IV SA/Wr 14/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: referent Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2018 r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości. Wnioskiem z dnia 20 września 2017 r. M.D. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie m. in. zasiłku celowego na zakup opału. Decyzją z dnia 21 listopada 2017 r. nr MOPS [...] MOPS w W. odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego na dofinansowanie ogrzewania mieszkania, ponieważ strona jest osobą zdolna do podjęcia zatrudnienia, a MOPS nie dysponuje jeszcze środkami finansowymi na sezon grzewczy 2017/2018. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 27 grudnia 2017 r. nr SKO [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, ponieważ brak środków na zasiłki celowe na opał nie został potwierdzony w aktach sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr MOPS [...] MOPS ponownie odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego na dofinansowanie ogrzewania mieszkania, uznając że strona jest osobą zdolną do podjęcia zatrudnienia, a organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr SKO [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji celem uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji życiowej strony. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr MOPS [...] MOPS po raz kolejny odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego na dofinansowanie ogrzewania mieszkania, ponieważ zwiększyła się liczba osób, znajdujących się w gorszej sytuacji niż strona, co spowodowało wykorzystanie zaplanowanych na zasiłki celowe środków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr SKO [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. SKO stwierdziło, że nieprawidłowe jest przyjmowanie kwoty 200 zł oszczędności jako dochód strony w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku z uwagi na utratę dochodu przez stronę. Konieczne jest więc ustalenie dochodu strony w miesiącu złożenia wniosku. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr MOPS [...] MOPS odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego na dofinansowanie ogrzewania mieszkania. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 26 września 2017 r. strona powołała się na przewlekłe schorzenia, jednakże pomimo odebrania wezwania organu z dnia 9 kwietnia 2018 r. strona nie przedłożyła stosownego zaświadczenia lekarskiego. W dniach 10 i 12 lipca 2018 r. oraz 17 sierpnia 2018 r. podjęto próbę przeprowadzenia aktualnego wywiadu środowiskowego, jednak strony nie zastano w miejscu zamieszkania. Pomimo odebrania wezwania organu z dnia 12 lipca 2018 r. strona nie wskazała też terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Strona nie skontaktowała się również z pracownikiem socjalnym w celu zawarcia kontraktu socjalnego, pomimo wezwania z dnia 16 sierpnia 2018 r. Organ pomocy uznał, że strona uniemożliwia wyjaśnienie swojej sytuacji materialno-bytowej przez brak współpracy z pracownikiem socjalnym. Wszelkie podania i skargi strona składa osobiście w siedzibie MOPS, jednakże nie kontaktuje się z pracownikiem socjalnym. Strona nie tylko nie wykazuje własnej inicjatywy w celu rozwiązania swej trudnej sytuacji życiowej, ale też ignoruje propozycje kierowane przez organ pomocy społecznej. Organ pomocy wyjaśnił, że dysponuje w 2018 r. środkami przeznaczonymi na zasiłki celowe w kwocie 620.000 zł i na specjalne zasiłki celowe w kwocie 80.000 zł. Środki te nie wystarczają na zabezpieczenie potrzeb wszystkich rodzin i przyznawane są najbardziej potrzebującym pomocy. Zwiększyła się bowiem liczba osób, znajdujących się w gorszej sytuacji niż strona, co spowodowało wykorzystanie zaplanowanych na zasiłki celowe środków. Natomiast strona jest osobą w wieku produkcyjnym, zdolną do podjęcia zatrudnienia i uzyskania dochodu. W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ponieważ postępowanie przed organem pomocy i decyzja tego organu rażąco naruszają prawo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr SKO [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że strona jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP (zawieszona działalność gospodarcza), a dochód strony w miesiącu złożenia wniosku, czyli we wrześniu 2017 r. wyniósł 200 zł. Strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest właścicielem domu w zabudowie szeregowej o powierzchni 86 m2, działki o powierzchni 278 m2 oraz samochodu osobowego marki H. rocznik 2011. Zainteresowany korzystał z pomocy społecznej przez okres około 23 lat, ostatnio w 2015 r. Organ odwoławczy zauważył, że skarżący nie udzielił pracownikowi socjalnemu wyjaśnień odnośnie pochodzenia środków wydatkowanych na zakup samochodu, odmówił przedłożenia dowodu rejestracyjnego i dowodu ubezpieczenia samochodu, a także podania adresów stron internetowych, gdzie według jego wyjaśnień poszukuje nabywcy samochodu. Nie przedłożył również zaświadczenia lekarskiego, dokumentującego podawane schorzenia i nie zgłosił się do pracownika MOPS w celu zawarcia kontraktu socjalnego. Organ odwoławczy uznał, że uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, odmowa odpowiedzi na pytania pracownika socjalnego, nieudostępnienie stosownych dokumentów, należy uznać za brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym. Również odmowa zawarcia kontraktu socjalnego stanowi przesłankę do wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając rażące naruszenie art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 10, art. 35 i art. 80 k.p.a. Według skarżącego zarzut braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego oraz zarzut odmowy zawarcia kontraktu socjalnego nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Obowiązek wyznaczenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i jego przeprowadzenie oraz obowiązek zgłoszenia się pracownika w miejscu zamieszkania skarżącego w celu podpisania kontraktu socjalnego spoczywa na MOPS, a nie na stronie ubiegającej się o pomoc. MOPS ukrył dowód w sprawie, tj. pismo skarżącego z dnia 6 sierpnia 2018 r. do Dyrektora MOPS z żądaniem podpisania kontraktu socjalnego w miejscu zamieszkania strony. Ponadto MOPS ukrywa dokumenty, odmawiając wydania ich kopii i skarżący nie może wypowiedzieć się w sprawie. Pracownicy "fabrykują" też notatki urzędowe dotyczące nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania, gdy widzą go w MOPS-ie lub na ulicy. Wniosek o wyłączenie Dyrektora MOPS procedowali jego podwładni, a przewodniczący SKO "zatrzymał" zażalenie skarżącego. Poza tym ustawa o pomocy społecznej nie dopuszcza przeprowadzania wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania przez dwóch pracowników socjalnych, zatem pracownicy socjalni przekroczyli swoje uprawnienia i konieczne jest zbadanie kwalifikacji zawodowych tych pracowników. Organ pomocy społecznej nie podał też najistotniejszej informacji – do ilu osób trafiła świadczona pomoc, ponieważ z pomocy mogli skorzystać tylko znajomi i krewni pracowników MOPS. Skarżący zarzucił, że członkowie SKO skrupulatnie wyliczyli stan jego posiadania, a tymczasem znajomi pracowników MOPS od dziesiątków lat pobierają zasiłki stałe i otrzymują pomoc na spłatę kredytu bankowego. Wszystko to świadczy o dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. Organy celowo przewlekały postępowanie, w wyniku czego wniosek został rozpatrzony po upływie przeszło 1 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna. Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769), dalej u.p.s., która w art. 2 ust. 1 wskazuje, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 przywołanej ustawy trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.), przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek celowy, który może zostać przyznany w celu zaspokojenia bytowej potrzeby, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.). Podkreślić należy, że zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, co oznacza, że organ orzekając w konkretnej sprawie może, a nie musi przyznać wnioskowaną pomoc, oceniając sytuację wnioskodawcy. Wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1114/13, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1192/12 oraz z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1920/11 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedną z okoliczności szczególnych, jakie winny zostać wzięte pod uwagę przy udzielaniu pomocy społecznej jest kwestia współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie, niemniej jednak przepisy dokładnie nie wskazują sposobu jego realizacji, co przesądza o pozostawieniu kwestii oceny postawy wnioskodawców w tym zakresie organom pomocowym. W ocenie Sądu przywiązywanie szczególnej uwagi do realizacji obowiązku współdziałania jest bardzo istotne, ponieważ pomoc społeczna nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń. W związku z tym bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa m.in. w art. 11 ust. 2 u.p.s. Zgodnie bowiem z treścią wskazanego przepisu brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Z przywołanego przepisu wynika bezsprzecznie, że organy pomocowe zobligowane są do wszechstronnej analizy i oceny postawy beneficjenta pomocy społecznej pod kątem istnienia woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania bądź wstrzymanie wypłaty świadczeń. Wobec tego na organach obu instancji spoczywa obowiązek przeanalizowania również w tym aspekcie postępowania osoby domagającej się świadczenia na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 u.p.s., decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia (...) wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, którego celem jest ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób bądź rodzin korzystających bądź ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Stąd też wywiad środowiskowy jest szczególnego rodzaju środkiem dowodowym służącym ustaleniu okoliczności mających bezpośredni wpływ na przyznanie bądź odmowę przyznania wnioskowanej pomocy. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych (art. 107 ust. 4 u.p.s.). Ponadto trzeba dostrzec, że w myśl art. 107 ust. 4a u.p.s., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Należy także podkreślić, że wywiad środowiskowy przeprowadzany jest w miejscu zamieszkania danej osoby. Wynika to wprost z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1788 ze zm.), zgodnie z którym wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, skarżący jest właścicielem domu w zabudowie szeregowej o powierzchni 86 m2, działki o powierzchni 278 m2 oraz samochodu osobowego marki H., rocznik 2011 (oświadczenie strony z dnia 26 września 2017 r.). Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku zarejestrowaną w PUP od 28 sierpnia 2017 r., nie osiąga żadnych dochodów i utrzymuje się z oszczędności. W okresie od 2 października 2015 r. do 11 maja 2017 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie przewozu taksówką osobową, która obecnie jest zawieszona. W trakcie wywiadu środowiskowego w dniu 26 września 2017 r. skarżący wskazał odnośnie swojej sytuacji zdrowotnej: schorzenia gastryczne, niedoczynność tarczycy i schorzenia dermatologiczne. W toku przesłuchania strony w dniu 20 października 2017 r skarżący odmówił przedłożenia dowodu rejestracyjnego samochodu oraz dowodu opłacenia ubezpieczenia. Odmówił również wskazania, z jakiego źródła pochodziły środki przeznaczone na nabycie samochodu i podania adresu strony internetowej, na której zamieścił ogłoszenie o sprzedaży samochodu. W celu wykonania zaleceń SKO, wynikających z decyzji z dnia [...] marca 2018 r., pracownik socjalny w dniach 29 marca 2018 r., 5 kwietnia 2018 r. i 9 kwietnia 2018 r. podjął próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego, jednakże skarżący nie był wówczas obecny w miejscu zamieszkania (notatki służbowe pracownika socjalnego). Wobec nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania organ pomocy społecznej w dniu 9 kwietnia 2018 r. wezwał skarżącego do skontaktowania się z pracownikiem socjalnym w celu uzgodnienia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (wezwanie odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 13 kwietnia 2018 r.). W dniu 9 kwietnia 2018 r. organ pomocy społecznej również wezwał skarżącego do złożenia lub nadesłania zaświadczenia lekarskiego (dokumentacji medycznej), potwierdzającego schorzenia wskazane przez skarżącego (wezwanie odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 13 kwietnia 2018 r.). W piśmie z dnia 20 kwietnia 2018 r. skarżący odmówił przedstawienia zaświadczenia lekarskiego, jak również nie wskazał terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W dniu 10 lipca 2018 r. oraz 12 lipca 2018 r. pracownicy socjalni ponownie podjęli próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego, jednak i w tych dniach nie zastano skarżącego w miejscu zamieszkania (notatka służbowa pracowników socjalnych). Wobec nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania organ pomocy społecznej w dniu 12 lipca 2018 r. wezwał skarżącego do wskazania terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (wezwanie odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 6 sierpnia 2018 r.). Ponadto w dniu 16 lipca 2018 r. pracownik socjalny wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa w Ośrodku Pomocy Społecznej w celu zawarcia kontraktu socjalnego w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania (wezwanie odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 6 sierpnia 2018 r.). W piśmie z dnia 6 sierpnia 2018 r. skarżący poinformował Dyrektora MOPS, że to pracownik socjalny powinien zgłosić się w miejscu zamieszkania skarżącego. W dniu 17 sierpnia 2018 r. pracownik socjalny po raz kolejny udał się do miejsca zamieszkania skarżącego celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jednakże i w tym dniu nie zastano skarżącego w miejscu zamieszkania (notatka służbowa pracownika socjalnego). Z analizy powyższego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący swoją postawą i działaniem uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu swojego zamieszkania. Pracownicy socjalni sześciokrotnie w roku 2018 r. podejmowali próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego w godzinach pracy Ośrodka, jednakże za każdym razem nikt nie otwierał drzwi. Również pomimo dwukrotnego wezwania do uzgodnienia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego skarżący nie podejmował współpracy, a wręcz uniemożliwiał ustalenie dogodnego dla niego terminu przeprowadzenia wywiadu przez pracowników socjalnych. W związku z tym, że w sprawie niniejszej organ wielokrotnie podejmował próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i ustalenia dogodnego dla skarżącego terminu przeprowadzenia wywiadu, które to próby okazały się bezskuteczne z przyczyn nieleżących po stronie pracowników socjalnych, to w konsekwencji należy uznać, że zachowanie skarżącego uniemożliwiło przeprowadzenie z nim wywiadu, co ostatecznie uzasadniało odmowę przyznania mu świadczenia z powodu braku współdziałania z organem. Zarzut skarżącego, że pracownicy "fabrykują" notatki urzędowe dotyczące nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania, gdy widzą go np. w MOPS-ie jest gołosłowny i niepoparty przez skarżącego dowodami. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, potwierdzających jego obecność w MOPS-ie w dniach, kiedy pracownicy podejmowali próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Nietrafny jest też zarzut dotyczący przekroczenia uprawnień przez pracowników socjalnych wskutek prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania przez dwóch pracowników socjalnych. Stosownie bowiem do art. 107 ust. 3a u.p.s. przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz świadczeniu pracy socjalnej w środowisku może uczestniczyć drugi pracownik socjalny. Rodzinny wywiad środowiskowy oraz świadczenie pracy socjalnej w środowisku może się odbywać w asyście funkcjonariusza Policji. Nieuzasadniony jest zatem zarzut rażącego naruszenia art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Brak współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym polegał również na odmowie udzielania informacji, niezbędnych do ustalenia rzeczywistej sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, zwłaszcza że skarżący przez wiele lat korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej, na co wskazało SKO. Mianowicie odmówił przedłożenia dowodu rejestracyjnego samochodu oraz dowodu opłacenia ubezpieczenia, jak również wskazania źródła pochodzenia środków przeznaczonych na nabycie samochodu i podania adresu strony internetowej z zamieszczonym ogłoszeniem o sprzedaży samochodu. Odmówił również złożenia lub nadesłania zaświadczenia lekarskiego (dokumentacji medycznej), potwierdzającego schorzenia wskazane przez skarżącego. Skarżący nie stawił się również w Ośrodku Pomocy Społecznej w celu zawarcia kontraktu socjalnego, pomimo odebranego osobiście wezwania. Stosownie do art. 108 ust. 1 u.p.s. w celu określenia sposobu współdziałania w rozwiazywaniu problemów osoby lub rodziny znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej pracownik socjalny zatrudniony w ośrodku pomocy społecznej lub w powiatowym centrum pomocy rodzinie może zawrzeć kontrakt socjalny z tą osobą lub rodziną, w celu wzmocnienia aktywności i samodzielności życiowej, zawodowej lub przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Wbrew twierdzeniom skarżącego przepisy ustawy o pomocy społecznej nie wprowadziły wymogu zawarcia kontraktu socjalnego w miejscu zamieszkania osoby zawierającej kontrakt. Kontrakt socjalny może zostać zawarty również w Ośrodku Pomocy Społecznej. Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie organy słusznie powołały się na art. 11 ust. 2 u.p.s. i odmówiły przyznania zasiłku celowego z uwagi na brak współdziałania skarżącego w rozwiazywaniu trudnej sytuacji życiowej i odmowę zawarcia kontraktu socjalnego. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę materiału dowodowego. Organy obu instancji szczegółowo wskazały okoliczności i potwierdzające je dowody, świadczące o braku współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym i o odmowie zawarcia kontraktu socjalnego. Natomiast naruszenie art. 10 k.p.a. może skutkować uchyleniem decyzji tylko w przypadku, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Takiego wpływu na wynik sprawy braku powiadomienia w trybie art. 10 k.p.a. przed wydaniem decyzji skarżący nie wykazał. Skarżący w dniu 13 listopada 2018 r. zapoznał się w siedzibie SKO z aktami sprawy i nie wniósł zastrzeżeń do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący nie wskazał także, jaki wpływ na wynik sprawy miała odmowa wydania mu z akt sprawy kopii wnioskowanych dokumentów. Również ewentualna przewlekłość w załatwieniu wniosku o przyznanie zasiłku nie ma wpływu na wynik sprawy i może być przedmiotem odrębnej skargi do Sądu po uprzednim wykorzystaniu środków przewidzianych w przepisach k.p.a. Należy tylko nadmienić, że organ pierwszej instancji w dniu 1 sierpnia 2018 r. zawiadomił skarżącego o terminie załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie składał wniosku o wyłączenie Dyrektora MOPS w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Wniosek taki złożony został w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, a rozstrzygnięcie w tym zakresie podjął Prezydent Miasta. Skarżący nie wyjaśnił również, które zażalenie zostało "zatrzymane" przez przewodniczącego SKO. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji były prawidłowe. Odmowa przyznania zasiłku celowego – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego – pozostaje bowiem w zgodzie z przepisami prawa materialnego i procesowego, w oparciu o które została wydana. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę – jako niezasadną – należało oddalić w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.