IV SA/Wr 122/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-05-09
Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Henryk Ożóg, Mirosława Rozbicka-Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wygasła na mocy decyzji administracyjnej (a nie z mocy prawa), przysługuje zasiłek dla opiekuna?Ratio decidendi
Zasiłek dla opiekuna przysługuje jedynie osobie, której decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. W sytuacji, gdy decyzja o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego wygasła na mocy innej decyzji administracyjnej, a nie z mocy prawa, nie są spełnione przesłanki do przyznania zasiłku dla opiekuna.Stan faktyczny
Skarżąca ubiegała się o przyznanie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Wcześniej posiadała decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne, która została wygaszona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku dla opiekuna, argumentując, że warunkiem jego przyznania jest wygaśnięcie decyzji o świadczeniu pielęgnacyjnym z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, a nie na mocy innej decyzji administracyjnej. Skarżąca kwestionowała tę argumentację, podnosząc m.in. zarzut naruszenia przepisów k.p.a. oraz prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku celowego oddala skargę w całości.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] przyznano B. B. (dalej strona, skarżąca) prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem G. B.
W związku ze zmianą miejsca zamieszkania, tj. przeniesieniem się z L. do W., skarżąca złożyła w dniu 5 grudnia 2012 r. wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W . Pisemnym oświadczeniem z dnia 5 lutego 2013 r. skarżąca cofnęła swój wniosek, rezygnując z dalszego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w L. decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 162 §1 pkt 1, § 3 k.p.a. stwierdziło wygaśnięcie z dniem 31 października 2012 r. wskazanej wyżej decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. przyznającej skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem, z powodu zmiany miejsca zamieszkania.
W dniu 15 września 2014 r. strona złożyła wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o przyznanie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad mężem za okres od 1 lipca 2013r. do 14 maja 2014r.
Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta W. Starszy Administrator Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. odmówił stronie przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna, z tą argumentacją, że decyzja z [...] sierpnia 2012 r. mocą której uzyskała ona prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 z późn. zm. - dalej "ustawa nowelizująca") z dniem 1 lipca 2013 r., lecz została wygaszona na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r. z dniem 31 października 2012 r., z powodu zmiany miejsca zamieszkania. W konsekwencji w ocenie organu, wnioskodawczyni nie spełnia koniecznego warunku uzyskania prawa do zasiłku dla opiekuna określonego w art. 2 ust.1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. 2014 poz. 567 ) .
Strona odwołała się od powyższej decyzji, podnosząc, że stale opiekuje się niesamodzielnym mężem, a pozbawienie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiło niezgodnie z prawem, bo z powodu zmiany miejsca zamieszkania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej organ II instancji, odwoławczy) decyzją z dnia [...] października 2014r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy przywołał treść art. 2 ust. 1 i ust.2 ustawy art. 17 ust. 1, 1a i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., oraz odwołał się do skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2013 r. (K 27/13), na mocy którego utracił moc obowiązującą m. in. przepis art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (ustawa nowelizująca), a w konsekwencji wydane na podstawie przepisów dotychczasowych (przed 1 stycznia 2013 r.) decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie 30 czerwca 2013 r. Organ II instancji wskazał , że jednym z niezbędnych warunków uzyskania prawa do zasiłku dla opiekuna jest wcześniejsze przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na mocy decyzji, która wygasła na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej. W niniejszej sprawie jedyna decyzja, która przyznawała skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. ([...]) nie wygasła na mocy art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej z dniem 1 lipca 2013 r. Do tego czasu strona nie była bowiem uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. Wprawdzie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w grudniu 2012 r. w organie I instancji , lecz wniosek ten jak sama wskazuje - działając pod wpływem błędu- wycofała. W związku z czym nie została wydana- przez organ właściwy miejscowo (art. 3 pkt 11 ustawy o świadczeniach) od października 2012 r., nowa decyzja o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od grudnia 2012 r. Na mocy art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej tylko taka decyzja, gdyby została wydana, mogłaby wygasnąć z dniem 1 lipca 2013 r.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził , że strona nie spełnia określonej w art. 2 ust. 1 ustawy przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie była ona uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie decyzji, która wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej.
Strona wniosła skargę na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , domagając się jej uchylenia i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów:
- art. 7, 77 i 80 k.p.a., polegającego na braku wszechstronnego, rzetelnego i wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego w sprawie,
- ( z ostrożności procesowej ) art. 3 pkt 11 w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2015 r. poz. 114). polegający na przyjęciu, że zmiana miejsca zamieszkania uprawnionego powoduje utratę uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego.
Według skarżącej , w świetle powołanych wyżej przepisów, zmiana miejsca zamieszkania uprawnionego powoduje jedynie, że realizację świadczeń rodzinnych przejmuje organ właściwy według nowego miejsca zamieszkania. Jej zdaniem nie było podstaw do wygaszenia decyzji przyznającej jej prawa do wspomnianego świadczenia, w tym kontekście strona powołała tezy wyroku WSA w Łodzi sygn. akt II SA/Łd 1098/07. Skarżąca podniosła , że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r. nie została stronie doręczona, w wyniku czego, decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. mocą której skarżąca uzyskała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, wygasła na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r. W tym zakresie skarżąca wywodziła , że w grudniu 2012 r. wniosła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niezdolnym do egzystencji mężem, ale z uwagi na fakt, że w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym (art. 16a ust. 2 ustawy) prawo do zasiłku opiekuńczego uzależnione było od spełnienia kryterium dochodowego, została poinstruowana przez urzędnika MOPS, że nie spełnia wymagań, w konsekwencji czego wycofała swój wniosek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie , podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skargi organ II instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2012 r. została stronie doręczona, uzyskując przy tym przymiot decyzji ostatecznej i doprowadzając do wygaśnięcia decyzji Kolegium w L. z dnia [...] sierpnia 2012 r. przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji , zdaniem organu, skarżąca nie spełniła jednej z wymaganych przesłanek nabycia prawa do zasiłku dla opiekuna - w postaci wygaszenia z mocy prawa decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na mocy art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej. Nadto organ nie mógł - wbrew argumentacji strony - naruszyć przepisu art. 3 pkt 11 w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych , gdyż przepis ten nie mógł mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie, bowiem dotyczy ustalania organu właściwego w przypadku zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne, ale tylko w trakcie okresu przejściowego (1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.), tj., gdy następowała zmiana podmiotu realizującego świadczenia rodzinne zarówno z przyczyn normatywnych (ust. 1), jak i na skutek zmiany stanu faktycznego dotyczącego świadczeniobiorcy (ust. 2). W razie zmiany sytuacji faktycznej świadczeniobiorcy skutkującej zmianą podmiotu realizującego świadczenia rodzinne (np. zmiana pracodawcy, przejście na emeryturę lub rentę), zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy, realizację świadczeń rodzinnych przejmował organ właściwy (tj. organ jednostki samorządu terytorialnego) .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć jedynie należy, że kontrola sądowo-administracyjna aktów indywidualnych wydanych przez organy administracji publicznej ma wyłącznie charakter kontroli legalnościowej rozumianej jako badanie zgodności z obowiązującym prawem. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.
Oceniając więc wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że nie jest ona obarczoną wadą , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego, wydano ją bowiem w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy.
Zasady i tryb przyznawania zasiłku dla opiekunów regulują przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567). Przedmiotowa regulacja wykonuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. K 27/13 (opubl. Dz. U. z 2013 r., poz. 1557), którym Trybunał zakwestionował zgodność z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), a którymi to przepisami z dniem 1 lipca 2013 r. wygaszono z mocy prawa decyzje przyznające opiekunom dorosłych osób niepełnosprawnych świadczenia pielęgnacyjne, przyznane na dotychczasowych zasadach. Założeniem ustawodawcy było objęcie wspomnianym zasiłkiem jedynie te osoby, którym decyzja o przyznaniu im prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie przywołanych przepisów z dniem 1 lipca 2013 r., na co wskazuje jednoznacznie przepis art. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz uzasadnienie projektodawcy dołączone do projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 2252).
Według art. 2 ust. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów , zasiłek dla opiekuna przysługuje:
1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy ( tj. do dnia 14 maja 2014r.) , w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;
2) od dnia wejścia w życie ustawy ( tj. od dnia 15 maja 2014r.) , jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
Wobec tego w sytuacji rozpoznawania wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekuna za okres wsteczny, liczony od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego wejście w życie omawianej ustawy ( tj. do dnia 14 maja 2014r.) , zasiłek ten przysługuje z mocy prawa, o ile spełnione zostaną łącznie dwa warunki: po pierwsze, w obrocie prawnym znajdowała się decyzja ustalająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, która wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r.; po drugie, zasiłek dla opiekuna przysługuje po spełnieniu warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. W przypadku natomiast wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekuna od dnia wejścia w życie ustawy ( od 15 maja 2014r.) , jego przyznania uzależnione jest analogicznie od - po pierwsze - istnienia w obrocie prawnym decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, która wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych , oraz jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Dodatkowe warunki przyznania zasiłku dla opiekuna, określone w art. 2 ust. 5 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, to nieposiadanie przez opiekuna prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego w okresie na który ubiega się o zasiłek dla opiekuna, a także brak prawa innej osoby do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego na osobę wymagająca opieki.
A zatem zarówno w przypadku ubiegania się o przyznanie omawianego świadczenia za okres wsteczny, jak i od dnia obowiązywania ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, decyzja korzystna dla strony uzależniona jest od spełnienia określonych powyżej przesłanek w sposób łączny. W związku z tym niespełnienie choćby jednej z przesłanek ustawowych skutkuje odmową przyznania zasiłku dla opiekuna. Określona w ten sposób konstrukcja przepisów wskazuje na to , że w tym przedmiocie organ wydaje tzw. decyzję związaną , co oznacza ,że w ściśle określonym stanie faktycznym i prawnym organ administracji zobowiązany jest wydać decyzję o ściśle określonej treści . Wobec tego organ rozstrzygając sprawę, nie ma możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta , którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Ustalenie bowiem istotnych z punktu widzenia ustawodawcy okoliczności przesądza kierunek i treść rozstrzygnięcia organu , nie pozostawiając mu jakiegokolwiek uznania w tym zakresie.
Każdorazowo więc - w przypadku ubiegania się o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna osoby niepełnosprawnej za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, jak również od dnia wejścia wżycie ustawy - ustawodawca wymaga istnienia w obrocie prawnym decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, która wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych .
W analizowanej sprawie pozostaje poza sporem okoliczność , że skarżąca miała przyznane - na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] - prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem G. B. Niespornym w niniejszej sprawie jest również fakt stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...], wygaśnięcia z dniem 31 października 2012 r. wskazanej wyżej decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekającej o przyznaniu skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem, z powodu zmiany miejsca zamieszkania.
Z urzędu - na podstawie akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. II SA/Po 539/15 - Sądowi wiadomo ,że skarżąca kwestionowała walor ostateczności wspomnianej wyżej decyzji wygaszającej , podnosząc zarzut nieprawidłowości w doręczeniu tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] odmówiło przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z [...] grudnia 2012 r. nr [...] o wygaśnięciu z dniem 31 października 2012 r. decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekającej o przyznaniu skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego . Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2015r. sygn. akt II SA/Po 539/15 oddalono skargę strony na powyższe postanowienie Kolegium . Wskazany wyrok ma walor prawomocności i w konsekwencji wywołuje określone skutki w zakresie uznania , że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] grudnia 2012 r., stwierdzająca wygaśnięcie z dniem 31 października 2012 r. decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekającej o przyznaniu skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem.
Powyższy fakt o charakterze prawotwórczym ma istotne i przesądzające znaczenie przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku. Nie ulega bowiem wątpliwości ,że do dnia 31 października 2012 r. skarżąca miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki sprawowanej nad mężem. Odnosząc powyższe ujawnione okoliczności sprawy do ustawowych warunków przyznania zasiłku dla opiekuna, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, uprawniony jest wniosek organów , że skarżąca nie spełnia wymogów , uzasadniających przyznanie wnioskowanego świadczenia . Określony w art. 2 ust. 1 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, warunek nakładał na organy orzekające w sprawie obowiązek zbadania czy wnioskodawczyni ten warunek spełniła czy też nie, co w realiach niniejszej sprawy sprowadzało się do ustalenia, że kiedy wygasło świadczenie pielęgnacyjne, przyznane w związku z opieką sprawowaną nad mężem .
W realiach badanej sprawy przepisem, na podstawie którego winno nastąpić wygaśnięcie decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego był art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548 ze zm.), który stwierdzał, że wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie 30 czerwca 2013 r. Warunek przyznania zasiłku dla opiekuna będzie zatem spełniała osoba, której decyzja wygasła z mocy tego konkretnego przepisu. Pozostałe podmioty, które utraciły świadczenie w wyniku wygaśnięcie decyzji z innych powodów, takiego warunku spełniać nie będą.
W związku z powyższym należy zaaprobować stanowisko organów orzekających w sprawie , że w świetle ujawnionych okoliczności sprawy , skarżąca nie spełnia jednej z ustawowych przesłanek przyznania zasiłku dla opiekuna, gdyż nie spełnia wymogu legitymowania się decyzją, która wygasła z dniem 1 lipca na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. Świadczenie skarżącej wygasło bowiem w następstwie wcześniej decyzji administracyjnej w tym przedmiocie , której strona skutecznie nie podważyła . Stąd też orzeczenia organów administracji publicznej w zaskarżonym kształcenie należało uznać za uzasadnione.
Z kolei przechodząc do oceny podniesionych w skardze zarzutów należy zauważyć , że koncentrują się one głównie na zarzucie nieustalenia przez organy obu instancji , czy na skutek nieprawidłowości w doręczeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] grudnia 2012 r., stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 31 października 2012 r. decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przyznaniu skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego , ma ona przymiot prawomocności , co w konsekwencji – zdaniem skarżącej – spowodowało ,że wspomniana decyzja została wygaszona na mocy art.11 ust.3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw . Powyższy zarzut nie może odnieść zamierzonego skutku prawnego, albowiem jak wynika z akt sprawy w dacie składania przedmiotowego wniosku , inicjującego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie , w obrocie prawnym funkcjonowała
decyzja organu administracji , stwierdzająca wygaśnięcie z dniem 31 października 2012 r. decyzji o przyznaniu skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wspomniana decyzja była w obrocie prawnym również w dacie zakończenia postępowania administracyjnego przed organami obu instancji , orzekającymi w rozpatrywanej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia powołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2015r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 539/15 , wniosek skarżącej do Kolegium o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...] grudnia 2012r. wpłynął do organu w dniu 23 stycznia 2015r. , a zatem po dacie zakończenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w niniejszej sprawie. Natomiast wskutek wniesienia przez stronę wskazanego wyżej wniosku o przywrócenie terminu nie została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja Kolegium z dnia [...] grudnia 2012r. Oznacza to ,że fakt jej bytu prawnego w obrocie musiał być brany pod uwagę przez organy orzekające w badanej sprawie i kwestia prawomocności tej decyzji , nie mogła powstrzymywać organy od rozpatrzenia przedmiotowego wniosku z uwagi na ściśle określone przepisy kształtujące terminy załatwiania spraw ( art.35 k.p.a.) , których adresatami są organy administracji. W związku z tym pod adresem organów obu instancji nie może być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania , a to art. 7, 77 i 80 k.p.a.
Również pozbawiony doniosłości prawnej jest zarzut nakierowany na naruszenie prawa materialnego , a to art. 3 pkt 11 w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2015 r. poz. 114) polegający na przyjęciu, że zmiana miejsca zamieszkania uprawnionego powoduje utratę uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazane przez skarżącą przepisy z - uwagi na przedmiot wniosku (sporu ) – nie miały zastosowania w rozpatrywanej sprawie , dotyczyły one - co trafnie wskazało Kolegium - ustalania organu właściwego w przypadku zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne w określonym stanie faktycznym . Natomiast kwestię zasad i trybu przyznawania zasiłku dla opiekuna kompleksowo reguluje powołana na wstępie ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów .
Nie może też odnieść zamierzonego skutku prawnego zarzut o niezgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z [...] grudnia 2012 r., stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 31 października 2012 r. decyzji tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekającej o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ocena legalności tej decyzji wykracza poza przedmiot sporu w rozpatrywanej sprawie. Wypada w tym miejscu przypomnieć ,że Sąd administracyjny ma kompetencję do orzekania wyłącznie w granicach danej sprawy i nie może badać legalności innych rozstrzygnięć organów administracji publicznej poza tymi, które zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 593/12, oraz 5 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1099/10). Przedmiotem niniejszej sprawy jest badanie przesłanek do przyznania prawa w postaci zasiłku dla opiekuna, natomiast okoliczności przedstawione przez stronę w skardze odnoszą się do prawidłowości wydania decyzji w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji orzekającej o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. I choć należy dostrzec niewątpliwy wpływ jaki wydana decyzja miała na kształt kontrolowanego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, aktualnie nie ma możliwości zakwestionowania prawotwórczego faktu wynikających z tej decyzji.
Natomiast materiał aktowy badanej sprawy wskazuje na to ,że skarżąca miała świadomość co do skutków decyzji stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 31 października 2012 r. jej uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego , skoro po wydaniu tej decyzji wystąpiła w dniu 6 grudnia 2012r. do właściwego miejscowo organu pomocowego z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego . Przy czym bez znaczenia dla wyniku rozstrzygnięcia w tej sprawie pozostaje fakt , że następnie w dniu 5 lutego 2013r. strona złożyła oświadczenie w przedmiocie nierozpatrywania wniosku w zakresie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (k.16) . Te okoliczności nie mogą one mieć wpływu na ocenę prawną zaskarżonej decyzji .
Reasumując stwierdzić należy, że skarżąca nie spełniała jednej z niezbędnych ustawowych, pozytywnych przesłanek do przyznania zasiłku dla opiekuna, gdyż decyzja ustalająca świadczenie pielęgnacyjne nie wygasła z mocy prawa z dniem 1 lipca 2013 r. W tym zakresie - o czym była już mowa wyżej - ustawodawca nie pozostawił organom żadnego luzu decyzyjnego . Stwierdzenie powyższego oznacza ,że skarga przedstawia się jako bezzasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło