III SAB/Wr 10/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III sprawy ze skargi B.K. reprezentowanego przez M.M. – kuratora dla nieobecnego na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Polkowickiego w przedmiocie niedoręczenia dokumentów i pouczeń w postępowaniu dotyczącym powiadomienia o odbiorze pojazdu postanawia: odrzucić skargę. B. K. reprezentowany przez M. M. – kuratora dla nieobecnego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Polkowickiego w przedmiocie niedoręczenia dokumentów i pouczeń przy powiadomieniu o odbiorze pojazdu. Skargę złożył za stronę skarżącą jej kurator, jako dowód swojego umocowania przedkładając kopię postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie Wydział VIII Rodzinny i Nieletnich z 24 lipca 2024 r. sygn. akt VIII RNs 400/24 o ustanowieniu dla nieobecnego B. K. kuratora w celu powiadomienia go, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251) dalej: p.r.d. Odpis powyższego postanowienia znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Z akt sprawy wynika, że pismem z 20 sierpnia 2024 r. Starosta Polkowicki dokonał powiadomienia, o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, zaś przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w powołanym w niniejszej sprawie jako podstawę zaskarżenia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. uregulowano skargi na procesową bezczynność lub przewlekłość. Należy je wiązać tylko z aktami lub czynnościami o charakterze ściśle procesowym, których celem podjęcia jest wydanie decyzji lub postanowienia. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłość organu administracji jest dopuszczalne zatem tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej na mocy przepisów p.p.s.a. Tylko więc w takich przypadkach, w jakich organ administracyjny zwleka z zakończeniem prowadzonego przez siebie postępowania, sąd może nakazać mu – kontrolując bezczynność lub przewlekłość organu w ramach skargi wniesionej w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – wydanie w określonym terminie decyzji, postanowienia lub aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Natomiast przepis art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. należy traktować jako uzupełnienie treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który to odnosi się do przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w istocie zaś odnosi się do przypadków, gdy określone akty i czynności nie podlegają bezpośredniemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co jednak nie powinno stanowić przeszkody do zaskarżenia opieszałości w wydaniu takiego aktu lub dokonaniu czynności. Przepis ten stanowi wprawdzie podstawę do złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość w wydaniu tych aktów i podjęciu takich czynności, które choć nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., mają charakter aktów lub czynności, na podstawie których strona otrzymuje prawo lub na stronę zostaje nałożony obowiązek. Brak spełnienia ostatniego z wymienionych warunków w wyniku działalności orzeczniczej organu, tj. że akt lub czynność przyznaje stronie prawo lub nakłada na nią obowiązek, wyklucza kontrolę sądowoadministracyjną bezczynności lub przewlekłości w zakresie wydawania aktów lub podejmowania czynności. W niniejszym postępowaniu kontrola bezczynności i przewlekłości dotyczyć ma niedoręczenia pouczeń oraz dokumentów przesłanych kuratorowi dla nieobecnego B. K. przy powiadomieniu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 u.p.r. W tym miejscu należy podkreślić, iż kurator dla nieobecnego w żadnym ze złożonych w sprawie pism – w tym także skardze – nie negował faktu doręczenia mu pismem z 20 sierpnia 2024 r. (nr [...]) powiadomienia w trybie art. 130a ust. 10 u.p.r. Co więcej w pismach tych z faktu doręczenia rzeczonego powiadomienia kurator dla nieobecnego B. K. domaga się wypłaty wynagrodzenia. Natomiast zarówno ze skargi jak i składanych w toku postępowania pism i wniosków, wynika iż przedmiotem zaskarżonej bezczynności i przewlekłego postępowania w sprawie ma być treść tego powiadomienia. Należy w związku z powyższym wskazać, że w myśl przepisu art. 130a ust. 10 u.p.r. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub ust. 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Natomiast na podstawie art. 6106 oraz art. 6107 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm., dalej: k.p.c.) to sąd powszechny jest właściwy do rozstrzygania w przedmiocie przepadku pojazdów na rzecz powiatu. Zakres kontroli sądu powszechnego w postępowaniu kończącym się wydaniem postanowienia o orzeczeniu przepadku na posiedzeniu niejawnym wyznacza zaś art. 130a ust. 10e u.p.r., mówiący że w sprawach tych sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z uwagi na użycie klauzuli generalnej dot. "spełnienia wszystkich przesłanek niezbędnych do orzeczenia przepadku", a w dalszej kolejności wyliczenia otwartego po zwrocie "w szczególności" należy uznać, że kontrola sądu powszechnego obejmuje swoim zakresem zarówno zgodność z prawem zarówno przesłanek materialnych jak i formalnych. Jedną z przesłanek orzeczenia przepadku badaną przez sąd powszechny jest więc prawidłowe powiadomienie właściciela pojazdu usuniętego z drogi o skutkach jego nieodebrania, jak też pouczenia w tym zakresie (por. wyrok NSA z 9 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 19/20). Zdaniem Sądu tak zakreślony zakres kontroli zarówno sądów administracyjnych, jak i sądu powszechnego, wyklucza możliwość orzekania przed tut. Sądem, w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie doręczenia dokumentów i pouczeń przy powiadomieniu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 u.p.r. oraz obligowało Sąd do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn. Końcowo Sąd wskazuje, iż w kwestii legitymacji skargowej kuratora dla nieobecnego ustanowionego w celu powiadomienia strony postępowania B. K., o którym mowa w art. 130a ust. 10 p.r.d. Wyznaczenie kuratora dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego nastąpiło w oparciu o przepis art. 34 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) w zw. z art. 184 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm., dalej: k.r.o.). Podkreślić należy, że treść art. 184 § 1 k.r.o. wyraźnie określa cl ustanowienia kuratora, jakim jest "ochrona praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić własnych spraw, a nie ma pełnomocnika". Jak wynika zaś z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, przyjęcie, że ochrona tych praw nie obejmuje uprawnienia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego celem poddania kontroli działania bądź zaniechania organu administracyjnego powodowałoby naruszenie istotnych praw strony nieobecnej, w tym gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. postanowienie NSA z 8 listopada 2023 r., sygn. akt I OZ 423/23, postanowienie NSA z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I FZ 209/24). Wobec powyższego, Sąd podzielając całkowicie ten pogląd stwierdza, że kurator dla nieobecnego ustanowiony przez sąd opiekuńczy na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. w zw. z art. 184 k.r.o. mógł wnieść do sądu administracyjnego skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawie. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż z uwagi na powyższe, a także niedopuszczalność skargi w tak zakreślonym przedmiocie, znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy odpis postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie Wydział VIII Rodzinny i Nieletnich z 24 lipca 2024 r., sygn. akt VIII RNs 400/24 o ustanowieniu kuratora dla nieobecnego i wskazującego zakres jego umocowania oraz mając na względzie zasady ekonomiki procesowej, odstąpił od wzywania kuratora dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie oryginału lub odpisu postanowienia sądu opiekuńczego wskazującego na jego umocowanie do występowania w sprawie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.