IV SA/Wr 108/13

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, M. C. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r. oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 6 czerwca 2013 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 11 czerwca 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata J. N. Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. Rada ta w miejsce dotychczasowego pełnomocnika z urzędu wyznaczyła nowego pełnomocnika E. S., która pismem z dnia 2 października 2013 r. sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu, zaś odrębnym pismem, opatrzonym tą sama datą, wniosła o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarga kasacyjna zawierała wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z oświadczeniem, że nie zostały one pokryte w całości lub w części. Postanowieniem Sądu z dnia 25 listopada 2013 r. przywrócono termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Dnia 2 czerwca 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata M. M. Ch. do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w niniejszej sprawie (k-105). Pełnomocnik ta dnia 16 czerwca 2015 r. ustanowiła pełnomocnika substytucyjnego radcę prawnego K. P. w niniejszej sprawie prowadzonej przed NSA (k-112). Z protokołu rozprawy z dnia 23 czerwca 2015 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że w imieniu skarżącej stawiła się pełnomocnik substytucyjny, która złożyła pełnomocnictwo substytucyjne oraz że popiera ona skargę kasacyjną, wnioski i wywody w niej zawarte. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 92/14 oddalił skargę kasacyjną. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 15 września 2015 r. przyznano adwokat E. S. wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. adwokat M. C. wskazała, że została wyznaczona pełnomocnikiem skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku ze złożoną skargą kasacyjną i wniosła o zasądzenie kosztów w związku z pełnieniem funkcji pełnomocnika z urzędu poprzez zapewnienie reprezentacji na rozprawie i oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega powyższy wniosek, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w W., pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu z tytułu reprezentacji na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " c " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit " c " rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ), zaś 75 % tej stawki, obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, stanowi kwota 180 zł. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik z urzędu został wyznaczony w celu podjęcia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik ten udzielił skarżącej pomocy prawnej poprzez udział ustanowionego pełnomocnika substytucyjnego w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, natomiast nie sporządził i nie wniósł skargi kasacyjnej. Minimalne wynagrodzenie adwokata z urzędu za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym instancji, który nie sporządził i nie wniósł kasacji i nie prowadził sprawy w I instancji wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł). Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Z przepisu tego wynika bowiem, że mimo, iż nowe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "c" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 i rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.