III SA/Wr 925/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant st. inspektor sądowy Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej w skrócie o.p.), w związku ze złożonym odwołaniem z dnia [...] marca 2016 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L z dnia [...] września 2015 r. nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, Dyrektor Izby Celnej we W ( dalej w skrócie DIC) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia DIC przypomniał, że decyzją z dnia 2 września 2015 r. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 2, ust. 2 pkt. 2, art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych Naczelnik Urzędu Celnego w L nałożył na R.R. (dalej strona, skarżący) karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięcie strona reprezentowany radcę prawnego złożyła odwołanie z dnia [...] marca 2015 r., w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości Dyrektor Izby Celnej we W stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji, wynika że doręczono ją w trybie zastępczym w dniu [...]września 2015 r., ponieważ strona nie odebrała zaadresowanej przez organ I instancji przesyłki. W związku z powyższym DIC wskazał na treść przepisu art. 236 § 2 pkt 1 o.p. i podkreślił, że termin na złożenie odwołania od tej decyzji upłynął w dniu [...] października 2015 r. Organ celny wyjaśnił, że ze stempla pocztowego, znajdującego się na kopercie, w której nadano odwołanie, wynika, że przesyłka ta została nadana w dniu [...] marca 2016 r., czyli po terminie wymienionym w art. 236 § 2 o.p.. DIC przypomniał, że organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobowiązany do podjęcia czynności mających na celu m.in. ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia, gdyż warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, natomiast uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Dyrektor Izby Celnej we W przypomniał, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości, zgodnie z art. 128 o.p.. Organ celny stwierdził, że na podstawie przepisu art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza bezskuteczności takiego odwołania i podkreślił, że powyższy tryb postępowania nie jest zależny od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Naruszenie uchybienia terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podsumowując organ celny , że nie jest dopuszczalne aby organ odwoławczy po stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania przystąpił do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Z tym postanowieniem nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 150 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż decyzja została Skarżącemu doręczona w trybie zastępczym, 2. art. 145 Ordynacji podatkowej poprzez niedoręczenie Skarżącemu decyzji, 3. art. 148 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie adresu do doręczeń Skarżącego, 4. art. 191 i art. 228 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Uzasadniając skargę wskazano, że zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania Naczelnika Urzędu Celnego w L, jak i decyzja z dnia [...] września 2015 roku, nie zostały doręczone pod żadne z miejsc wskazanych w art. 148 Ordynacji Podatkowej. Adres: ul. K., [...] L. nie był bowiem miejscem zamieszkania skarżącego, ani jego miejscem pracy bowiem miejscem zamieszkania skarżącego jest adres: G., [...] L. Nadto podkreślono, że skarżący jest przedsiębiorcą ujawnionym w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, działającym pod firmą "A". W CEIDG został wskazany adres do doręczeń dla Skarżącego, tj. ul. I, [...] L. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm., - dalej - p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W, które posiada stricte procesowy charakter. Wobec złożonego odwołania, po dokonaniu weryfikacji wymogów formalnoprawnych, organ II instancji stwierdził bowiem brak możliwości merytorycznej weryfikacji oprotestowanego rozstrzygnięcia, poprzestając na stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p.. zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na tle przywołanego przepisu zauważyć należy, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 o.p., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania w terminie umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Po stronie organu odwoławczego leży zatem nie uprawnienie a obowiązek zbadania kwestii formalnych, a mianowicie dopuszczalności odwołania i terminowości jego wniesienia. W zależności od wyniku wstępnej kontroli organ albo przeprowadza postępowanie wyjaśniające, albo zgodnie z art. 228 §1 pkt 2 o.p. stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania, akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 228 §1 pkt 2 o.p. , - (por. wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 24 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. odpowiednio art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Przechodząc do oceny stanu faktycznego sprawy, wyłaniającego się z akt administracyjnych, na tle przywołanych wyżej regulacji Sąd stwierdza, że adres : ul. K., [...] L.strona zgłosiła w urzędzie skarbowym, jako adres korespondencyjny (dowód: raport z danymi historycznymi z Centralnego Rejestru Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatników). Decyzja została doręczona stronie pod wyżej wskazany adres w trybie art. 150 § 1 pkt l i § la Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje je przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, a adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w tej placówce pocztowej. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W myśl § 2 ww. przepisu zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. W tym wypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu pozostawania przesyłki w placówce pocztowej. W niniejszej sprawie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] września 2015 r. ostatnim dniem pozostawania przesyłki w placówce pocztowej z powodu nieodebrania jej przez stronę, był dzień [...] września 2015 r., z upływem którego uznano, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, doręczenie decyzji za dokonane. Natomiast twierdzenie strony o braku skutecznego doręczenia decyzji nie odpowiada stanowi faktycznemu. Sąd podkreśla, że skarżący osobiście odebrał adresowane na ww. adres postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, które zakończyło się wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji w dniu [...] września 2015 r. co wynika z załączonego do akt potwierdzenia odbioru przesyłki (K.30 akt adm.). Kolejne pisma organu prowadzącego postępowania w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej: z dnia[...] lipca 2015 r. oraz z dnia [...] lipca 2015 r. adresowane na ulicę K. w L. zostało natomiast odebrane przez pełnoletniego domownika, który podjął się oddania tych pism bezpośrednio do rąk skarżącego (akta adm. k. 87 akt adm. k. 91 akt adm.). Dodatkowo skarżący w formularzu pełnomocnictwa szczególnego dwukrotnie podał jako aktualny adres zamieszkania ul. T. K. w L.. Tym pełnomocnictwem skarżący upoważnił do działania radcę prawnego D.M. w toczącym się postepowaniu administracyjnym (k. akt adm. 246-247). Zostało one potwierdzonemu przez tego pełnomocnika za zgodność z oryginałem w dniu [...] maja 2016 r. Składając skargę strona wyrażała jedynie stanowisko, że decyzji mu nie doręczono wobec faktu, że nie wysłano jej na właściwy, czyli zgodny z art. 148 o.p. adres. Przypomnieć należy, że Zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W myśl art. 148 § 2 pisma mogą być również doręczone: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu pracy adresata, osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Natomiast zgodnie z art. 148 § 3 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w §1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Biorąc pod uwagę akta sprawy i powołane przepisy Sąd stwierdza, że wobec przedstawionych przez organ odwoławczy udokumentowanych okoliczności sprawy, potwierdzonych przez dołączone do akt pełnomocnictwo szczególne udzielone przez skarżącego radcy prawnemu, w którym podał jako aktualny adres zamieszkania wskazany wyżej przy ul. T. K. w L. zarzuty skargi nie zostały oparte na uzasadnionych podstawach. W konsekwencji skoro przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącemu zgodnie z regulacją zawartą w art. 150 o.p. w dniu 22 września 2015 r., to skuteczny termin (czternastodniowy) do wniesienia odwołania upłynął skarżącemu w dniu [...] października 2015 r. Skarżący odwołanie od decyzji nadał na Poczcie Polskiej w dniu [...] marca 2016 r. więc z uchybieniem czternastodniowego terminu wynikającego z ordynacji podatkowej. Mając na uwadze fakt, że skarżącemu w prawidłowy sposób (na podany przez niego adres, prawidłowo wypełnione podwójne awizo) doręczono sporną decyzję zasadne było wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym zdaniem Sądu nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 150 o.p. i art. 228 o.p. i 145 o.p. W opinii Sądu organ prawidłowo, zgodnie z art. 191 o.p. ocenił na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. W myśl art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. Zgodnie z § 2 tego artykułu w razie zaniedbania tego obowiązku pisma uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem i pozostawia się je w aktach sprawy. Sąd zgadza się z organem celnym, że w przedmiotowej sprawie skarżący zaniedbał obowiązku powiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, a organ podatkowy działając zgodnie z przepisem art. 146 § 2 o.p. prawidłowo skierował decyzję pod dotychczasowy adres, który skarżący sam wskazał. Zarzut strony odnoszący się do naruszenia przez organ art. 148 o.p. należało więc uznać za nieuzasadniony. Sąd podzielił stanowisko organu, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Ujawnienie uchybienia terminu do złożenia odwołania warunkuje dalszy tok postępowania, który w takich okolicznościach nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż w takim przypadku organ odwoławczy nie może merytorycznie rozpoznawać wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 145 p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżone orzeczenie tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad, o których wyżej mowa. Dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.