IV SA/Wr 178/17

Wrocław 22 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane oraz zobowiązania do ich zwrotu postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją wskazaną w osnowie niniejszego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa D. przez Zastępcę Działu Świadczeń Rodzinnych D. Ośrodka Polityki Społecznej we W. nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie uznania świadczeń rodzinnych, wypłacanych w okresie od dnia 1 września 2007 r. do 31 maja 2008 r. w kwocie 3260 zł, za świadczenia nienależnie pobrane i zobowiązania do zwrotu tej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę I. W. z tym uzasadnieniem , że została ona wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia. Postanowienie zostało doręczone dorosłemu domownikowi skarżącej w dniu 27 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r. przesłanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 27 kwietnia 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, argumentując to tym, że skargę wysłała bezpośrednio do Sądu przez pomyłkę, która wynikała z tego, że nie jest profesjonalnym prawnikiem i nie ma również na co dzień styczności z procedurą administracyjną i sądowo-administracyjną. Skarżąca wywodziła , że o trybie pośrednim wnoszenia skargi do sądów administracyjnych dowiedziała się dopiero po otrzymaniu pisma z Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm) - zwanej dalej p.p.s.a. , czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednakże strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu , o czym stanowi art. 86 § 1 p.p.s.a. Tryb złożenia tegoż wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie, siedmiodniowy termin zakreślony dla dokonania czynności, jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu, został zachowany. Odnosząc się natomiast do uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu, stwierdzić należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że podniesiona przez skarżącą okoliczność pomyłkowego przesłania skargi bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, nie może świadczyć o braku winy strony w uchybieniu terminu. Nie można bowiem uznać, że omyłkowe nadanie przesyłki było zdarzeniem nagłym czy też zdarzeniem od tej strony niezależnym, za który nie ponosi ona odpowiedzialności. W ocenie Sądu, uchybienie polegające na błędnym wysłaniu skargi, zamiast do organu, którego decyzja była przedmiotem skargi (co strona skarżąca powinna była uczynić stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a.), bezpośrednio do Sądu – należy bez wątpienia uznać zadziałanie posiadające znamiona winy, wyrażającej się w braku zachowania szczególnej staranności. O braku winy nie może przy tym świadczyć podnoszona przez skarżącą okoliczność braku stosownej wiedzy i wykształcenia prawniczego. Zgodnie bowiem z powszechnie przyjętą przez orzecznictwo sądowe zasadą, nikt nie może się skutecznie powoływać się na nieznajomość prawa. Tym samym nieznajomość prawa procesowego nie możne być uznawana jako usprawiedliwiona przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r. sygn. II UKN 519/97). Również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 597/08 wskazał, że powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ( por. postanowienia NSA : z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt I FZ 133/08 i z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 82/08). Wbrew twierdzeniom strony , zaskarżona decyzja zawierała stosowne pouczenie o trybie wniesienia skargi z dokładnym wskazaniem, że należy ją złożyć za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu i wskazaniem adresu organu. Sama wiec czynność wniesienia skargi nie wiązała się, jak podnosi skarżąca, z koniecznością znajomości skomplikowanych procedur. Wymagała natomiast zwykłej staranności przy jej wnoszeniu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji