IV SA/Wr 203/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 stycznia 2011 r. nr ... w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. W związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej W.M Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w dniu 12 marca 2001 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie choroby zawodowej skóry ujętej w pozycji nr 10 wykazu stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 294) w sprawie chorób zawodowych (zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych), w ramach którego ustalono następujący przebieg zatrudnienia strony : -Kopalnia S. Sp. z o.o. w B. od 13 lipca 1972 r. do 27 września 1999 r. jako elektromonter; - od dnia 10 października 2006 r. do nadal zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w dniu 3 kwietnia 2001 r. wydał decyzję Nr... o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - choroby skóry (poz. 10) u W.M.. Podstawą wydania decyzji były orzeczenia lekarskie: Wałbrzyskiego Ośrodka Medycyny Pracy w W. z dnia 26 maja 2000 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - choroby skóry (poz. 10) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 1 marca 2001 r. Nr 28246/01 o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - choroby skóry (poz. 10) Od powyższej decyzji strona odwołała się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. Oddział w W., wnosząc uwagi do wydanych opinii lekarskich oraz narażenia zawodowego w miejscu pracy. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia 3 grudnia 2001 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję z dnia 3 kwietnia 2001 r. nr ... W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania odwoławczego zwrócono się do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie warunków pracy, a w szcególności w zakresie narażenia na kontakt z zanieczyszczoną wodą – pobieraną poprzez system filtrujący z potoku D., używaną do zraszaczy, przy obsłudze których odwołaujący był zatrudniony.Dalej organ podkreślił, że z uwagi na brak dokumentacji dotyczącej badań bakteriologicznych i chemicznych tej wody, z okresu zatrudnienia strony w kopalni, wykonano aktualne badania wody, w których stwierdzono podwyższoną zawartość azotanów, ogólnej liczby bakterii oraz bakterii Coli i Clostridium. W związku z powyższym organ drugiej instancji zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowikowego w S. o wzięcie pod uwagę kontaktu strony z zanieczyszczoną wodą i zajęcie staniowiska w sprawie, czego efektem było podtrzymanie dotychczasowego stanowiska przez Instytut w S.. Przedmiotowa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. , który wyrokiem z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Wr 16/02 uchylił decyzję Dolnosląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. Oddział Zamiejscowy w W. z dnia 3 grudnia 2001 r. nr . oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 3 kwietnia 2001 r. nr .. W motywach orzeczenia sąd administracyjny zwrócił uwagę na to , że skarżący został skierowany na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jednakże wskazana jednostka ograniczyła się w zakresie diagnostyki do oględzin (badania fizykalnego – lokalizacji morfologii zmian) i oceny dostarczonej dokumnetacji medycznej uprzednio sporządzonej na zlecenie Wałbrzyskiego Ośrodka Medycyny Pracy. W ocenie Sądu oparcie się przez Instytut w S. wyłącznie na badaniach przeprowadzonych przez poprzednio orzekającą placówkę medyczną nie spełnia wymogów § 9 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowcyh, jak również nie realizuje zasady prawdy obiektywnej. Zdaniem Sądu nie wyjaśniono okoliczności faktycznych dotyczących wpływu na chorobę skóry u skarżącego zanieczyszconej bakteriologicznie i chemicznie wody z potoku D., z którą miał kontakt w środowisku pracy. Wprawdzie organ odwołaczy wystąpił do Instytutu w S. o zajęcie w tej materii stanowiska, jednakze enigmatyczna wypowiedź Instytutu nie wyjaśniła, czy i jaki wpływ mogły mieć zanieczyszczenia występujące w wodzie z potoku D. na powstanie u skarżacego schorzenia skóry. W związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 lipca 2004, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w dniu 18 października 2004 r. zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. o szersze uzasadnienie orzeczenia lekarskiego z dnia 26 maja 2000 r. , a także analizę wyników przeprowadzonych kontroli dochodzenia epidemiologicznego w kontekście rozpatrywanej choroby zawodowej. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. wydał w dniu 17 sierpnia 2005 r. orzeczenie lekarskie nr ... o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - choroby skóry (poz. 10) u W.M.. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że celem wykonania dalszych badań specjalistycznych skierowano pacjenta do Instytutu Medycyny Pracy w Ł.. W czasie pobytu pacjenta w Klinice Chorób Zawodowych w Ł. w dniach 06-11.03.2005 r. badaniem dermatologicznym stwierdzono na powierzchniach dłoniowych i grzbietowych rąk ogniska hyperkeratyczne, na kolanach ogniska rumieniowo-złuszczające. Testy naskórkowe z zestawem standardowym alergenów poszerzonym o alergeny występujące w olejach i smarach wypadły ujemnie. Analiza dokumentacji lekarskiej dotyczącej obrazu i przebiegu klinicznego choroby skóry oraz wyników badań dermatologicznych wykonanych w Klinice Instytutu Medycyny Pracy nie dała podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii choroby skóry. Po przeanalizowaniu całości dokumentacji medycznej, w tym dostarczonej przez pacjenta, mając na uwadze: wywiad chorobowy, badanie fizykalne, konsultacje specjalistyczne, ujemne wyniki testów skórnych z alergenami środowiska pracy, narażenie zawodowe nie stwierdzono związku przyczynowo - skutkowego rozpoznanego wyprysku hyperkeratycznego skóry rąk, łokci i kolan z etiologią zawodową. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 22 grudnia 2005 Nr ... orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - choroby skóry (poz. 10) u W.M i kolejną decyzją dnia 29 grudnia 2005 r. stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji z powodu naruszenia art. 7 i 10 § 1 k.p.a. Pismem z dnia 27 grudnia 2005 r. zainteresowany przesłał do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. oświadczenie, w którym kwestionował przeprowadzone badania lekarskie, załączając także dokumentację medyczną. Powyższe oświadczenie strony wraz z nadesłaną dokumentacją przesłane zostało do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w W. wraz z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów zainteresowanego. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. pismem z dnia 14 lutego 2006 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o ocenę, czy na podstawie obserwowanej reakcji kontaktowej z podrażnienia na chrom można rozpoznać kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. przesłał do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. pismo Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 5 kwietnia 2006 r. informujące o tym , że podstawą do orzekania o zawodowym kontaktowym zapaleniu skóry z podrażnienia są obserwacje lekarskie przebiegu klinicznego choroby skóry po zmianie stanowiska pracy pacjenta i przerwaniu kontaktu zawodowego skóry z substancjami drażniącymi tj. ewentualnej remisji choroby oraz ponowne wystąpienie lub nasilenie objawów chorobowych po powrocie na poprzednie stanowisko i wznowienie kontaktu zawodowego z substancjami drażniącymi. Natomiast w przypadku strony zmiany chorobowe skóry o charakterze wyprysku hyperkeratotycznego utrzymują się , mimo długoletniej przerwy w pracy zawodowej, co przeczy związkowi choroby skóry z czynnikami zawodowymi. Test naskórkowy z podrażnienia ze związkami chromu nie jest metodą diagnostyczną kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia. W oparciu o powyższy materiał dowodowy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia 23 maja 2006 r. nr ... ponownie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - choroby skóry (poz. 10) u W.M.. W.M odwołał się od powyższej decyzji , podnosząc zarzut rażącego naruszenie prawa oraz kwestionując wiarygodność i zakres badań wykonanych przez placówki diagnostyczno-orzecznicze I i II stopnia. Ponadto odwołujący zakwestionował stanowisko jednostek orzeczniczych oraz organu I instancji w zakresie stwierdzonego braku związku pomiędzy narażeniem zawodowym a schorzeniem, datowania badań wykonanych przez jednostki orzecznicze i dokonanego rozpoznania oraz przestrzegania terminów przez jednostki orzecznicze. Kolejnym pismem z dnia 25 czerwca 2006 r. W.M uzupełnił odwołanie, załączając do akt sprawy kserokopie odpisu wyniku badania histopatologicznego nr 6020/05 oraz opis wyniku z dnia 20 czerwca 2006 r. sporządzonego w Katedrze i Zakładzie Anatomii PatologicznejAkademii Medycznej we W.. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu 25 sierpnia 2010 r. wydał orzeczenie lekarskie nr ... o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - choroby skóry (poz. 10) u W.M.. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że w trakcie obecnej obserwacji klinicznej w badaniu dermatologicznym stwierdzono; znaczne oziębienie skóry rąk, wzmożoną jej potliwość, aktualnie bez wypryskowych zmian skórnych (wg pacjenta od kilku tygodni). Powtórzona diagnostyka alergologiczna nie wykazała w testach kontaktowych uczulenia zarówno na alergeny z zestawu standardowego (m. in. metale), jak i alergeny środowiska pracy (rozpuszczalniki organiczne, oleje i smary maszynowe oraz składnik gumy). Dodatnio wypadły jedynie testy punktowe z roztoczami kurzu domowego, pyłkami chwastów oraz selerem. Poziom IgE jest niski (83,03 IU/ml). Biorąc pod uwagę wywiad chorobowy, badanie fizykalne, dostarczoną dokumentację medyczną oraz ujemne wyniki testów alergologicznych z potencjalnymi alergenami zawodowymi, jak również długotrwałe utrzymywanie się zmian skórnych po zaprzestaniu narażenia zawodowego brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry. Rozpoznawany u pacjenta hiperkeratotyczny wyprysk skóry dłoni jest uważany za schorzenie endogenne. Rozpoznanie "wyprysk" nie wskazuje na etiologię zmian, a jedynie na morfologię obserwowanych objawów. Zmiany wypryskowe mogą występować w różnych jednostkach chorobowych, które nie w każdym przypadku są związane z reakcjami alergicznymi. Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia 19 stycznia 2011 r. Nr ... utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 23 maja 2006 r. nr ... o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy obszernie zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie, wskazując , że postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie wszczęte zostało w dniu 12 marca 2001 r. , a zatem podczas obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., w związku z powyższym prowadzone jest na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jego wszczęcia. Dalej organ II instancji wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej zgodnie z definicją choroby zawodowej zawartej w § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki, a mianowicie choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych oraz choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. W ocenie organu, w przypadku W.M uprawnione placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych na podstawie wyników przeprowadzonych badań (w tym testów alergologicznych z potencjalnymi alergenami zawodowymi, badania fizykalnego i konsultacji specjalistycznych), wywiadu chorobowego, dostarczonej dokumentacji medycznej, były zgodne co do faktu, że obserwowane u strony zmiany chorobowe skóry o charakterze wyprysku hyperkeratotycznego nie mają zawodowej etiologii , albowiem utrzymują się mimo długoletniej przerwy w pracy zawodowej, co przeczy związkowi choroby skóry z czynnikami zawodowymi, ponadto fakt ten potwierdzają ujemne wyniki testów alergologicznych z potencjalnymi alergenami zawodowymi. Z kolei odnosząc się do zarzutów strony dotyczących wiarygodności i zakresu badań wykonanych przez placówki diagnostyczno-orzecznicze I i II stopnia, stanowiska jednostek orzeczniczych oraz organu I instancji w kwestii związku pomiędzy narażeniem zawodowym a schorzeniem, datowania badań wykonanych przez jednostki orzecznicze i zakresu rozpoznania ,Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. stwierdził, że nie wpływają one na meritum przedmiotowej sprawy i nie zasługują na uwzględnienie , albowiem nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i nie są poparte żadnymi obiektywnymi dowodami, a jedynie subiektywnymi spostrzeżeniami strony. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że dokumentacja medyczna załączona do pisma odwołującego się z dnia 25 czerwca 2006 r. przekazana została do jednostki orzeczniczej II stopnia - IMPiZŚ w S., która także w oparciu o nią wydała orzeczenie lekarskie w niniejszej sprawie. W ocenie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy kierowały się wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 lipca 2004 r.; sygn. akt 3 II SA/Wr 16/02, albowiem wyjaśnione zostały okoliczności dotyczące wpływu na chorobę skóry zanieczyszczonej bakteriologicznie i chemicznie wody z potoku D., wyniki badań wody pochodzącej z potoku przesłane zostały do jednostek orzeczniczych wydających orzeczenia lekarskie w rozpatrywanej sprawie. Natomiast w odniesieniu do zarzutu oparcia rozstrzygnięcia sprawy na lakonicznych opiniach medycznych, organ odwoławczy wskazał, że W.M poddał się ponownym badaniom lekarskim w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w W., Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., Instytucie Medycyny Pracy w Ł. (badania w trybie konsultacyjnym), które w oparciu o uaktualnianą ocenę narażenia zawodowego wydały orzeczenia lekarskie i opinię. Z kolei odnosząc się do kwestii zawartych w piśmie strony z dnia 12 grudnia 2010 r. dotyczących wykonanych badań lekarskich w Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i wydanego orzeczenia lekarskiego organ II instancji stwierdził, że nie mają one wpływu na meritum decyzji, albowiem nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Wydana w sprawie opinia lekarska została poprzedzona wielokrotnymi , specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia strony i jest obiektywna, przekonująca i obszernie uzasadniona. Odnośnie zarzutu odwołującego dotyczącego skierowania go na badania w innej jednostce orzeczniczo-diagnostycznej niż te, które orzekały w niniejszej sprawie organ stwierdził, że pismami z dnia 5 maja 2009 r., 25 sierpnia 2009 r. oraz 6 października 2009 r. poinformowano stronę, że jednostkami II stopnia diagnostycznego upoważnionymi do rozpoznawania chorób zawodowych są jedynie Instytut Medycyny Pracy w Ł. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. W odpowiedzi na żądanie strony dotyczące wyjaśnienia przyczyny zwrócenia się organu o dane na temat aktualnej sytuacji zawodowej, Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. stwierdził, że są one niezbędne jest do ustalenia stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie. Konkludując organ II instancji uznał, że do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające wykazanie ekspozycji zawodowej na czynnik wywołujący chorobę, lecz konieczne jest również rozpoznanie kliniczne choroby zawodowej, dokonane przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Orzeczenia wydane przez jednostki orzecznicze I i II stopnia, poprzedzone zostały wielokrotnymi specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia odwołującego, są obiektywne, spójne, przekonujące oraz obszernie uzasadnione. Decyzja ostateczna z dnia 19 stycznia 2011 r. Nr ...stała się przedmotem skargi wywiedzionej przez W.M do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.. Skarga oparta została na zarzucie nieprzestrzegania przez organy obu instancji zaleceń zawartych w wyroku WSA we W. z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Wr 16/02, zarzucie przewlekłego prowadzenia sprawy przez organy administracji, przejawiającym się w nieprzestrzeganiu terminów wydawania decyzji oraz zarzucie wydania decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował wydane w sprawie opinie lekarskie, podnosząc między innymi, że w decyzji pierwszoinstancyjnej nie odniesiono się do związku przyczynowego chorób z aspektem obsługi akumulatorów na stanowisku pracy, co -w jego ocenie -powodowało narażenie go na kontakt z chromem. Skarżący zaakcentował kwestię dodatniego wyniku testów na związki chromu, co według niego potwierdza pismo organu odwoławczego z dnia 10 marca 2010 r., które załączył do skargi. Dodatkowo skarżący podniósł, że jednostki orzecznicze wydające opinie lekarskie w sprawie zmarginalizowały kwestię narażenia zawodowego spowodowanego kontaktem ze skarżoną wodą z potoku D., co - w jego ocenie- zostało bezkrytycznie przyjęte przez organy admnistracji i co zarazem świadczy o nierzetelnym prowadzeniu sprawy, zaś organ odwoławczy zaakceptował enigmatyczne stanowisko Instytutu w S. w powyższej kwestii. Skarżący przytoczył publikacje naukowe dotyczące wpływu chromu na powstawanie chorób skóry, który to jako czynnik alergizujący wywołuje skchorzenia mające charakter chorób zawodowych. W.M zakwestionował także rzetelność i fachowość badań przeprowadzanych w Instytucie Medycyny Pracy w S. , wskazując na nieprawidłowości w badaniach tam przeprowadzanych i zarzucając organom, że nie skierowały go na badania do innego ośrodka. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, że została ona wydana po uprzednim wyeliminowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Wr 16/02 z obrotu prawnego decyzji obu instancji wydanych przez organy inspekcji sanitarnej. Rozpoznając sprawę po uchyleniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ rozstrzygający sprawę związany był zarówno oceną prawną jak i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w powołanym wyżej orzeczeniu, co wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (zwanej dalej p. p. s. a.). Również sąd administracyjny rozpoznając sprawę ponownie związany jest oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu, co wynika wprost z powołanego wyżej uregulowania zawartego w art. 153 wskazanej wyżej ustawy. Wskazać też trzeba, że pomimo użycia w art.153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję ,lecz o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa , a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyrok (por. wyrok NSA z dnia 15.01.1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Przez ocenę prawną, o której stanowi analizowany przepis, należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Przy czym obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być tylko wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 26.06.2000 r. I SA/Ka 2408/98). Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p. p. s. a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny . Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu . Oceniając pod takim kątem badaną sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził – wbrew zarzutom skargi - naruszenia przez organ administracyjny postanowień art. 153 p.p.s.a. Nie można bowiem zgodzić się z zarzutem skarżącego, że w postępowaniu przeprowadzonym po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 7 lipca 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Wr 16/02 nie uwzględniono w całości zawartej w nim oceny, wskazującej na wadliwość kontrolowanego postępowania administracyjnego, związanej z naruszeniem norm prawa procesowego. W powołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na to, że ponowne badanie lekarskie przeprowadzone przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. - na wniosek skarżącego , który nie zgadzał się z pierwszym orzeczeniem wydanym w sprawie - ograniczone zostało wyłącznie do oględzin i oceny dostarczonej dokumentacji medycznej tj. sporządzonych na zlecenie Ośrodka Medycyny Pracy w W. wyników testów naskórkowych z alergenami środowiska pracy. Ponadto Sąd wytknął, że nie wyjaśniono okoliczności faktycznych dotyczących wpływu na chorobę skóry u skarżącego zanieczyszczonej bakteriologicznie i chemicznie wody z potoku D., z którą miał on kontakt w środowisku pracy. Materiał aktowy analizowanej sprawy wskazuje na to , że organy uczyniły zadość wytycznym zawartym w wyroku tutejszego sądu z dnia 7 lipca 2004 r., albowiem skarżący był badany w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w W. – w ramach tego badania dodatkowo zlecono badania w trybie konsultacyjnym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., a następnie na etapie postępowania odwoławczego skarżącego skierowano na badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., co niewątpliwie spełnia wymogi regulacji zawartej § 9 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Ponadto z akt sprawy wynika, że medyczne jednostki orzecznicze dysponowały protokołami kontroli sanitarnej wody z potoku D. z dnia 22 i 28 maja 2001 r. oraz sprawozdaniami: nr ... z bakteriologicznego badania wody z potoku D., nr .... z organoleptycznego i fizyko – chemicznego badania wody , a przy całościowej ocenie schorzenia skarżącego, brały pod uwagę dane o narażeniu na stanowisku pracy w zakresie wody technologicznej pobieranej z potoku D., co wynika z orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Prawidłowo organ II instancji w podstawie prawnej decyzji ostatecznej powołał również przepis § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), na podstawie którego w sprawie stwierdzenia wystąpienia choroby zawodowej oraz wykazu chorób zawodowych zastosowanie ma rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) (zwane dalej rozporządzeniem z 1983 r. ), którego przepisy stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, schorzenie stanowi chorobę zawodową, jeśli jest umieszczone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia oraz jeśli ustalono, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Ocena działania czynnika szkodliwego zależy od okoliczności wymienionych w § 1 ust. 2 rozporządzenia, który zobowiązuje właściwe organy do wszechstronnego zebrania materiału dokumentacyjnego, mianowicie w zakresie zagrożeń zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Na takiej podstawie, zgodnie z przepisami § 7 i § 8 rozporządzenia, właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki organizacyjne wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej. Według § 10 rozporządzenia, na podstawie między innymi orzeczeń lekarskich, właściwy organ wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. Zatem obowiązkiem organów administracji w przedmiotowym postępowaniu jest ustalenie trzech elementów, a mianowicie: czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u strony wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa, czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, ze choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W powyższym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 k.p.a., wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czemu należy dać stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a). Przy czym, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, w tym także dokumenty medyczne i inne dostarczone przez stronę. Przechodząc do kolejnych, istotnych dla uznania schorzenia skarżącego za chorobę zawodową elementów postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że oparto je na orzeczeniach lekarskich wydanych przez upoważnione do tego placówki służby zdrowia. Z akt sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie na przestrzeni od 2000 r. do 2010 r. placówki te wydały cztery orzeczenia, z których trzy poprzedzono pełnymi badaniami lekarskimi skarżącego i w których to orzeczeniach stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby skóry spowodowanej czynnikami zawodowymi. W tym miejscu należy wskazać , że tego rodzaju orzeczenia lekarskie mają bez wątpienia walor opinii biegłych, które wymienione zostały w art. 84 § 1 k.p.a., stanowiąc dowód w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. Dowód ten jak każdy inny, podlega ocenie organu orzekającego, stosownie do art. 80 p 1 k.p.a., a zatem przedmiotowe orzeczenie lekarskie powinno być jednoznaczne w swej treści i nie budzące wątpliwości, aby mogło zostać uznane za miarodajne. W przeciwnym wypadku organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia jej w kierunku przez siebie wskazanym bądź, z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone (por. wyrok WSA we W. sygn. akt III SA/Wr 499/06 niepublikowany). W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy administracyjne odmawiając uznania rozpoznanego u skarżącego schorzenia za chorobę zawodową, prawidłowo oceniły - sporządzone na użytek toczącego się postępowania - orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku u skarżącego choroby zawodowej. Nie każde bowiem stwierdzone u pacjenta schorzenie jest chorobą zawodową. Przepisy wymagają dodatkowo, by było ono spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy. Tymczasem przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza narażenia zawodowego, z uwzględnieniem badań epidemiologicznych, przebieg schorzenia zdiagnozowanego u skarżącego oraz wykonane przez jednostki orzecznicze czterokrotnie testy skórne z alergenami środowiska pracy, które poza jednym przypadkiem obserwacji reakcji kontaktowej z podrażnienia na chrom, wykazały ujemne wyniki o charakterze alergicznym, wskazuje na poza zawodową etiologię choroby skóry. W tym zakresie medyczne jednostki orzecznicze przy wielokrotnych testach nie stwierdziły reakcji alergicznej skórnej na stanowiące - zgodnie z wywiadem dotyczącym narażenia zawodowego - alergeny zawodowe, a przebieg schorzenia - w zgodnej ocenie lekarzy orzeczników - z uwagi na utrzymujące się zmiany skórne przez okres 5,6 lat po ustaniu zatrudnienia – za czym idzie brak kontaktu skarżącego z czynnikami drażniącymi - przeczy zawodowej etiologii schorzenia. Z kolei odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego kwestii dodatniego wyniku testu płatkowego na chrom, stwierdzić należy, ze w aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem wyników testów płatkowych przeprowadzonych w dniu 7 marca 2005 r. w Instytucie Medycyny Pracy Im. Prof. J. .. w Ł., w których istotnie oznaczono wynik dodatni dla czynnika Potassium dichromate 0,5% w odczytach dla 48 h, a następnie wynik dodatni IR dla 72 h i 96 h z adnotacją z podrażnienia. Jednakże w aktach sprawy znajduje się również pismo Kierownika Kliniki Chorób Zawodowych z dnia 15 września 2005 r., w którym wyjaśniono skarżącemu, że w testach naskórkowych nie stwierdzono odczynów alergicznych, obserwowano natomiast reakcję kontaktową z podrażnienia na chrom, zaś do rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry niezbędne jest uzyskanie dodatnich wyników testów naskórkowych o charakterze alergicznym, a nie z podrażnienia. Ponadto z akt sprawy wynika, że w ramach prowadzonego postępowania diagnostycznego Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w W. pismem z dnia 14 lutego 2006 r. nr ...zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o ocenę, czy na podstawie obserwowanej reakcji kontaktowej z podrażnienia na chrom można rozpoznać kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, w konsekwencji czego Instytut w Ł. wyjaśnił w piśmie z dnia 5 kwietnia 2006r., że podstawą do orzekania o zawodowym kontaktowym zapaleniu skóry z podrażnienia są obserwacje lekarskie przebiegu klinicznego zapalenia skóry po zmianie stanowiska pracy pacjenta i przerwaniu kontaktu zawodowego skóry z substancjami drażniącymi tj. ewentualnej remisji choroby oraz ponowne wystąpienie lub nasilenie objawów chorobowych po powrocie na poprzednie stanowisko i wznowienie kontaktu zawodowego z substancjami drażniącymi. W przypadku zaś skarżącego zmiany chorobowe skóry o charakterze wyprysku hyperkeratotycznego utrzymują się, mimo długoletniej przerwy w pracy zawodowej , co przeczy związkowi choroby skóry z czynnikami zawodowymi. Dalej z tegoż pisma wynika jednoznacznie, że test naskórkowy z podrażnienia ze związkami chromu nie jest metodą diagnostyczną kontaktowego zapalenia skóry z podrażnienia. Wprawdzie zauważyć należy, że w pozycji 10 wykazu chorób zawodowych operuje się szerokim pojęciem, cyt: "Choroby skóry", w ramach którego może zaistnieć szereg schorzeń powodowanych czynnikami zawodowymi, jednakże rodzaj schorzenia w takim przypadku określany jest przez lekarzy orzeczników na podstawie stwierdzonych objawów i jest to element procesu diagnostycznego, którego efektem jest opinia zawierająca również ustalenia co do istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy chorobą, a narażeniem zawodowym. W tym zakresie - zdaniem Sądu - zasadnie organy Inspekcji Sanitarnej przyjęły, że nie zachodzi żaden związek przyczynowo - skutkowy między środowiskiem pracy a dolegliwościami skórnymi skarżącego, prawidłowo uznając, że ujawnione okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania o stwierdzeniu choroby zawodowej wbrew wnioskom zawartym w orzeczeniach lekarskich , które w sposób jednoznaczny wykluczyły związek rozpoznanej choroby wymienionej w poz. 10 wykazu chorób zawodowych z czynnikami zawodowymi. Natomiast nie mogą odnieść zamierzonego skutku prawnego zarzuty skargi, sprowadzające się do przedstawienia przez skarżącego jego rozumienia treści dokumentów , sporządzonych w przedmiotowej sprawie, jak również powoływanie się przez niego na załączone publikacje naukowe , dotyczące diagnostyki chorób skóry. W tym zakresie wyjaśnić bowiem należy, że analiza wyników poszczególnych badań lekarskich wymaga wiedzy specjalnej, a ponadto w tym zakresie stosowane jest specjalistyczne nazewnictwo medyczne, różniące się od potocznego rozumienia poszczególnych pojęć. Poza tym przy analizie wyników badań są stosowane kryteria ocen medycznych – bardzo precyzyjne i przede wszystkim zobiektywizowane - co powoduje, że te kryteria, jak i analiza przeprowadzona na ich podstawie, nie mogą stanowić przedmiotu subiektywnych ocen, nie uwzględniających wskazań specjalistycznej wiedzy medycznej. W tym miejscu podkreślenia jednak wymaga , że tryb ustalenia choroby zawodowej nie oznacza, że organ inspekcji sanitarnej jest bezwzględnie związany orzeczeniem jednostki właściwej do rozpoznania choroby. Prowadziłoby to do tego, że organ administracji tylko formalnie podejmowałby decyzję w sprawie choroby zawodowej . Orzeczenie medycznej jednostki właściwej do rozpoznania choroby zawodowej jest poddane – o czym była już mowa wyżej - pełnej , swobodnej ocenie organu orzekającego, który musi w uzasadnieniu decyzji wykazać, dlaczego ten dowód przyjął za wiarygodny. W ramach tej oceny organ administracji – nie przejmując kompetencji lekarza do dokonania rozpoznania – ma jednak prawo i obowiązek dokonać oceny tego orzeczenia z punktu widzenia jego wiarygodności i albo uznać stwierdzone w okoliczności za udowodnione lub też stwierdzić, że zawiera braki nie pozwalające przyjąć go za dowód w sprawie – co powinno następnie znaleźć wyraz w decyzji. Będąca przedmiotem osądu decyzja ostateczna spełnia wymogi , o których mowa wyżej. Z jej uzasadnienia wynika bowiem , że organ dokonał kompleksowej analizy wszystkich orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie , począwszy od roku 2000, wskazując na to , że wszystkie placówki - orzekające po badaniach skarżącego- były zgodne co do faktu, że zdiagnozowane schorzenie skóry nie ma podłoża zawodowego. Wbrew twierdzeniom skargi materiał aktowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na skuteczne wyartykułowanie pod adresem organów prowadzącym postępowanie zarzutu braku rzetelności, bowiem reagowały na każdą wątpliwość zgłoszoną przez skarżącego, domagając się szczegółowych wyjaśnień od jednostek orzeczniczych w kwestiach przez niego podnoszonych. Z tych samych względów nie można uznać, że organy prowadziły postępowanie w sposób opieszały. Zważywszy na to ,że to strona przez dłuższy czas przejawiała oporną postawę , nie wyrażając zgody na kolejne badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., pomimo wielokrotnych wyjaśnień i sugestii organu , informujących o konieczności poddania się takim badaniom Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na podjęcie przez organy odmiennych rozstrzygnięć, albowiem organ administracji, nie posiada specjalistycznej wiedzy, która niezbędna jest do rozpoznania chorób zawodowych, a wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki diagnostyczno-orzecznicze, wydające w tym zakresie stosowne , przewidziane prawem orzeczenia lekarskie. Wydane w badanej sprawie orzeczenia – mające charakter opinii biegłych – wymykają się ocenie merytorycznej, a podlegają jedynie badaniu pod kątem logiki, spójności oraz prawidłowości uzasadnienia. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy ,że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego – poczynił prawidłowe ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał trafne rozstrzygnięcie. Z tych względów zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.