III SAB/Wr 208/22
WyrokWSA we Wrocławiu2022-07-07
Skład orzekający: Anetta Chołuj, Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska – Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zezwolenia na pobyt stały, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zezwolenia na pobyt stały, znacznie przekraczając ustawowe terminy do załatwienia sprawy. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia przyznanie stronie sumy pieniężnej tytułem rekompensaty oraz zwrotu kosztów postępowania. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji zostało umorzone, ponieważ organ ostatecznie wydał decyzję.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie wydania zezwolenia na pobyt stały. Skarga została wniesiona po wcześniejszym postępowaniu dotyczącym przewlekłego prowadzenia sprawy przez ten sam organ. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Sąd rozpoznał sprawę, uwzględniając stan prawny obowiązujący w momencie wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do zakończenia postępowania, przyznał stronie sumę pieniężną w kwocie 1100 zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt stały I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do zakończenia postępowania; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1100 (tysiąc sto) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 12 stycznia 2022 r., doręczonym Wojewodzie D.(dalej także jako: organ) w dniu 14 stycznia 2022 r., S. S. (dalej zwana stroną lub skarżącą), reprezentowana przez r. pr. R. P., złożyła skargę na bezczynność Wojewody D. (dalej zwany Wojewodą lub organem), z wniosku o zezwolenie na pobyt stały, domagając się:
1) stwierdzenia bezczynności organu skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt stały;
2) stwierdzenia, że bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania przez organ prawomocnego wyroku;
4) przyznania od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 20 000 złotych na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
5) skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez przeprowadzenia rozprawy;
6) zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie i przedstawił swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowym postępowaniu Sąd rozpatruje drugą skargę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., wniesioną przez stronę skarżącą. Sprawa objęta pierwszą skargą została prawomocnie osądzona wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 2526/21. Przedmiotem sprawy prawomocnie osądzonej było przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D., a zatem obecnie rozpatrywanej skargi na bezczynność organu nie można uznać za drugą tożsamą skargę w sprawie. Skarga więc jako dopuszczalna podlega merytorycznej ocenie.
Wskazać należy, że z dniem 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91; dalej: nowelizacja). Na mocy art. 1 pkt 13 nowelizacji do ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.) dodano art. 112a. W ust. 1 ww. artykułu przewidziano, że decyzja w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Przy czym w myśl art. 112a ust. 2 nowelizacji termin ten biegnie dopiero od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:
1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub
2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub
3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę; termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.
W przepisie art. 13 nowelizacji przewidziano przepisy intertemporalne. I tak
w myśl art. 13 ust. 1 nowelizacji wskazano, że w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a
i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 [ustawa o cudzoziemcach] w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Stosownie do art. 13 ust. 2 nowelizacji, jeżeli w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wojewoda wezwał cudzoziemca lub jednostkę przyjmującą, o której mowa w art. 3 pkt 5b ustawy zmienianej w art. 1, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, nie stosuje się przepisów art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4 i art. 203 ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 1. W takim przypadku terminy załatwiania spraw, o których mowa
w art. 112a ust. 1 lub art. 210 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, biegną od dnia upływu terminu wyznaczonego przez wojewodę,
a jeżeli termin ten upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy – od dnia jej wejścia w życie. Stosownie zaś do art. 13 ust. 3 nowelizacji, jeżeli terminy załatwienia spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Z art. 13 nowelizacji wynika, że w celu zmiany m.in. terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy ustawodawca posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy. Polega ona na tym, że od chwili wejścia w życie nowych przepisów należy je stosować do stosunków prawnych, zdarzeń, stanów rzeczy danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa.
W tej sytuacji podstawowym problemem jest ocena wpływu rzeczonej nowelizacji na sytuację prawną strony skarżącej w niniejszej sprawie, uwzględniając fakt, że skarga na bezczynność organu została wniesiona przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 17 grudnia 2021 r.
Należy zauważyć, że przepisy nowelizacji nie zawierają żadnych przepisów przejściowych dotyczących zmiany przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Zakres działania sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym. W niniejszej sprawie, skarga została złożona przez stronę przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Zarzuty skargi odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego na moment wniesienia skargi a zatem Sąd nie może dokonywać kontroli legalności bezczynności lub przewlekłości w oparciu o przepisy, których strona nie mogła znać na moment jej wniesienia. W konsekwencji oceniając sposób prowadzenia przez organ administracji postępowania należy mieć na uwadze reguły i terminy załatwiania spraw wyznaczone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie nie mogły również znaleźć zastosowania regulacje z art. 100c ustawy z dnia 12 III 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.), które weszły w życie w dniu 15 kwietnia 2022 r., z mocą od dnia 24 lutego 2022 r., na podstawie ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830). Wskazać bowiem należy, że powyższe regulacje zaczęły obowiązywać po dniu wniesienia skargi. Tymczasem, jak już wskazano, przy ocenie zasadności skargi Sąd uwzględnia stan prawny obowiązujący w momencie zakwestionowania skargą stanu bezczynności lub przewlekłości organu. Nadto, oceniając wprowadzone regulacje Sąd uznał, że wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 583 ze zm.) zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach oraz p.p.s.a., przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą D. w tej sprawie, a w konsekwencji w kontroli legalności tego postępowania dokonywanej przez sąd administracyjny.
Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy podkreślić należy, że pojęcie bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z tym przepisem, stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia bezczynności należy sięgnąć także do piśmiennictwa i judykatury. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów konkretny akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.
Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie omawianej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na bazie faktów i dowodów powszechnie znanych albo znane
z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź też takich, które są możliwe do ustalenia na podstawie danych, jakimi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż
w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W ocenie Sądu, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ administracji publicznej dopuścił się rozumianej w opisany wyżej sposób bezczynności. Skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt stały w dniu 9 lutego 2021 r. W dniu 6 kwietnia 2021 r. wniosła ponaglenie w sprawie. Wojewoda przekazał je do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców 9 kwietnia 2021 r. Tego samego dnia wezwał skarżącą do osobistego stawiennictwa, do uzupełnienia dokumentów oraz wystąpił do Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w K.O., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatury we W. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowi zagrożenie dla porządku publicznego i zagrożenie państwa. W dniu 6 maja 2021 r. skarżąca stawiła się osobiście w siedzibie organu, przedłożyła dokumenty i złożyła odciski linii papilarnych. Pismem z dnia 10 czerwca 2021 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia dokumentów i wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 10 września 2021 r. W dniu 5 lipca 2021 r. do Wojewody wpłynęła skarga strony na przewlekłe prowadzenie postępowania, którą organ przekazał do Sądu w dniu 13 września 2021 r. Taki tok postępowania wynika z uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 2526/21 dotyczącego powyższej skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania. Powyższe ustalenia Sąd uznał za podstawę faktyczną orzekania w niniejszej sprawie.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego pod sygn. akt II SAB/Wr 2526/21, organ zwrócił się do Dyrektora Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej o udostępnienie informacji granicznej dotyczącej osoby skarżącego. Następnie strona skarżąca wniosła kolejne ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu (pismo z dnia 14 grudnia 2021 r., doręczone organowi dnia 16 grudnia 2021 r.), co oznacza, że spełniony został również wymóg uprzedniego wniesienia ponaglenia dotyczącego bezczynności organu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., o sygn. akt I FSK 495/20). Pismem z dnia 12 stycznia 2022 r., doręczonym Wojewodzie D. w dniu 14 stycznia 2022 r., skarżąca złożyła skargę na bezczynność Wojewody D.. W dniach 18 stycznia 2022 r. i 21 stycznia 2022 r. do D. Urzędu Wojewódzkiego wpłynęły wezwania strony skarżącej do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt III SAB/Wr 2526/21. W dniu 19 stycznia 2022 r. organ wydał decyzję zezwalającą stronie skarżącej na pobyt stały.
Z tak przedstawionego stanu faktycznego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ znacznie wielokrotnie przekroczył - określony w art. 35 k.p.a. - termin do załatwienia sprawy. Organ wydał bowiem decyzję kończącą sprawę dopiero 19 stycznia 2022 r., tj. po upływie niemal roku od wszczęcia postępowania. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Tym bardziej, że sprawa nie miała charakteru szczególnie skomplikowanej i niewątpliwie mogła być zakończona w terminie krótszym. Należy podkreślić, że czynności wyjaśniające podejmowane przez organ były typowe, powtarzalne i nie wymagały dużego nakładu pracy. Ponadto pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu występowały nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem strony skarżącej zaprezentowanym w rozpatrywanej skardze, że wniesienie i przekazanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (skarga z dnia 30 czerwca 2021 r., rozpatrzona prawomocnym wyrokiem o sygn. akt III SAB/Wr 2526/21) nie skutkowało zawieszeniem (wstrzymaniem) biegu terminów załatwienia sprawy, a w konsekwencji nie zwalniało organu z obowiązku dalszego procedowania sprawy do czasu prawomocnego jej rozpatrzenia, a tym samym z zarzutu bezczynności bądź przewlekłości postępowania. Tymczasem po przekazaniu Sądowi poprzedniej skargi strony skarżącej organ wystąpił do Dyrektora Zarządu Granicznego Komendanta Głównej Straży Granicznej o udostępnienie informacji granicznej dotyczącej osoby skarżącego (odpowiedź na powyższe wystąpienie wpłynęła do organu w dniu 18 października 2021 r.), a następnie w dniu 19 stycznia 2019 r. organ wydał decyzję w sprawie. Podjęcie tych dwóch czynności zajęło organowi prawie pięć miesięcy. Natomiast procedowanie całości wniosku zajęło organowi niemal rok. Organ nie reagował na kolejne ponaglenia strony skarżącej, wezwania do podjęcia działań w sprawie oraz skargę na przewlekłość postępowania. Organ wydał decyzję kończącą postępowania dopiero po wniesieniu kolejnej skargi, tym razem na bezczynność organu.
Sąd stwierdził, że strona nie przyczyniła się w żaden sposób do bezczynności Wojewody.
Biorąc po uwagę okres, jaki zajął organowi na wydanie decyzji oraz dynamikę prowadzonego w sprawie postępowania Sąd uznał, że organ dopuścił się zarzucanej bezczynności, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a.
Sąd zauważa, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a.. Poza pismem z dnia 10 września 2021 r., Wojewoda nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podawał przyczyn tego stanu rzeczy i nie wskazywał nowego terminu załatwienia sprawy. Art. 36 k.p.a. ma między innymi, zapewnić stronie informacje o perspektywie czasowej zakończenia postępowania i powodach jego wydłużenia, czego w rozpatrywanej sprawie zabrakło.
Sąd uznał, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego
z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie
w podejmowanych przez organ czynnościach powinno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
Nie stanowią usprawiedliwienia postawy organu - powtarzane od kilku lat - tłumaczenia, że liczba wniosków o pozwolenie na pracę i pobyt dla cudzoziemców jest bardzo duża, że następuje fluktuacja pracowników oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki.
Sąd mając na uwadze długość trwania niniejszego postępowania, postawę organu, Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1100 złotych. Sąd stwierdził, że kwota ta w istocie będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności,
z jakimi trzeba się zmagać, nie posiadając zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty zdyscyplinuje organ. W ocenie Sądu, zasądzona kwota z jednej strony, zrekompensuje stronie skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane
z bezczynnością organu oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na bezczynność, tj. zwalczania bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania. Zdaniem Sądu przyznając stronie skarżącej ww. sumę pieniężną należy zwrócić uwagę również na kolejną wartość jaką jest godność człowieka. Bezczynność organu czy przewlekłość postępowania
o charakterze sankcyjnym, które stygmatyzuje stronę, może rodzić konsekwencje nie dające się pogodzić z zasadą wyrażoną w art. 30 Konstytucji RP.
Sąd przyznając stronie sumę pieniężną o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a stwierdził, że jakkolwiek ustawodawca w rozwiązaniach przyjętych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zdecydował się na wprowadzenie zasady obligatoryjnego zasądzania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi, tak jak to uczynił w ustawie z 17 czerwca 2004 r., to jednak nie może budzić wątpliwości, że negatywne odczucia strony związane z bezczynnością organu (przewlekłym prowadzeniem postępowania) są szczególnie dotkliwe
w sytuacji, gdy bezczynność (przewlekłość) przybiera postać kwalifikowaną. Pogląd ten koreluje z orzecznictwem ETPC, według którego po pierwsze istnieje silne domniemanie, iż nadmiernie długie postępowanie powoduje szkodę moralną
i domniemanie to może być obalone tylko przy należytym uzasadnieniu takiego stanowiska przez sąd krajowy, a po drugie konieczne jest zapewnienie stronie z tego tytułu słusznej rekompensaty (zob. wyrok NSA z 11 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 442/18).
W niniejszej sprawie wydanie przez organ administracji decyzji z dnia 19 stycznia 2022 r. w przedmiocie zezwolenia skarżącemu na pobyt stały - powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne
w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Brak jest podstaw do zobowiązania organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie to zostało już zakończone we właściwej instancji.
W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie orzeczenie kończące postępowanie przed organem administracji Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2, art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło