III SO/Wr 8/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale III sprawy z wniosku R. N. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w przedmiocie nieprzekazania skargi w terminie, postanawia: wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych); W dniu [...] maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę – za pośrednictwem Wojewody D. w W. – na bezczynność organu w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu [...] listopada 2018 r. skarga została przez organ (wraz z odpowiedzią na skargę) przekazana do WSA we Wrocławiu. Skarga zawisła przed tutejszym Sądem pod sygnaturą III SAB/Wr 193/18. W piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. (znajdującym się aktach sądowych w sprawie o ww. sygnaturze) organ wskazał, że "na podstawie Elektronicznego Systemu Zarządzania Dokumentacją ustalono, że skarga wpłynęła do organu w dniu [...] maja 2018 r." Organ przyznał nadto, że nie dysponuje oryginałem skargi (przesłał do Sądu jej wydrukowaną z systemu kopię) z powodu jego zagubienia. W dniu [...] października 2018 r., skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wywiódł do tutejszego Sądu – wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że skarga została przekazana do WSA we Wrocławiu w dniu [...] listopada 2018 r. z opóźnieniem, które wynikało z reorganizacji Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców tut. Urzędu oraz bardzo trudnej sytuacji w Urzędzie związanej z intensywną fluktuacją pracowników, a także dużą ilością wniosków jakie wpływają do organu. Organ przyznał nadto, że opóźnienie w przesłaniu złożonej przez stronę skargi wynikało z niemożliwości odnalezienia wniesionej skargi". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o ukaranie organu grzywną jest zasadny. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jego kontrola ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3.11.2009 r. sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2, post. NSA z 11.05.2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). Jednakże powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić sankcję - co już zostało przez Sąd podkreślone - za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga nadana przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu [...] maja 2018 r. – za pośrednictwem Wojewody D. w W. – na bezczynność organu w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy, wpłynęła do organu w dniu [...] maja 2018 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. – organ winien przekazać ww. skargę do WSA we Wrocławiu (najdalej) do dnia [...] czerwca 2018 r. Skoro uczynił to dopiero w dniu [...] listopada 2018 r., to niewątpliwie uczynił to z przekroczeniem ustawowego trzydziestodniowego terminu, przekraczając go o znaczny okres, gdyż o okres pięciu miesięcy. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku, okoliczności usprawiedliwiające ten stan rzeczy w postaci trwającej reorganizacji Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu oraz fluktuacji pracowników przy licznym napływie skarg do Urzędu, charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność organu), jak i okoliczności obciążające, w tym zagubienie skargi oraz znaczny, bo pięciomiesięczny okres uchybienia terminowi przekazania skargi wraz z aktami sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 895/10, publ. Lex nr 653783). Wymiar grzywny został wyliczony zaś na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. (M.P. z 2018 r., poz. 187) przeciętne wynagrodzenie miesięczne wynosi 4. 2714, 51 zł. W ocenie Sądu wymierzenie organowi administracji publicznej grzywny w wysokości 1. 000 zł będzie jednak adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązku wynikającego wprost z art. 54 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. uznając, iż wysokość wymierzonej grzywny (w szczególności wobec trudności z jakimi boryka się Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu) osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie prawnej