IV SA/Wr 154/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-06-27
Skład orzekający: Ryszard Pęk, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zwolnień od podatku od nieruchomości oraz wysokości tych zwolnień w określonym okresie, uzasadniona tajemnicą skarbową, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że informacje dotyczące wpłat podatku od nieruchomości przez konkretną spółkę stanowią tajemnicę skarbową i nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednakże, odmowa udostępnienia informacji o jednostkach organizacyjnych zwolnionych od podatku od nieruchomości i wysokości tych zwolnień w określonym okresie była nieprawidłowa, ponieważ organy nie udzieliły wyczerpującej odpowiedzi, myląc zwolnienia z ulgami podatkowymi i nie wskazując podstaw prawnych uchwał rady gminy wprowadzających dodatkowe zwolnienia.Stan faktyczny
B. W. zwrócił się do Prezydenta Miasta W. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej odpowiedzialności za prowadzenie dokumentacji, podstaw prawnych jej gromadzenia, zwolnień od podatku od nieruchomości, wysokości tych zwolnień oraz wpłat podatku przez konkretne spółki. Prezydent Miasta udzielił częściowych odpowiedzi, a w odniesieniu do pytań o zwolnienia i wpłaty podatku odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę skarbową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił obie decyzje, uznając częściową zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta W., a także stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Wnioskiem z dnia [...] 2011 r. B. W., powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) - zwanej dalej u.d.i.p. i art. 61 ust. 2 Konstytucji RP oraz prawa międzynarodowego, zwrócił się do Prezydenta Miasta W. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) Kto jest odpowiedzialny za sposób prowadzenia dokumentacji związanej z jednostkami organizacyjnymi Gminy W.?
2) Podstawę prawną, procedury na podstawie których jest gromadzona i prowadzona dokumentacja dot. jednostek organizacyjnych Gminy W.?
3) Czy jednostki organizacyjne Gminy W. są zwolnione od podatku od nieruchomości?
4) Jakie jednostki organizacyjne są zwolnione od podatku od nieruchomości i w jakiej kwocie od 1996 r. do 2011 r.?
5) Czy spółka W.[...] z 1996 r. dokonywała wpłat do Gminy W. z tytułu podatku od nieruchomości w okresie od 26.06.1996 r. do 12.10.2003 r.? Jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości?
6) Czy spółka W.[...] z 2002 r. dokonywała wpłat do Gminy W. z tytułu podatku od nieruchomości w okresie od 24.12.2002 r. do 2011 r. ? Jeżeli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości?
W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia [...] 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta W. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na pytanie 1, informując, że za sposób prowadzenia dokumentacji związanej z jednostkami organizacyjnymi odpowiada bezpośrednio kierownik danej jednostki organizacyjnej. W ramach sprawowanego nadzoru nad miejskimi jednostkami organizacyjnymi w dyspozycji organu znajdują się dokumenty z zakresu zatrudniania kierowników miejskich jednostek organizacyjnych - Biuro Spraw Pracowniczych, uchwalonych statutów - Biuro Organizacyjne, sprawozdawczości finansowej - Biuro Budżetu, spółek z "udziałem miasta - Biuro Funduszy Europejskich, Strategii i Analiz.
Odnośnie pytania 2 organ wskazał, że dokumentacja powstająca w miejskich jednostkach organizacyjnych jest gromadzona i przechowywana na podstawie własnej instrukcji kancelaryjnej opracowanej przez kierownika jednostki (dyrektora) w porozumieniu lub po zatwierdzeniu przez dyrektora właściwego archiwum państwowego. Oznacza to, że wytworzona dokumentacja gromadzona jest w jednostkach organizacyjnych gminy W. Organ dodał, że tylko w przypadku likwidacji miejskiej jednostki organizacyjnej dokumentacja kategorii A przekazywana jest bezpośrednio do archiwum państwowego, a dokumentacja kategorii B przekazywana jest do archiwum znajdującego się organie. Organ poinformował wnioskodawcę, że odnośnie punktów 4, 5 i 6 odpowiedź zostanie udzielona w terminie późniejszym.
Pismem z dnia [...] 2011 r. organ udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na pytanie 3, wskazując, że zwolnienia od podatku od nieruchomości wymienione są w art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.), która jest powszechnie obowiązującym przepisem prawa.
Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] organ po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pytania 4, 5 i 6 odmówił udostępnienia informacji publicznej, wskazując że w przedmiotowej sprawie prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę skarbową. W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ podał, że zgodnie z art. 293 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) – zwana dalej O.p., indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów, a także akta postępowania podatkowego oraz dokumentacja rachunkowa organu podatkowego, objęte są tajemnicą skarbową. Dostęp do akt podatkowych gminy jest ściśle reglamentowany przepisami art. 298-299 Ordynacji podatkowej oraz przepisami innych ustaw. Akta niezawierające informacji, o których mowa w art. 182 O.p., organy podatkowe udostępniają wyłącznie podmiotowym wymienionym w art. 298 O.p. Natomiast zgodnie z art. 299 O.p. organy podatkowe udostępniają informacje zawarte w aktach spraw podatkowych, z wyłączeniem informacji określonych w art. 182, organom i osobom wymienionym w art. 298 i art. 299 O.p. Organ wskazał, że w katalogu podmiotów uprawnionych do dostępu do akt podatkowych oraz uzyskania informacji zawartych w aktach podatkowych nie są wymienieni mieszkańcy miasta. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że odwołujący nie był stroną żadnego postępowania w sprawie udzielenia ulgi podatkowej, co oznacza, że jako dane objęte tajemnicą skarbowa nie podlegają udostępnieniu.
Ponadto w odpowiedzi na pytanie 4 organ poinformował wnioskodawcę, że z dniem 1 stycznia 2003 r. ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 155, poz. 1014 z późn. zm.) został dodany art. 16a, który nałożył m. in. na prezydentów miast obowiązek sporządzania wykazu podatników będących przedsiębiorcami, którym umorzono zaległości podatkowe z tytułu podatków i opłat lokalnych oraz podatników podatku rolnego i leśnego, którym umorzono zaległości podatkowe w kwocie wyższej niż 100,00 zł. Na podstawie Zarządzenia Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...]2003 r. wykazy takie były sporządzane i wywieszane w latach 2003-2005 w gablocie znajdującej się na parterze budynku ratusza. Jak wynika z powyższego w latach od 1996 do 2002 nie było obowiązku sporządzania w/w wykazów, a indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, a także akta postępowania podatkowego oraz dokumentacja rachunkowa organu podatkowego, objęte są tajemnicą skarbową - art. 293 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast z uwagi na pięcioletni okres archiwizacji dokumentów, brak jest pełnej dokumentacji na podstawie której można sporządzić wykaz żądanych danych za lata 2003-2005. Informacje za lata 2006 - 2010 udostępnione zostały w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Urzędu Miasta W.
Od powyższej decyzji z dnia [...] 2011 r. Nr [...] wnioskodawca złożył odwołanie, w którym podniósł, że W. [...] spółka z o. o. z 1996 r. oraz z okresu powstania od 2002 do 2003 jest jednostką organizacyjną Gminy W. Wskazał, że decyzja jest wydana niezgodnie z prawem i stanem faktycznym oraz z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskodawca wskazał, że nie jest pozbawiony praw obywatelskich i ma prawo do tej informacji. Jego zdaniem sposób naliczania podatku od nieruchomości wobec jednostki organizacyjnej gminy nie można zakwalifikować jako dostępu do akt podatkowych gminy. Dodał, że gmina nie jest folwarkiem ani prywatnym przedsiębiorstwem wąskiej grupy osób, tylko jednostką samorządu terytorialnego. Skarżący wskazał, że informacja ta jest niezbędna do dochodzenia odszkodowania od gminy przez 35 osób, które poniosły straty ekonomiczne, finansowe, materialne, zdrowotne, moralne w wyniku bezpodstawnej utraty kontroli przez Gminę W. nad W. [....].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej analizy przepisów prawa i słusznie uznał, że informacje których udostępnienia domaga się o strona zawarte w pytaniach 4, 5 i 6 stanowią tajemnicę skarbową.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez wnioskodawcę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący ponowił zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwana p.p.s.a., tj. w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad, jeżeli mogły mieć istotny wpływ za wynik sprawy.
Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje również z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Przeprowadzając w oparciu o powyższe uregulowania ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa materialnego i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną przesłanką żądania skarżącego są przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – zwanej dalej u.d.i.p. Ustawa, ta jest rozwinięciem art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który przewiduje, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Z kolei przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. określa katalog podmiotów zobligowanych do udostępniania informacji publicznej, stanowiąc że są nimi: władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższej regulacji, nie ulega wątpliwości, że Prezydent Miasta W. mieści się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem jest podmiotem zobowiązanym na gruncie tej ustawy do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, przewiduje jednocześnie różne sposoby udostępniania, wymienione w art. 7 ust. 1 u.d.i.p. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.). Z taką sytuacją mamy do czynienia w realiach badanej sprawy, skarżący złożył bowiem wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując charakter i zakres żądanej informacji.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje dwie formy reakcji organu na wniosek strony o udostępnienie takiej informacji. Z jednej strony jest to udzielenie żądanych informacji, które należy traktować, jako czynność materialno-techniczną, z drugiej zaś, w przypadku odmowy ich udostępnienia jest to decyzja administracyjna. O zakwalifikowaniu określonej informacji do podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
Według art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. W świetle ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, które używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 - publ. M. Prawn. 2002/23/1059, 25 marca 2002 r. sygn. akt II SA 4059/02 – publ. M. Prawn. 2003/10/436, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06 – Lex 291357).
W art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca wymienia przykładowo te sfery działalności, w których informacji publiczna podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Są to między innymi informacje o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych (lit. c). Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący domagając się udostępnienia informacji żądał udzielenia mu informacji dotyczącej m.in. majątku, jakim gmina dysponuje jako jednostka samorządu terytorialnego, a więc informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5c ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z materiału aktowego badanej sprawy wynika, że przedmiotowym wnioskiem z dnia [...] 2011 r. skarżący, domagał się od Prezydenta Miasta W. udostępnienia informacji w zakresie wskazania: osoby odpowiedzialnej za sposób prowadzenia dokumentacji związanej z jednostkami organizacyjnymi gminy (pytanie 1) oraz podstawy prawnej i procedury gromadzenia i prowadzenia wskazanej dokumentacji (pytanie 2), czy jednostki organizacyjne, w tym jednostki gminy są zwolnione od podatku do nieruchomości (pytanie 3) i w jakiej kwocie (pytanie 4) oraz podania czy wskazana przez skarżącego spółka dokonuje wpłat z tytułu podatku od nieruchomości oraz z jakiego tytułu i w jakiej wysokości (pytanie 5 i 6).
Sąd stwierdza, że organy administracyjne prawidłowo uznały, że żądane przez skarżącego informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej zarówno pod względem przedmiotowym jak i podmiotowym. Mając na uwadze treść wniosku skarżącego oraz udzieloną skarżącemu odpowiedź należy zauważyć, że organ I instancji właściwie rozpoznał wniosek w zakresie pytania 1, 2 i 3. Stwierdzić również należy, że organy obu instancji udzieliły prawidłowej odpowiedzi na pytania 5 i 6 odwołując się do przepisów Działu VII ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej O.p. i wskazując że w przedmiotowej sprawie prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę skarbową. Natomiast w zakresie pytania 4, Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie uzyskał pełnej i wyczerpującej odpowiedzi, co narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu - zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.p.d.i.p. – w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Taką tajemnicą ustawowo chronioną jest tajemnica skarbowa, jako szczególny rodzaj tajemnicy służbowej, zatem jej granice muszą być zakreślone szeroko. Z opodatkowaniem związane są bowiem zjawiska gospodarcze, a niejednokrotnie wiąże się ono z indywidualnymi przejawami życia jednostki, co wymaga ścisłego przestrzegania zawodowej dyskrecji dotyczącej wszelkich informacji, jakie pozyskiwane są dla potrzeb stosowania prawa podatkowego. Pozyskiwanie informacji oraz ich przekazywanie innym podmiotom, musi się poza tym odbywać z poszanowaniem prawa dla ochrony prywatności, zważywszy że indywidualne dane zawarte w składanych przez nich dokumentach podatkowych zawierają wiele informacji ze sfery prywatności (zob. Biegalski A., Kucewicz M., Prawo do prywatności a system wymiany informacji w sprawach podatkowych, Prawo i podatki 2008, nr 8, str. 17). Każdy przypadek udostępniania danych zawartych we wszelkich dokumentach podatkowych jest ściśle unormowany, tak co do podmiotów, którym można udostępniać te dane, jak i zakresu, w jakim to może nastąpić. Regułą jest bowiem wykorzystywanie informacji znajdujących się w posiadaniu organu podatkowego tylko wewnątrz jego struktur organizacyjnych i wyłącznie dla potrzeb podatkowych, natomiast wszelkie wyjątki muszą być expressis verbis określone przepisami prawa (zob. Adamiak B., Borkowski J., Mastalski R., Zubrzycki J., Ordynacja podatkowa, Komentarz 2011, str. 1162). Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przepisy tej ustawy stosuje się między innymi do: podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązani są w szczególności: wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta, marszałek województwa oraz pracownicy urzędów ich obsługujących (art. 294 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy). W myśl art. 293 § 1 tej samej ustawy indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Tajemnicą skarbową, zgodnie z art. 293 § 2 Ordynacji podatkowej, objęte są także dane zawarte w:
1) informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1,
2) aktach dokumentujących czynności sprawdzające,
3) aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe,
4) dokumentacji rachunkowej organu podatkowego,
5) informacjach uzyskanych przez organy podatkowe z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub w pkt 1,
6) informacjach uzyskanych w toku postępowania w sprawie zawarcia porozumień, o których mowa w dziale IIa.
Zgodnie z art. 299 § 1 i 3 O.p. organy podatkowe udostępniają informacje zawarte w aktach spraw podatkowych, z wyłączeniem informacji określonych w art. 182, wyłącznie podmiotom określonym w art. 298 i 299 § 3 O.p.
Podatek od nieruchomości został uregulowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. z 2010 r. Dz. U. Nr. 95, poz. 613 ze zm.). Zgodnie art. 6 ust. 9 pkt 1 osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie ust. 10 wskazanego przepisu obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień na mocy przepisów niniejszej ustawy.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, organy obu instancji trafnie wywiodły, że informacje dotyczące wskazanej spółki - wpłaty podatku oraz przedmiot wpłaty - stanowią tajemnicę skarbową w rozumieniu art. 293 ustawy Ordynacja podatkowa, a zatem odmowa ujawnienia tych danych znajdowała oparcie w przepisach prawa. Słusznie organy obu instancji uznały, że brak jest możliwości udzielenia informacji osobie fizycznej niewymienionej w art. 298 oraz art. 299 O.p. i niebędącej stroną postępowania wnioskowanych informacji. Niewątpliwie dane dotyczące wysokości zapłaconego przez spółkę podatku od nieruchomości należą do dokumentacji rachunkowej organu podatkowego o której mowa w art. 293 § 2 pkt 4 O.p. Natomiast dane o przedmiocie opodatkowania wskazanym podatkiem zawarte są w deklaracji na podatek i podlegają tajemnicy skarbowej na postawie art. 293 § 1 O.p. Sąd podziela pogląd zaprezentowany w orzecznictwie, że w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą być ujawnione jedynie informacje zbiorcze o podatnikach, nie mogą być natomiast udzielane żadne informacje indywidualne. Dane zawarte w rozstrzygnięciu organu podatkowego w sprawie indywidualnego wymiaru podatku przez konkretnego podatnika stanowią tajemnicę skarbową (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1060/04, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 970/06, z dnia 7 maja 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 221/04, z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 414/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W odpowiedzi na złożony wniosek skarżący nie otrzymał jednak informacji jakie jednostki organizacyjne są zwolnione od podatku od nieruchomości i w jakiej kwocie od 1996 r. do 2011 r. Sąd zauważa, że w decyzji z dnia [...] 2011 r. Nr [...] organ I instancji udzielił skarżącemu informacji dotyczącej wykazu podatników, będących przedsiębiorcami, którym umorzono zaległości podatkowe z tytułu podatków i opłat lokalnych. Stwierdzić jednak należy, że pytanie wnioskodawcy dotyczy zwolnień od podatku, a nie ulgi w podatku. Przepisy podatkowe przewidują ulgi w opłacie podatku w postaci: umorzenia zaległości, odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia zapłaty podatku na raty, odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę (art. 67a O.p.). Organ I instancji wprawdzie poinformował skarżącego, pismem z dnia 8 grudnia 2011 r., że zwolnienia od podatku od nieruchomości wymienione są w art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jednak nie wskazał jednostek organizacyjnych zwolnionych na podstawie uchwały rada gminy z podatku od nieruchomości, na podstawie art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy. Zauważyć należy, że oprócz ustawowych zwolnień, wymienionych ust. 1 wskazanego przepisu, na podstawie art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy, rada gminy może w drodze uchwały wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe w podatku od nieruchomości niż określone w art. 7 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840 ze zm.).
Podkreślić należy, że zwolnienie i ulga to dwie różne instytucje występujące w konstrukcji prawnej podatku. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym w sposób wyraźny odróżnia się zwolnienia podatkowe od ulg podatkowych. Są to pojęcia rozłączne, a różnicę miedzy nimi wyeksponował m.in. W. N. stwierdzając, że zwolnienie oznacza "definitywne wyłączenie określonych przepisami podmiotów lub przedmiotów spod opodatkowania, podczas gdy ulgi oznaczają zmniejszenie rozmiarów uiszczanego podatku". Na fakt, że zwolnienie i ulga to dwie rożne instytucje występujące w konstrukcji podatku zwracał też uwagę prof. Leonard Etel w swym opracowaniu "Podatek od nieruchomości, rolny i leśny" wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003 r. Podobnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA/Po 153/04 powołując się na ugruntowane od dawna stanowisko w doktrynie polskiego prawa podatkowego i orzecznictwie sadowym, że niedopuszczalne jest utożsamianie kategorii zwolnienia podatkowego z kategorią ulgi podatkowej. W przypadku ulgi podatkowej ustawodawca nie rezygnuje z opodatkowania, gdyż jego zamiarem jest tylko i wyłącznie redukcja obciążenia podatkowego tj. zmniejszenie rozmiarów płaconego podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił w tym wyroku, że ulga podatkowa może polegać albo na korekcie podstawy opodatkowania albo zastosowaniu obniżonych stawek podatkowych albo korekcie wyliczonego podatku. Natomiast zwolnienie podatkowe oznacza definitywne, ostateczne wyłączenie określonej kategorii podatników lub przedmiotu opodatkowania spod obowiązku podatkowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd zauważa, że organ I instancji w odpowiedzi na wniosek skarżącego nie wskazał jakie jednostki organizacyjne są zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie uchwał rady gminy oraz nie ustosunkował się do dalszej części pytania. Zamiast tego organ udzielił skarżącemu odpowiedzi dotyczącej jednej z ulg podatkowej – umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatków i opłat lokalnych.
Ponadto wskazać należy, że jeżeli organ ma wątpliwości co do zakresu żądania wniosku lub formy udzielenia informacji powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie lub dookreślenie, albowiem właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. W przeciwnym wypadku doszłoby bowiem do zaprzeczenia idei dostępu do informacji publicznej, której założeniem jest jawność działań władzy publicznej. Natomiast przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, co niewątpliwie narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt IV SAB/Wr 58/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Jeżeli jednak, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uzna, że żądana przez skarżącego informacja dotyczy ulg podatkowych organ powinien, udzielić skarżącemu pełnej informacji dotyczących wszystkich stosowanych ulg, a nie tylko jednej z nich.
W sytuacji gdy udostępnienie zbioru żądanych przez wnioskodawcę informacji z tytułu podatku od nieruchomości w okresie od 1996 r. r. do 2011 r. wiąże się z koniecznością przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, czyni takie informacje informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i jej udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 976/11 oraz z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zatem jeżeli organ przy ponownym rozpatrywaniu wniosku, uzna że żądana przez podmiot zainteresowany informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, powinien poinformować wnioskodawcę, że dana informacja jest - w jego ocenie - informacją przetworzoną, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca musi mieć bowiem realną możliwość uzyskania informacji, a co za tym idzie, możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika jednoznacznie, że wnioskodawca nie musi wykazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To na podmiocie zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek wykazania braku u wnioskodawcy przesłanki ustawowej koniecznej dla udzielania informacji przetworzonej. Jeżeli więc, podmiot zainteresowany taką informacją nie wykaże po wezwaniu szczególnie istotnego interesu publicznego dla jej udzielenia, podmiot zobowiązany powinien wydać na podstawie art. 16 ust. nien wydać na podstawie art.16 ej tkich stoosowanych w decyzji o jednej z ulg podatkowej - umorzeniu 1 powołanej wyżej ustawy decyzję odmawiającą udzielenia informacji, w uzasadnieniu której musi wykazać brak istnienia przesłanki ustawowej wskazanej w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Biorąc pod uwagę z jednej strony zakres i charakter informacji objętej przedmiotowym wnioskiem z dnia 24 listopada 2011 r., a z drugiej strony udzieloną przez organ informację zawartą w jego pismach z dnia [...] 2011 r. oraz w decyzji z dnia [...] 2011 r. Nr [...], to uznać należy, że wniosek skarżącego pozostaje niezałatwiony w zakresie pytania - Jakie jednostki organizacyjne są zwolnione od podatku od nieruchomości i w jakiej kwocie od 1996 r. do 2011 r.? - w takim znaczeniu o jakim była mowa wyżej. Ponadto mając na uwadze zakres tego pytania, organ powinien załatwić wniosek skarżącego zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielając tej informacji albo jej odmawiając, w formie decyzji administracyjnej, a w przypadku wątpliwości co do zakresu żądania wniosku, powinien zwrócić się wcześniej do wnioskodawcy o jego doprecyzowanie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji. O wykonalności orzeczenia orzeczono w punkcie II na podstawie art. 152 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło