisu rozporządzenia nr 1122/2009, organ może wezwać do poprawy oczywistego błędu wniosku na każdym etapie postępowania o przyznanie płatności. Wezwanie do usunięcia braków może być dokonane w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawie przyznania płatności stosuje się przepisy k.p.a. W myśl art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W niniejszej sprawie strona skarżąca uzupełniła brak formalny wniosku w siedmiodniowym terminie zakreślonym przez organ i konwalidowała czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności. Wniosek należało zatem uznać za skutecznie złożony w dniu [...] maja 2014 r., a nie jak twierdził organ w dniu usunięcia braku formalnego wniosku [...] czerwca 2014r.
Jeszcze raz podkreślić należy, że dzień [...] czerwca 2014 r. był ostatecznym terminem do składania wniosków, a nie do korygowania oczywistych błędów wniosku. Nie ma w związku z tym znaczenia w rozpoznawanej sprawie podnoszona przez organy okoliczność upływu terminu prawa materialnego – [...] czerwca 2014 r. Wymieniony termin dotyczy jedynie etapu składania przez rolników wniosków, jak też dokonywania w nich zmian. Termin ten nie może uniemożliwić usunięcia błędów formalnych wniosków.
Zwrócić należy uwagę, że przedstawione wyżej stanowisko co do skutków usunięcia w zakreślonym przez organ terminie braków formalnych wniosku o płatności prezentowane jest – chociaż z nieco inną motywacją – w orzecznictwie innych sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2014 r. w sprawie III SA/Gl 29/15 oraz z dnia 24 września 2014 r. w sprawie III SA/Gl 226/15, a także wyroki WSA w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawach I SA/Ke 343/15 i 344/15 oraz z dnia 3 września 2015 r. w sprawie I SA/Ke 422/15).
W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 8 i art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 64 § 2 K.p.a. z związku z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także z naruszeniem przepisów art. 21 oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Naruszenie art. 8 K.p.a. wynikało z tego, że organ po wezwaniu skarżącego po dniu 9 czerwca 2014 r. do usunięcia braku formalnego wniosku uznał następnie zgodne ze swoim oczekiwaniem zachowanie skarżącego za niemające znaczenia dla dalszego biegu postępowania. Takie postępowanie organu podważa zaufanie obywateli do organów państwa, co prowadzi do naruszenia zasady zaufania jako ogólnej zasady postępowania administracyjnego sformułowanej w k.p.a.
Z uwagi na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, konieczne również było uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawą dotyczącą kwestii zachowania przez stronę skarżącą terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2014.
Biorąc pod uwagę omówione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło