IV SA/Wr 126/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi J. H. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2026 r., nr SKO 4512.45.2025 w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłat za pomoc w formie usług opiekuńczych postanawia: I. odrzucić skargę J. H.; II. odrzucić skargę M. H. Pismem z dnia 11 stycznia 2026 r. J. H. i M. H. wnieśli odrębne skargi na jedną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2026 r., nr SKO 4512.45.2025 w przedmiocie ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłat za pomoc w formie usług opiekuńczych. Stroną postępowania i adresatem tej decyzji była wyłącznie J. H. W stosunku do M. H. została wydana odrębna decyzja z tej samej daty o nr SKO 4512.46.2025 ustalająca wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłat za pomoc w formie usług opiekuńczych. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2026 r. Skarżących wezwano do uzupełnienia braków formalnych skarg poprzez podanie numerów PESEL - w terminie 7 dni od dnia doręczenia przesyłki pod rygorem odrzucenia skarg. Przesyłki zawierające wezwania skutecznie doręczono na adresy podane w skardze dnia 25 lutego 2026 r. Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2026 r. wezwano M. H. do wskazania, czy przedmiotem wniesionej przez niego skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2026 r., nr SKO 4512.45.2025 wydana na skutek odwołania J. H. ustalająca J. H. wysokość należności podlegających zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłat za pomoc w formie usług opiekuńczych realizowanych na rzecz I. K. od czerwca 2021 r. do listopada 2021 r., czy też decyzja tegoż organu z dnia 5 listopada 2025 r., nr SKO 5412.46.2025 wydana na skutek odwołania M. H. ustalająca M. H. wysokość należności podlegających zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłat za pomoc w formie usług opiekuńczych realizowanych na rzecz I. K. od czerwca 2021 r. do listopada 2021 r. Zakreślono siedmiodniowy termin na wykonanie i rygor rozpoznania skargi M. H. zgodnie z jej literalnym brzmieniem – jako skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2026 r., nr SKO 4512.45.2025 wydaną na skutek odwołania J. H. Wezwanie doręczono na adres podany w skardze w trybie art. 72 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: up.p.s.a.) dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi (k-28, 31akt sądowych). Do dnia orzekania Skarżący nie odpowiedział na wezwanie sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Obie skargi podlegają odrzuceniu. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i to bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 publ. ONSAWSA – dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). W realiach niniejszej sprawy wezwanie Sądu, w którym Skarżąca J. H. została wezwana o podanie numeru PESEL, skutecznie doręczono na podany w skardze adres w trybie art. 72 § 1 p.p.s.a. w dniu 25 lutego 2026 r. (k-25 akt sądowych). Zakreślony w wezwaniu siedmiodniowy termin na jego wykonanie upłynął bezskutecznie z dniem 4 marca 2026 r. (środa). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Na tej podstawie Sąd odrzucił skargę J. H., o czym orzeczono w punkcie I sentencji postanowienia. Jeśli zaś chodzi o skargę wniesioną przez M. H., mając na uwadze, że w tym samym dniu, tj. 5 listopada 2025 r. została wydana odrębna decyzja ustalająca Skarżącemu wysokość należności podlegających zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłat za pomoc w formie usług opiekuńczych realizowanych na rzecz I. K. od czerwca 2021 r. do listopada 2021 r. Sąd wezwał Skarżącego do jednoznacznego wskazania, która z decyzji jest przedmiotem jego skargi, zastrzegając, że brak odpowiedzi będzie skutkował przyjęciem literalnego brzmienia skargi. Wezwanie wysłane na podany w skardze adres, doręczone zostało dorosłemu domownikowi, co potwierdzają dokumenty zgromadzone w sprawie (k-28, 31akt sądowych). Do dnia sporządzenia niniejszego postanowienia Skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu, co skutkowało przyjęciem, że przedmiotem jego skargi jest Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2026 r., nr SKO 4512.45.2025 ustalająca J. H. wysokość należności podlegających zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłat za pomoc w formie usług opiekuńczych realizowanych na rzecz I. K. od czerwca 2021 r. do listopada 2021 r. Wobec tego skargę M. H. jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Z istoty przywołanej regulacji wynika, że interes prawny uprawniający do wniesienia skargi winien być postrzegany jako związek pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Interes prawny musi zatem wynikać z przepisów praw - prawa materialnego, ustrojowego, jak i procesowego. Inaczej rzecz ujmując musi on znaleźć umocowanie w przepisach obowiązującego prawa oraz być własny i indywidualny. Stąd też, skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć tylko "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10, dostępne w CBOSA). Istotą legitymacji skargowej jest uprawnienie podmiotu do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 października 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1138/15, dostępny w CBOSA). Przy czym akt ten winien dotyczyć uprawnień lub obowiązków strony. W rozpoznawanej sprawie taka zależność nie wystąpiła. Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie był stroną zaskarżonej decyzji, wyjaśniono już, że w stosunku do niego w tej samej dacie organ wydał odrębne rozstrzygnięcie regulujące jego prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa materialnego. Był on stroną tej odrębnej decyzji i uczestniczył w tym postępowaniu. Nie brał on natomiast udziału w postępowaniu dotyczącym zaskarżonej decyzji. Tym samym nie posiada on legitymacji procesowej w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2026 r., nr SKO 4512.45.2025 wydanej na skutek odwołania J. H. ustalającej J. H. wysokość należności podlegających zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłat za pomoc w formie usług opiekuńczych realizowanych na rzecz I. K. od czerwca 2021 r. do listopada 2021 r. Decyzja ta rozstrzyga wyłącznie o prawach i obowiązkach J. H. i jedynie ona miała możliwość jej zaskarżenia do Sądu. Przy czym dostrzec należy, że badanie legitymacji do wniesienia skargi stanowi przesłankę materialno-prawną, powodującą zasadniczo oddalenie skargi. Jednakże w sytuacji, gdy prima facie wiadomym jest, że podmiot wnoszący skargę nie ma uprawnienia do jej wniesienia i nie zachodzi potrzeba badania jego interesu prawnego, skarga taka podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Pogląd taki został wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt OPS 1/04 publ. ONSAiWSA 2005/4/62, dostępna także w CBOSA, stwierdzając, iż "wniesienie skargi przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu". Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Na tej podstawie Sąd odrzucił skargę M. H. – jako wniesioną przez podmiot nieposiadający legitymacji do jej złożenia, o czym orzeczono w pkt II postanowienia.