IV SA/Wr 159/10

Syg. akt IV SA/Wr 159/10 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej odrzuca skargę. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. orzeczeniem z dnia [...] nr [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa w oparciu o ogólnie powołaną ustawę z dnia 10 grudnia 1993r. (Dz. U. Nr 8 z 2004r. poz. 66 ze zm. ) i rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. (Dz.U. Nr 12, poz. 75, na skierowanie Dyrektora WBE P. wydała orzeczenie dotyczące M. K. Stwierdziła, że rozpoznała u badanego: 1. Zespół nerwicowy upośledzający zdolności przystosowawcze poddający się leczeniu ( § 66 pkt 2). 2. Krótkowzroczność obu oczu (§ 13 pkt 2). 3. Wiotkość więzadłowa obu stawów kolanowych z koślawością obu kolan nieznacznie upośledzające sprawność (§ 77 pkt 2). 4. Przebyte skręcenie stawu skokowego prawego bez upośledzenia funkcji (§ 77 pkt 5). 5. Przebyte skręcenie kolana prawego z częściowym uszkodzeniem ACL nie upośledzające sprawności ustroju (§ 77 pkt 5). 6. Przebyte (w 2008r) skręcenie kolana lewego z objawami niestabilności przedniej I stopnia (§ 77 pkt 2). 7. Płaskostopie obu stóp (§78 pkt 1). 8. Nadciśnienie tętnicze I stopnia (§39 pkt 1). 9. Otyłość nieupośledzająca sprawność ustroju (§1 pkt 7). 10. Lewostronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§21 pkt 1). 11. Zmiany zwyrodnieniowe – dyskopatyczne kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z zespołem bólowym nieznacznie upośledzającym sprawność ustroju (§62 pkt 1). W związku z powyższym rozpoznaniem przyznano zainteresowanemu Kategorię Z – Zdolny do zawodowej służby wojskowej – zał. 2, grupa II. Uznano, że schorzenia ad pkt 4 i 5 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku. Schorzenia ad pkt 1,2,,3,6,7,8,9,10,11 rozpoznania nie pozostają ze służbą wojskową. W części dotyczącej określenia inwalidztwa nie zaliczono badanego do inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia jak również do inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, nie zaliczono też do inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby z tytułu, których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Odwołanie na powyższe orzeczenia z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi złożył M. K. Wniósł też o dopuszczenie dowodów z załączonych dokumentów. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że decyzją Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] uznano go za osobę niepełnosprawną, o lekkim stopniu niepełnosprawności. Decyzja ta oraz zaskarżona decyzja "stoją we wzajemnej sprzeczności". Podniósł, że w służbie wojskowej, nabył się nerwicy, wiotkości wiązadłowej, jak również skręcenia stawu; skręcenie kolana to następstwo wypadku w służbie, podczas wykonywania obowiązków służbowych, Utrata słuchu ściśle wiąże się z wykonywaniem zawodu muzyka. Dodał, że zwolnienie ze służby wojskowej było następstwem mobbingu. Wskazał też, że wymienione wyżej okoliczności dotyczące stanu zdrowia zostały uznane przez komisję I stopnia jako nie mające wpływu na inwalidztwo. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymała je w mocy. W świetle zgromadzonych dokumentów oraz przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL w P. badań specjalistyczno - diagnostycznych jak również ustaleń zawartych we wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach TWKL w P. Nr [...] z dnia [...] Nr [...] z dnia [...] oraz Nr [...] z dnia [...] – nie wynika by obecny stan zdrowia skarżącego od czasu wydania ostatniego orzeczenia z [...] - uległ istotnemu pogorszeniu co uzasadniałoby aktualnie zaliczenie odwołującego się do grupy inwalidztwa. Ponadto RWKL we W. wyjaśnia, iż orzeczenie wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia [...], w którym zaliczono skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności (uznane przez w/w zespół za istniejący od 14 grudnia 2006 r. do 30 września 2011 r.) nie stoi w wzajemnej sprzeczności z wydanym orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji - bowiem ustalenia wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. opierają się na odrębnych zasadach i przepisach orzeczniczych. Odnośnie związku poszczególnych schorzeń i ułomności ze służbą wojskową' RWKL we W. stwierdza, iż ustalenia odnośnie schorzenia ad pkt 1, 2, 3,4, 5, 6 i 7 rozpoznania dokonano w oparciu o wymienione ustalenia zawarte w prawomocnym orzeczeniu TWKL w P. Nr [...] z dn. [...]. Natomiast odnośnie schorzeń ad pkt 8,9,10 i 11 rozpoznania wojskowa komisja lekarska drugiej instancji nie stwierdziła, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego by właściwości i warunki służby wojskowej skarżącego w rozumieniu przepisów rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły sią w czasie trwania służby wojskowej wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U. Nr 62, poz. 567 ze zm.) miały wpływ na ich powstanie i przebieg. W tej sytuacji TWKL w P. prawidłowo uznała schorzenia ad pkt 8,9,10 i 11 rozpoznania za nie pozostające w związku ze służbą wojskową. RWKL we W. nie stwierdziła konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań diagnostyczno-specjalistycznych ponieważ wyniki wykonanych badań specjalistycznych dla potrzeb orzeczniczych TWKL w P. nie budzą wątpliwości lub jakichkolwiek zastrzeżeń co do ich prawidłowości a załączona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących powodować zastrzeżenia zarówno co do ich stanu jak i kwalifikacji orzeczniczej wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji. W skardze na powyższe orzeczenie M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone orzeczenie stoi w sprzeczności przede wszystkim z orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Z tego orzeczenia jednoznacznie wynika inwalidztwo, zaś organ nie widzi spójności tego orzeczenia ze schorzeniami jakie występują u skarżącego, uznając go za zdrowego. Orzeczenia organów nie mogą stać w sprzeczności. Również wojskowe organy uznały, iż skarżący posiada trwały uszczerbek na zdrowiu po doznanym urazie kolana. Uszczerbek ten nie znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu. Podobnie wygląda okoliczność utraty słuchu, służba wojskowa jest to praca szkodliwa dla zdrowia, przede wszystkim dla słuchu. Z tego względu otrzymał stosowny dodatek. W ocenie skarżącego wskazane okoliczności oraz to, że orzeczenia wprost i jasno nie podają dlaczego orzeczenia wzajemnie sprzeczne mogą funkcjonować w obrocie prawnym wniesienie skargi jest konieczne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i zarzucił, że skarga nie jest zasadna – gdyż decyzja odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie została rozpoznana merytorycznie albowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądów administracyjnych, a co zatem idzie podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005r., sygn. OSK 1203/04 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wyjaśnił, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby i kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Można zatem stwierdzić, że przedmiotem takich orzeczeń jest ustalenie stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Orzeczenia te mają byt w pełni autonomiczny. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych wojskowych oraz ich rodzin (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz.U. Nr 83, poz. 760 z późn.zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn.zm.). Można zatem powiedzieć, że przedmiotem takich orzeczeń jest wprawdzie także ustalenie stanu zdrowia (schorzeń) danej osoby, ale wyłącznie na potrzeby ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia takie nie mają autonomicznego (samoistnego) bytu, lecz stanowią tylko element materiału dowodowego, niezbędny do wydania decyzji właściwego organu (tj. WBE) o ustaleniu prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Na podstawie postępowania orzeczniczego w TWKL i RWKL ustalono rozpoznania jak w zaskarżonym orzeczeniu. Skarżący nie został zakwalifikowany do żadnej grupy inwalidzkiej, gdyż żadne z rozpoznanych schorzeń nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenia takie są poddawane kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS), lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Należy bowiem zważyć, że decyzja wojskowej komisji lekarskiej w zakresie ustalenia stanu zdrowia skarżącego ma charakter deklaratoryjny. Ustalenie stanu zdrowia (kategorii zdrowia w kontekście ustalenia prawa do świadczenia rentowego) stanowi tylko jedną z okoliczności spornych, którą sąd powszechny ocenia samodzielnie, z reguły poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy sądowych. Dla celów świadczeń z zaopatrzenia społecznego, czy też świadczeń odszkodowawczych samo stwierdzenie stanu zdrowia (kategorii zdrowia) nie jest wystarczające. Istotne jest bowiem ustalenie, czy wskazane schorzenia pozostając w związku ze służbą stanowią przyczynę inwalidztwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej stwierdzające nawet występowanie określonych schorzeń (składających się na określenie stanu – kategorii zdrowia) nie będzie miało wpływu na przyznanie przez sąd powszechny renty inwalidzkiej, jeżeli postępowanie dowodowe wykaże, że schorzenia te nie były przyczyną inwalidztwa. Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27 października 1999 r. II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń i dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005r. OSK 1203/04. W sprawie nie budził wątpliwości, że wydanie orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tj. Dz.U. z 2004r., nr 8, poz. 66) oraz wydanego na podstawie przepisów tej ustawy Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2006r., nr 12, poz. 75). Skierowanie skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej nastąpiło przez Wojskowe Biuro Emerytalne a więc organ rentowy. Jak wynika z orzeczenia organu I instancji dotyczy ono zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa - powołano w nim jak i w decyzji organu II instancji wskazane wyżej przepisy. Sprawa dotyczy więc ustalenia do prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części braku zakwalifikowania do grupy inwalidzkiej, gdyż żadne z rozpoznanych schorzeń nie powoduje niezdolności do zawodowej służby wojskowej, oraz ustalające brak związku poszczególnych schorzeń ze służbą wojskową jest, zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wydane decyzje (orzeczenia) wojskowych komisji lekarskich w przedmiotowej sprawie nie stanowią bytu autonomicznego, stanowią tylko element materiału, niezbędnego do wydania decyzji właściwego organu (tj. WBE) i do ustalenia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Sprawy takie zgodnie z art. 1 kodeksu postępowania cywilnego mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Niniejsze rozstrzygnięcie, jak też motywy uzasadnienia nawiązują do stanowiska zajmowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które – zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie – zasługują na pełną aprobatę (por. np. postanowienia WSA w Krakowie: z dnia 25 lutego 2010r., III SA/Kr 496/09, z dnia 21 stycznia 2010r., III SA/Kr 667/09, z dnia 22 stycznia 2010r., III SA/Kr 1255/09, opublikowane w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). J.T. 12.07.10r.