III SAB/Wr 864/21

WyrokWSA we Wrocławiu2022-01-27

Skład orzekający: Kamila Paszowska-Wojnar, Magdalena Jankowska-Szostak, Anetta Makowska-Hrycyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Wrocławia przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej, a jeśli tak, to czy przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent Wrocławia przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Przewlekłość ta wynikała z nadmiernego przedłużania terminu załatwienia sprawy, podejmowania czynności zbędnych do wydania rozstrzygnięcia oraz nieuzasadnionego żądania uzgodnień z podmiotami trzecimi, mimo braku podstaw prawnych. W związku z tym sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, przyznał skarżącym zadośćuczynienie pieniężne i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej. Postępowanie, wszczęte w marcu 2019 r., trwało blisko dwa lata, a organ wielokrotnie wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, nie wydając ostatecznej decyzji. Skarżący zarzucili organowi nadmierne przedłużanie postępowania, w tym żądanie uzgodnień z podmiotami trzecimi, mimo braku podstaw prawnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Prezydent W. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie, że przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy, przyznał skarżącym od Prezydenta W. sumę pieniężną w kwocie 2.000 zł oraz zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżących kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi: M.Z, A.Z,, J.Z. na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Prezydenta W. w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej I. stwierdza, że Prezydenta W. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta W. do załatwienia sprawy; IV. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz skarżących sumę pieniężną w kwocie 2.000 (dwa tysiące) złotych; V. zasądza od Prezydenta W. o na rzecz skarżących kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. przez M. Z., A. Z. i J. Z. (zwanych dalej skarżącymi, inwestorami, stroną) jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia – Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we W. (dalej: ZDiUM) w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej gminnej - ul. [...] (działka nr [...], [...], obręb [...]) na działkę nr [...], [...], obręb [...], dla potrzeb obsługi komunikacyjnej planowanego budynku handlowo – gastronomiczno - biurowego, przewidzianego do realizacji na działce nr [...],[...], obręb [...] przy ul. [...] we W. Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: W dniu 8 marca 2019 r. skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika) wystąpili do ZDiUM o wydanie zezwolenia na lokalizację powyższego zjazdu z drogi publicznej. Pismem z dnia 21 marca 2019 r. organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Braki te skarżący uzupełnili w dniu 28 marca 2019 r. Następnie, pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. ZDiUM wystąpił do Wydziału Inżynierii Miejskiej w Urzędzie Miejskim Wrocławia o wydanie opinii w rozpatrywanej sprawie. W dniu 26 kwietnia 2019 r. oraz 22 maja 2019 r. uzyskano wewnętrzne opinie Działu Planowania Przestrzennego w Wydziale Uzgodnień i Planowania Przestrzennego w Zarządzie Dróg i Utrzymania Miasta we W. dotyczące lokalizacji zjazdu z ul. [...] we W. dla potrzeb obsługi komunikacyjnej przedstawionej inwestycji. Pismem z dnia 25 czerwca 2019 r. organ przekazał pełnomocnikowi stron uwagi do złożonego opracowania dotyczącego realizacji przedstawionego zjazdu z drogi publicznej. W uwagach tych wskazano m. in. na potrzebę skoordynowania i dowiązania do koncepcji zadania pn.: "[...] [...] do planowanej [...] [...] wraz z rozbudową ulicy [...] we W." realizowanego przez W. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: spółka WI) - na planie zagospodarowania należy uwzględnić rozwiązanie koncepcyjne przebudowy ul. [...] w ramach budowy linii tramwajowej na [...] w zakresie rezerwy pod torowisko tramwajowe oraz biegnące równolegle chodnik i ścieżka rowerowa oraz uzyskać akceptację wymienionej spółki w zakresie przyjętych rozwiązań obsługi komunikacyjneji przebudowy pasa drogowego. W piśmie tym wskazano również, że inwestorzy winni wyprzedzająco przedłożyć akceptację ww. spółki w rzeczonym zakresie oraz skorygowany plan zagospodarowania na aktualnej mapie zasadniczej, uwzględniający uwagi zawarte w piśmie, a następnie po jego akceptacji zawrzeć ze ZDiUM umowę cywilnoprawną określającą szczegółowe warunki techniczne przebudowy ul. [...] wraz z budową/przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej oraz przełożeniem kolizyjnego uzbrojenia. W odpowiedzi skarżący przedstawili wyjaśnienia i dokumenty w dniu 23 stycznia 2020 r., wskazując m. in., że spółka W. poinformowała ich, że nie zlecono jeszcze opracowania projektu budowalnego dotyczącego realizacji przedstawionej inwestycji miejskiej. W związku z tym nie są w stanie skoordynować swojego zamierzenia z projektem rozbudowy ul. [...] ani uzyskać akceptacji ww. spółki dla przyjętych rozwiązań. W załączeniu skarżący przedłożyli nowy plan zagospodarowania uwzględniający zmianę lokalizacji zjazdu, bez uwzględnienia projektowanego chodnika w ul. [...] i dowiązania dojścia do ciągu pieszego w ul. [...] oraz bez dowiązania rozwiązań projektowych do koncepcji ww. zadania. Pismem z dnia 1 lutego 2020 r. organ ponownie zwrócił się do Wydziału Inżynierii Miejskiej Urzędu Miejskiego o zajęcie stanowiska w przedmiocie obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji kubaturowej, który ostatecznie w swojej opinii z dnia 10 marca 2020 r. podtrzymał uprzednie stanowisko w sprawie. Wobec powyższego, po ponownym uzyskaniu opinii komórek organizacyjnych pismem z dnia 11 maja 2020 r. ZDiUM, przekazał pełnomocnikowi stron uwagi do złożonego opracowania dotyczącego realizacji przedstawionego zjazdu z drogi publicznej, które zostały już przedstawione w piśmie organu z dnia 25 czerwca 2019 r. Pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. skarżący zastępowani przez nowego pełnomocnika również podtrzymali swoje stanowisko w sprawie. Wobec tego pismem z 5 czerwca 2020 r. organ zawiadomił stronę, że prowadzone postępowanie w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego, nie zostanie zakończone w terminach określonych w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: k.p.a.), przy czym poinformował jednocześnie, że termin rozpatrzenia sprawy może ulec przedłużeniu, jednak nie później niż do dnia 31 sierpnia 2020 r. oraz pouczył o prawie do wniesienia ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, co też pełnomocnik uczynił pismem z dnia 19 czerwca 2020 r. W postanowieniu z 28 lipca 2020 r. nr SKO 4101/48/20 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej: SKO, Kolegium), stwierdziło, że Prezydent Wrocławia, w niniejszej sprawie, prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, wskazując jednocześnie, że przewlekłość ta nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa oraz wyznaczyło trzydziestodniowy termin na rozpatrzenie wniosku od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu SKO zawróciło uwagę, że przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 470 z późn. zm., dalej: u.d.p.) stanowiące materialnoprawną podstawę wydania decyzji w przedmiocie lokalizacji zjazdu z drogi publicznej nie przewidują obowiązku uzyskania opinii (stanowiska) o charakterze wewnętrznym. Kolegium przyjęło, że znaczna część działań organu pierwszej instancji podejmowanych w związku z wnioskiem inwestorów nie była ukierunkowana na niezwłoczne podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdu, w granicach i zakresie przewidzianych u.d.p. Dnia 13 sierpnia 2020 r. ZDiUM uzyskał od spółki W. koncepcję przebudowy ul. [...], a następnie pismem z dnia 19 sierpnia 2020 r. organ przedstawił uwagi do złożonego opracowania oraz zobowiązał skarżących do przedłożenia skorygowanego planu zagospodarowania w formie papierowej - w trzech egzemplarzach, uwzględniającego wskazane przez ZDiUM wymogi, w nieprzekraczalnym terminie, tj. do dnia 2 września 2020 r. Jednocześnie pismem z tego samego dnia wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy na dzień 30 października 2020 r. Pismem z dnia 2 września 2020 r. strona przedłożyła plan zagospodarowania, uwzględniający korektę w zakresie parametrów technicznych projektowanego zjazdu, jak również usytuowanie dojścia pieszego na skrzyżowaniu ulic: [...] i [...]. Pismem z dnia 2 listopada 2020 r. organ ponownie zobowiązał inwestorów do przedłożenia skorygowanego planu zagospodarowania w formie papierowej - w trzech egzemplarzach, uwzględniającego uwagi ZDiUM - do dnia 20 listopada 2020 r., pod rygorem wydania rozstrzygnięcia w oparciu o posiadany materiał dowodowy, zgromadzony w aktach sprawy. Jednocześnie organ wyznaczył kolejny termin rozpatrzenia sprawy na dzień 31 stycznia 2021 r. Pismem z dnia 20 listopada 2020 r. strona przedłożyła opracowanie zawierające inwentaryzację dendrologiczną drzew rosnących na terenie działki nr [...], [...], obręb [...] oraz w pasie drogowym ul. [...] i ul. [...], decyzję Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia 18 kwietnia 2018 r. zezwalającą Gminie Wrocław na usunięcie drzew znajdujących się na terenie działki nr [...], [...], obręb [...] (ul. [...]), wymienionych enumeratywnie w tabeli, jak również plan zagospodarowania. Następnie pismem z dnia 15 lutego 2021 r. organ zwrócił się do spółki W. o zajęcie stanowiska w sprawie proponowanej lokalizacji miejsc postojowych i drogi dojazdowej na terenie inwestora w kontekście ewentualnej kolizji z planowaną koncepcją dla zadania "[...] [...] do planowanej [...] [...] wraz z rozbudową ulicy [...] we W.", w ustawowym terminie, pouczające jednocześnie, że oparciu o art. 35 § 5 K.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wilcza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, o czym poinformowano również pełnomocnika strony, który ww. pismo otrzymał do wiadomości. Dnia 16 lutego 2021 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej pełnomocnik strony wyraził swoje niezadowolenie obiegiem dokumentów w ZDiUM, zażądał jednocześnie wydania rozstrzygnięcia oraz poinformował, że w przeciwnym razie zostanie złożona skarga na przewlekłość postępowania. Pismem z dnia 23 lutego 2021 r. pełnomocnik skarżących złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej - ul. [...] (działka nr [...], [...], obręb [...]) na działkę nr [...], [...], obręb [...], dla potrzeb obsługi komunikacyjnej planowanego budynku handlowo - gastronomiczno - biurowego, przewidzianego do realizacji na działce nr [...], [...], obręb [...] przy ul. [...] we W. Pełnomocnik zawnioskował o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania ww. zezwolenia; 2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie 25 837,35 zł; 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa; 6) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W motywach skargi opisał dotychczasowy przebieg postępowania, akcentując trudności uzyskania przez skarżących żądanych przez organ dokumentów w postaci koncepcji zadania pn: "[...] [...] do planowanej [...] [...] wraz z rozbudową ulicy [...] we W.", realizowanego przez spółkę W., a co za tym idzie opracowania w oparciu o nią i przedłożenia dokumentacji projektowej zapewniającej koordynację i dowiązanie przyjętych rozwiązań projektowych w zakresie zagospodarowania terenu skarżących oraz pasa drogowego ul. [...] i ul. [...] w jej obszarze, do projektu przebudowy ul. [...] i uzyskania na to akceptacji inwestora inwestycji drogowej. Ponadto, podkreślił, że mimo jednoznacznego stanowiska SKO odnośnie braku obowiązku/podstawy prawnej uzyskania opinii czy też żądania akceptacji przedłożonego projektu przez podmioty trzecie, ZDiUM, pismem z dnia 15 lutego 2021 r., zwrócił się do spółki WI "z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie proponowanej lokalizacji miejsc postojowych i drogi dojazdowej na terenie inwestora w kontekście ewentualnej kolizji z planowaną koncepcją dla zadania pn. [...] [...] do planowanej [...] [...] wraz z rozbudową ulicy [...] we W.." Wskazał, że do dnia wniesienia skargi sprawa w dalszym ciągu nie została rozpatrzona. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazał, że przez przewlekłe prowadzenie postępowania skarżący nie mogą realizować swojego zamierzenia inwestycyjnego. Postępowanie administracyjne trwa już bowiem blisko dwa lata. Gdyby nie opieszałość organu, skarżący mogliby już rozpocząć, a nawet zakończyć inwestycję, która przyniosłaby im wymierne korzyści. Tymczasem kolejny już rok spłacają raty kredytu, zaciągniętego na potrzeby zakupu nieruchomości, którą właśnie w celach inwestycyjnych nabyli od Gminy W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania w sprawie i podniósł, że żądany akt w postaci decyzji administracyjnej został już wydany (decyzja nr 73/21 z 17 marca 2020 r.). Następnie wskazał, że nawet jeśli skarżący nie widzieli koncepcji przebudowy ul. [...], to mieli świadomość mogących wystąpić w przyszłości bardzo poważnych problemów związanych z wystąpieniem kolizji planowanej przez siebie inwestycji kubaturowej z inwestycją miejską, zaś mając tą wiedzę już na poziomie składania wniosku o lokalizację zjazdu, mogli oni przynajmniej w taki sposób zagospodarować teren własnej posesji i przyjąć takie rozwiązania projektowe, które pozwoliłyby uniknąć ww. kolizji w przyszłości. Zaoszczędziłoby to bez wątpienia czas i przyczyniło się do znacznie szybszego rozpatrzenia wniosku i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Zamiast tego, pełnomocnik do złożonego przez siebie opracowania przedłożył w załączeniu nowy plan zagospodarowania uwzględniający jedynie zmianę lokalizacji zjazdu, bez uwzględnienia projektowanego chodnika w ul. [...] i dowiązania dojścia do ciągu pieszego w ul. [...] oraz bez dowiązania rozwiązań projektowych do koncepcji ww. zadania. Organ podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu miało złożony charakter, wymagało konieczności wyważenia interesu jednostki oraz interesu ogółu oraz prowadzone było częściowo w okresie obowiązywania na terenie całego kraju stanu epidemicznego. ZDiUM wskazał, że na każdym etapie postępowania sygnalizował problemy związane z przyjętymi przez skarżących rozwiązaniami projektowymi, wyznaczając czas na ich rozwiązanie poprzez przyjęcie i uwzględnienie określonych wymogów, które tylko częściowo zostały spełnione przez skarżących, wobec czego organ wydał rozstrzygnięcie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) dalej: p.p.s.a., wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nadto zgodnie z art. 120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Następnie wskazać należy, że skarga została poprzedzona ponagleniem w trybie art. 37 k.p.a. w dniu 19 czerwca 2020 r. Został zatem spełniony wymóg wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35 - 36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. W wyroku z 5 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2038/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ może być spowodowane różnymi okolicznościami. Zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, jak również, kiedy będzie można postawić zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością prowadzenia postępowania przez Prezydenta Wrocławia - Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we W. Skierowany w dniu 8 marca 2019 r. wniosek skarżących o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej był załatwiany zbyt długo, co obrazuje w sposób szczegółowy przedstawiony wyżej stan faktyczny, ze wskazaniem konkretnych czynności podejmowanych przez organ. Przede wszystkim zauważyć należy, że organ administracji w sposób rażący przekroczył terminy wskazane przez przepisy art. 35 k.p.a. dla załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem skarżących, nie załatwił jej też w dodatkowym terminie wyznaczonym w zawiadomieniu z dnia 5 czerwca 2020 r. ani w terminie wyznaczonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia 28 lipca 2020 r. (nr SKO 4101/48/20), jak również w terminach wyznaczonych w zawiadomieniach z dnia 19 sierpnia 2020 r. oraz 3 listopada 2020 r. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że ZDiUM podejmował czynności związane ze sprawą, o czym świadczy zgromadzona w nich korespondencja, mająca zarówno charakter korespondencji wewnętrznej oraz korespondencji kierowanej do skarżących, w której organ przekazywał uwagi oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia skorygowanego planu zagospodarowania. W tym czasie organ uzyskał kilka opinii o charakterze wewnętrznym tj. opinie komórki organizacyjnej Urzędu Miejskiego Wrocławia oraz zarządu dróg, co do kwestii lokalizacji zjazdu ze wskazanej drogi publicznej. W tym miejscu stwierdzić należy, że przepisy prawa nie uzależniają wydania decyzji w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie). W toku przedmiotowego postępowania nie podejmowano też innych czynności, dla których w przepisach prawa przewidziano terminy. Z pewnością nie mogą być za takie uznane typowe czynności podejmowane przez organ w każdym postępowaniu administracyjnym w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także czynności związane z zawiadamianiem stron o wszczęciu postępowania, czy możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Są to czynności dokonywane w każdym postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy k.p.a. i "mieszczą się" w terminach określonych w art. 35 § 2 i § 3 tej ustawy. Jak już zostało zauważone wcześniej, w niniejszej sprawie obowiązku uzyskania opinii wewnętrznej (stanowiska) nie przewidują przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowiące materialnoprawną podstawę wydania decyzji w przedmiocie lokalizacji zjazdu z drogi publicznej. Jak wynika wprost z przepisu art. 29 ust. 1 tej ustawy, rozstrzygnięcie tej kategorii sprawy administracyjnej pozostawiono wyłącznie zarządcy drogi, do którego wyłącznych kompetencji należy ustalenie stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie jej wszystkich okoliczności faktycznych, a następnie rozważenie sprawy na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego. Podkreślić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając ponaglenie, w uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 lipca 2020 r. zauważyło także, że przedmiotem uzyskiwanych przez organ opinii była, w dużej części, kwestia uzyskania przez inwestorów akceptacji spółki realizującej inwestycję obejmującą przebudowę ul. [...] we W. oraz kwestia podjęcia przez stronę działań inwestycyjnych zmierzających do przebudowy ul. [...] we W. warunkujących, jak się wydaje, uzyskanie zezwolenia na lokalizację wnioskowanego zjazdu. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że przepisy u.d.p. nie dają zarządcy drogi podstaw do żądania od inwestora uzgodnienia czy uzyskania akceptacji przedłożonego projektu lokalizacji zjazdu z drogi publicznej z podmiotem trzecim, w tym, spółką komunalną powołaną do realizacji inwestycji komunalnych. Stąd też opisaną wyżej kwestię uzgodnienia zamiaru stron postępowania ze spółką W., jako niemającą należytego umocowania prawnego, należy uznać za okoliczność, która nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zezwolenia na lokalizację zjazdu. Jak słusznie zauważył pełnomocnik inwestorów w skardze, mimo jednoznacznego stanowiska SKO odnośnie braku obowiązku/podstawy prawnej uzyskania opinii czy też żądania akceptacji przedłożonego projektu przez podmioty trzecie, ZDiUM pismem z dnia 15 lutego 2021 r., zwrócił się do spółki W. o zajęcie stanowiska w sprawie proponowanej lokalizacji miejsc postojowych i drogi dojazdowej na terenie inwestora w kontekście ewentualnej kolizji z planowaną koncepcją dla zadania pn. [...] [...] do planowanej [...] [...] wraz z rozbudową ulicy [...] we W. Sąd podziela stanowisko organu wyższego stopnia, który uznał, że znaczna część działań organu pierwszej instancji podejmowanych w związku z wnioskiem inwestorów nie była ukierunkowana na niezwłoczne podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie zezwolenia na lokalizację zjazdu, w granicach i zakresie przewidzianych ustawą o drogach publicznych. Sąd nie znalazł żadnego usprawiedliwienia dla takiego postępowania organu, a które stanowi jaskrawy przykład złamania zasady szybkości postępowania i zasady zaufania do działania organów administracji i w konsekwencji pozbawienia strony prawa do załatwiania jej sprawy w rozsądnym terminie. Nie sposób jest nie zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie trwało dwa lata. W ocenie Sądu stanu przewlekłości organu nie eliminował również fakt kierowania informacji o braku możliwości rozpoznania sprawy i przedłużania terminów jego załatwienia. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że nawet samo przedłużenie terminu do załatwienia sprawy nie świadczy automatycznie o braku przewlekłości organu. Sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia przewlekłości organu, istotna jest przyczyna zwłoki wskazana przez organ (por. wyroki NSA: z dnia 31 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 2497/17, z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2192/17, CBOSA). Należy zauważyć, że nawet przy założeniu szczególnie skomplikowanego charakteru sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 8 marca 2019 r., termin na jej załatwienie został kilkakrotnie przekroczony. Uwzględniając przedstawione poglądy, które sąd w niniejszym składzie w całości podziela, nie można mieć wątpliwości, że w niniejszej sprawie miało miejsce przewlekłe prowadzenie przez organ administracji postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi publicznej, przy czym przewlekłość ta miała charakter rażącej. O takiej kwalifikacji postępowania organu w tej sprawie zadecydowało przede wszystkim rażące przekroczenie ustawowych terminów na załatwienie sprawy, jak również podejmowanie w toku postepowania czynności zbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie Sąd miał na uwadze, iż na zaistniałą przewlekłość organu miał wpływ stan nadzwyczajny, jakim była uprzednio ogłoszona na mocy art. 15zzr i art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanym nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020.568) epidemia. Wskutek powyższego doszło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. do zawieszenia biegu terminów objętych tymi przepisami. Jednocześnie, mając na względzie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020. 875), terminy zaczęły biec dalej począwszy od dnia 24 maja 2020 r. Ten stan rzeczy znacząco zmodyfikował sposób prowadzenia postępowań administracyjnych, a samo działanie organów administracji publicznej napotkało na szereg oczywistych przeszkód organizacyjnych, związanych z zaistniałą pandemią, uniemożliwiających terminowe rozpoznanie wcześniej wniesionych spraw, powodując tym samym znaczne zaległości. Z uwagi na wydanie przez organ decyzji z 17 marca 2021 r. nr TUU.4260.73.97997.2020.2021.PD, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do wydania aktu. Przyjęta kwalifikacja stopnia naruszenia prawa, w okolicznościach tej sprawy, uzasadnia zasądzenie na rzecz strony sumy pieniężnej. Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd może orzec ten środek z urzędu lub na wniosek, przy czym zgodnie z art. 134 p.p.s.a. nie jest związany żądaniem strony. Charakter omawianego uprawnienia, ma bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale także wynagrodzić Stronie wadliwe działanie tegoż organu. Mając na uwadze przywołane regulacje i zasady Sąd stwierdza, że adekwatną będzie tu kwota 2.000 zł. Jej wysokość jest miarkowana stosownie do okresu przewlekłości, stanowiąc dla strony rodzaj rekompensaty za zawiązane tym niedogodności. Sąd uznał przy tym, że żądana przez skarżących kwota jest zbyt wygórowana. Z tych wszystkich powodów sąd orzekł jak w wyroku w punktach I-IV. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w punkcie V wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło