III SA/Wr 89/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-06-03
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli wykazuje straty, ale jednocześnie generuje wysokie przychody?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie. Samo odnotowanie straty nie jest wystarczające, jeśli spółka generuje wysokie przychody, co świadczy o możliwościach płatniczych i zdolności do pokrycia kosztów sądowych, nawet jeśli wpływa to na jej płynność finansową.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od kary pieniężnej nałożonej decyzją Dyrektora Izby Celnej. Spółka argumentowała, że mimo uzyskiwania zysków, odnotowała stratę w poprzednim roku i nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych oraz kary. Analiza dokumentów finansowych wykazała wysokie przychody, ale również straty, niski stan środków na rachunku bankowym oraz zablokowane środki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w B.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku eksploatacją dwóch automatów do gier poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie doradztwa gospodarczego, wniosła w treści skargi kasacyjnej o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w całości. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że obecnie uzyskuje zysk umożliwiający utrzymanie zatrudnienia na dotychczasowym poziomie. Rok 2011 Spółka zakończyła odnotowując stratę. Stan finansowy nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych, a tym bardziej wymierzonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za poprzedni rok (2011) – 57.480,52 zł. Zgodnie z bilansem za 2011 r., strata wyniosła 42.964,86 zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo wynosiło na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 28,52 zł.
Do wniosku załączone zostały dokumenty źródłowe, które potwierdzają podane wyżej informacje, a ponadto wynika z nich, że przychód w 2011 r. wyniósł – zgodnie z rachunkiem zysków i strat – 450.651,23 zł. Do grudnia 2012 r. Spółka odnotowała przychód na poziomie 487.545,51 zł, ponosząc stratę w wysokości 71.309,63 zł. w styczniu 2013 r. przychód wyniósł 57. 475,84 zł, strata – 884,63 zł. Załączone zostały też wyciągi bankowe za poszczególne dni: 10 stycznia 2013 r. oraz 11, 18 i 28 lutego 2013 r., na których odnotowane zostały bieżące operacje.
Do rozpoznania przyjęto dane wynikające z dokumentów nadesłanych przez stronę skarżącą w sprawie III SA/Wr 242/13, na wezwanie z dnia 29 kwietnia 2013 r., skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Z dokumentów tych wynika, że w 2012 r. Spółka osiągnęła przychód w wysokości 533.497,61 zł i poniosła stratę w kwocie 31.197,60 zł. Do końca marca 2013 r. przychód wyniósł 120.303 zł, strata – 27.232,31 zł. Z bilansu wynika, że wartość środków trwałych na koniec 2012 r. wynosiła 37.430,93 zł, należności krótkoterminowe – 5.814 zł, zobowiązania krótkoterminowe – 135.530,21 zł. Na wezwanie do przedłożenia wydruków historii rachunku bakowego za ostatnie trzy miesiące, nadesłane zostały wyciągi za 31 marca 2013 r. i 30 kwietnia 2013 r. Wynika z nich, że rachunek jest zablokowany do kwoty 24.360 zł.
Jako znane z urzędu wskazać należy, że w niniejszej sprawie, na etapie wpisu od skargi, wynoszącego 400 zł, Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na orzeczenie w tym przedmiocie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II GZ 492/12.
Przedstawione wyżej dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku.
Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą Spółkę wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności.
Zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek referendarza sądowego, uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, który wynosi połowę wpisu od skargi, nie wpłynie znacząco na działalność strony skarżącej.
Zwrócić należy uwagę, że Spółka regularnie uzyskuje wysokie przychody, na poziomie około 40.000 zł miesięcznie, o czym świadczą zapisy w księdze rachunkowej za poszczególne miesiące 2013 r. Fakt jednoczesnego odnotowania straty lub niskiego dochodu jest tylko skutkiem ponoszenia wysokich kosztów uzyskania przychodów. Świadczy też o tym, że Spółka dysponuje środkami na ponoszenie tych kosztów. Poza tym zauważyć należy, że nadwyżka kosztów nad przychodem skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 oraz z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 260/08, Lex nr 479125).
Co do danych z rachunków bankowych, zdaniem referendarza sądowego, fakt posiadania niskiego salda na koncie, brak jakichkolwiek operacji (wpłat/ wypłat) oraz blokada środków na rachunku, nie świadczy bynajmniej o braku środków finansowych. Mając bowiem na uwadze wartość obrotów z prowadzonej działalności, wywieść z tego należy, że strona reguluje transakcje z pominięciem posiadanego rachunku.
Końcowo zwrócić należy uwagę, że postanowienia Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydane w niniejszej sprawie w przedmiocie prawa pomocy, zapadły w oparciu o niemalże tożsamy stan faktyczny. Obecnie wniosek strony ogranicza się – zgodnie z jego treścią zawartą w skardze kasacyjnej – wyłącznie do wysokości wpisu od tego środka zaskarżenia, a więc kwoty znacznie niższej, niż dotychczas poniesione koszty sądowe. Z kolei Spółka nie dość, że nie wskazuje nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska co do zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, to podaje na urzędowym formularzu dane nieaktualne – to jest za 2011 r., a nie za ostatni rok obrotowy.
Wobec powyższego, stwierdzić należało, iż strona skarżąca nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło