IV SA/Wr 137/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji W. D. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku z Funduszu Pracy zaskarżonej przez W. G. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Pismem z dnia 19 lutego 2016 r. W. G. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku z Funduszu Pracy. Pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że w dniu 21 czerwca 2016 r. doręczono skarżącemu odpis tytułu wykonawczego z dnia 12 maja 2016 r. nr [...], wystawionego przez Powiatowy Urząd Pracy w L., z którego wynika, że prowadzone jest przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne dotyczące zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych na mocy decyzji znak [...] nr [...] z [...] listopada 2015 r. Pełnomocnik stwierdził, że istnienie obowiązku zwrotu tych świadczeń jest kwestionowane przez skarżącego, przez co egzekucja winna być niedopuszczalna. Jego zdaniem organ administracji jako wierzyciel przekroczył swoje kompetencje wystawiając tytuł egzekucyjny bez podstawy prawnej, gdy postępowanie nie zostało zakończone i wskazana w tytule egzekucyjnym decyzja nie jest prawomocna. Zobowiązany złożył pismo z wnioskiem o zawieszenie czynności mających na celu egzekwowanie zwrotu świadczeń do czasu rozstrzygnięcia złożonej skargi do WSA we Wrocławiu. Dodał, że zobowiązany zadeklarował również spłatę w ratach. Wierzyciel - Starosta L. nie udzielił odpowiedzi na pismo skarżącego i przedwcześnie podjął dalsze czynności procesowe doskonałe wiedząc o toczącym się postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zdaniem pełnomocnika zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny dla skarżącego, gdyż dokonane zajęcie ogranicza jego prawo do swobodnego dysponowania rachunkiem bankowym i zabezpieczenia stałych opłat mieszkaniowych i kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej – p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania, o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym rozstrzygając na podstawie cytowanego wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Powołana na wstępie ustawa procesowa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi wymienia w tym przepisie wyłącznie dwie przesłanki stanowiące podstawę do wstrzymania zaskarżonego aktu administracyjnego, a mianowicie: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać w tym miejscu należy ,że próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądowo-administracyjnego warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Podkreślenia jednak wymaga, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi .Chodzi więc o sytuację, w której szkoda wyrządzona wykonaniem konkretnej decyzji, nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 304/12). Należy przy tym zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonej decyzji. Zostanie bowiem ona poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może odbywać się na gruncie przesłanek mogących zaważyć o skasowaniu stanowiącego przedmiot skargi aktu. Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jedynym bowiem miernikiem decyzji sądu o wstrzymaniu wykonania może być niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia dla wnoszącego skargę (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia tych okoliczności w całości obciąża stronę skarżącą, co wyklucza ewentualność czynienia przez sąd samodzielnych poszukiwań argumentów przekonujących za wstrzymaniem wykonania. Za tym podejściem przemawia kontradyktoryjność postępowania sądowoadministracyjnego, jak również zasada trwałości aktów organów administracji publicznej. Wskazać bowiem należy , że uprawnienie do uzyskania ochrony tymczasowej wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ( por. postanowienie NSA z 1 października 2009 r., sygn. I FSK 1312/08, LexPolonica nr 2134927). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowego wniosku zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącego uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skupił się jedynie na tym, że prowadzone jest przeciwko skarżącemu postępowanie egzekucyjne dotyczące zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych, a zwrot tych świadczeń jest kwestionowany przez skarżącego. Należy stwierdzić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2014 r. Sygn. akt I FZ 319/14, LEX nr 1501688). Albowiem każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13, LEX nr 1432682). W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż pełnomocnik skarżącego nie przedstawił sytuacji finansowej skarżącego, ani nie wykazał, że egzekucja kwoty na podstawie wystawionego tytułu egzekucyjnego wiązałaby się ze zwiększonymi wydatkami. A zatem nie można stwierdzić, że zaistniała przesłanka wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 p.p.s.a. albowiem nie zostało wykazane, iż zwrot wyżej wymienionej kwoty spowoduje albo niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo trudnych do usunięcia skutków.