III SA/Wr 9/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu, wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji. Pismem z dnia 30 listopada 2016 r. strona skarżaca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji podnosząc, iż jako fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej nastawionej na osiąganie zysku. Prowadzona działalność ma na celu pozyskiwanie środków służących realizacji jej celów statutowych. Skarżaca jest bowiem organizacją pożytku publicznego zajmującą się głównie prowadzeniem przedszkoli i szkół. Środki na finansowanie swojej działalności pozyskuje, jak wskazała, z różnego rodzaju dotacji. Dlatego też skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jej wykonanie przed rozpatrzeniem skargi groziłoby jej stratą, która mogłaby uniemożliwić jej prowadzenie statutowej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie zaś art. 61 § 3 zdanie 1 tej samej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym – wedle zdania 3 w § 3 artykułu 61 – dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., rozszerzającego instytucję ochrony tymczasowej także na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, objęte są nie tylko akty będące przedmiotem zaskarżenia, którymi są akty organów drugiej instancji, ale także akty pierwszoinstancyjne. W tej konkretnej sprawie dotyczy to zaś decyzji I instancji (decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...]). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny, w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego) lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które – jeśli zaistnieją – to powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex Nr 1241556). Podkreślenia zatem wymaga, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma zatem charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04, LEX nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, LEX nr 1405434 i z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). Zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być natomiast przedmiotem domniemań sądu (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1100/08, dostępne w CBOSA). W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in. w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 694/04, niepubl.; z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 52/05, niepubl.). Sąd stanął na stanowisku, że takie okoliczności nie zostały przez Fundację w rozpoznawanej sprawie wykazane. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała (lakonicznie), że nie prowadzi działalności gospodarczej nastawionej na osiąganie zysku. Prowadzona działalność ma na celu pozyskiwanie środków służących realizacji jej celów statutowych. Skarżaca jest bowiem organizacją pożytku publicznego zajmującą się głównie prowadzeniem przedszkoli i szkół. Środki na finansowanie swojej działalności pozyskuje, jak wskazała, z różnego rodzaju dotacji. Dlatego też skarżącą wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jej wykonanie przed rozpatrzeniem skargi groziłoby jej stratą, która mogłaby uniemożliwić jej prowadzenie statutowej działalności. W ocenie Sądu, uzasadnienie wniosku skarżącej jest zbyt ogólnikowe, a wskazane przez nią okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest bowiem wystarczający sam wywód strony. Strona powinna poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 608/14, LEX nr 1465281). Tymczasem obecna sytuacja finansowa i majątkowa Fundacji nie została zobrazowana. Nie można było zatem ustalić, jakie aktualnie Fundacja osiąga dochody (jakim dysponuje budżetem) i jaki poniosłaby uszczerbek w wyniku ewentualnego egzekwowania przez organ należności ustalonej w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw, by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez wyegzekwowanie ustalonych kwot dotacji przypadających do zwrotu (wraz z odsetkami) może wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje również analiza akt sprawy, albowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.