III SA/Wr 814/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Marcin Miemiec po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne przeprowadzone w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne przeprowadzone w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że z uwagi na przedstawiony w uzasadnieniu skargi stan faktyczny, skierowanie skarżącego na badania psychologiczne uznać należy za niecelowe. Skarżący wskazał, że wskutek wznowienia postępowania przez Sąd Okręgowy w S. może dojść do jego uniewinnienia, w konsekwencji czego będzie on mógł wszcząć procedurę zmierzającą do weryfikacji liczby punktów karnych. Dodatkowo zauważono, że bezpodstawne przeprowadzenie badania narusza zagwarantowane zarówno konstytucyjnie, jak i na podstawie umów międzynarodowych, prawa człowieka do prywatności oraz poszanowania godności osoby ludzkiej. Podkreślono także, że jeżeli postępowanie sądowe, w wyniku którego zostało wydane orzeczenie stanowiące podstawę wpisu w ewidencji kierowców zostało wznowione, a więc formalnie pozostaje w toku, to wszelkie decyzje podjęte na jego podstawie, winny podlegać wstrzymaniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Dodano także, że ochrona jednostki przed działaniem organu państwowego wymaga skorzystania z instytucji wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m.in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. W konsekwencji zatem, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie wskazał okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wskazał, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda lub nieodwracalne skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., powołując się jedynie na niecelowość przeprowadzenia badań i naruszenie przez te badania godności ludzkiej. Tymczasem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004). Odnosząc się do podniesionych we wniosku o wstrzymanie argumentów, podnieść należy, że na obecnym etapie postepowania Sąd nie bada celowości skierowania na badania psychologiczne, bez znaczenia pozostaje także wyniki wznowionego postępowania sądowego. Podkreślić także trzeba, że poddanie się tym badaniom jest dobrowolne, trudno więc mówić o naruszeniu godności ludzkiej. Dodać przy tym należy, że nałożony na skarżącego obowiązek – poddanie się badaniom – ma na celu stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Co równie istotne, wykonanie zaskarżonej decyzji ze względu na treść rozstrzygnięcia, jego zakres i charakter prawny, nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest bowiem decyzja, która jedynie kieruje skarżącego na badania psychologiczne. Samo wykonanie badania nie może spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt I OZ 804/12, czy postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt I OZ 582/13, postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 742/08 – publ. http://orzeczenia.nsa gov.pl). Wypada również zauważyć, że poddanie się badaniu nie jest przymusowe, co oznacza, że skarżący może nie zgłosić się na przedmiotowe badanie. Co prawda niestawienie się skarżącego w placówce medycznej może doprowadzić w przyszłości do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, jednak to nie tyle decyzja o skierowaniu na badanie, lecz zachowanie samej strony wywoła takie właśnie konsekwencje. Ewentualna decyzja w przedmiocie pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami stanowić będzie natomiast odrębny akt administracyjny, od którego będą przysługiwać skarżącemu środki zaskarżenia na zasadach ogólnych (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/GI 1134/08, publ. http://orzeczenia.nsa gov.pl). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia