IV SA/Wr 215/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-06-27

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kurator ustanowiony dla strony nieobecnej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego, może skutecznie domagać się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie art. 250 PPSA?
Ratio decidendi
Kurator ustanowiony dla strony nieobecnej na podstawie art. 184 kro w związku z art. 601 kpc na wniosek złożony na podstawie art. 34 kpa nie jest pełnomocnikiem w rozumieniu art. 244 § 2 PPSA. W związku z tym nie może skutecznie wnosić o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie art. 250 PPSA. Właściwym do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów wykonywania kurateli jest sąd, który ustanowił kuratora, czyli w tym przypadku Sąd Rejonowy.
Stan faktyczny
Kurator dla osoby nieobecnej został ustanowiony w postępowaniu administracyjnym, a następnie reprezentował stronę w postępowaniu przed WSA we Wrocławiu, które zakończyło się uchyleniem decyzji organów obu instancji. Po wniesieniu skargi kasacyjnej przez organ administracji, kurator wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, a następnie w postępowaniu przed WSA. W obu przypadkach organy odmówiły przyznania tych kosztów, wskazując na niewłaściwość sądu administracyjnego do ich zasądzenia oraz na brak statusu pełnomocnika u kuratora. Sąd administracyjny utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania kosztów.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 28 maja 2018 r. odmawiające przyznania kuratorowi od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku K. G. – kuratora dla osoby nieobecnej M. F. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w sprawie ze skargi M. F. reprezentowanej przez kuratora K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...],nr [...] w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 28 maja 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 215/17 W rozpoznawanej sprawie postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. Fabrycznej we W. z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt III RNS 1142/15 ustanowiono, na wniosek organu administracji I instancji, kuratora w osobie aplikanta adwokackiego K. G. dla nieznanej z miejsca pobytu strony skarżącej w celu jej reprezentowania w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu zaległych opłat od spadkobiercy mieszkańca domu pomocy społecznej. Ustanowiony kurator reprezentował stronę w postępowaniu administracyjnym. W ustawowym terminie kurator wniósł skargę do tut. Sądu na wskazaną w sentencji decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ administracji. Następnie kurator pismem z dnia 19 września 2017 r. sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i wniósł o odrzucenie tej skargi lub jej oddalenie, a także o przyznanie na rzecz kuratora kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, która nie została pokryta w całości ani w części według nom przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1190/17 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, a w pkt 2 zasadził od skarżącej na rzecz SKO kwotę 100 zł. Pismem z dnia 19 marca 2018 r. kurator ponownie wniósł o przyznanie na rzecz kuratora kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, przed NSA, która nie została pokryta w całości ani w części według nom przepisanych. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania kuratorowi wynagrodzenia za udział w postępowaniu kasacyjnym. Kurator w ustawowym terminie złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r. tut. Sąd utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 215/17. Pismem z dnia 7 maja 2018 r. kurator wniósł o przyznanie na rzecz kuratora kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, która nie została pokryta w całości ani w części według nom przepisanych. Postanowieniem z dnia 28 maja 2018 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania kuratorowi od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia referendarz podzielił stanowisko wyrażone w wymienionym wyżej postanowieniu tut. Sądu z dnia 14 maja 2018 r. Sąd utrzymując w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2018 r. w odniesieniu do wniosku kuratora o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jednoznacznie wskazał, że kurator ustanowiony na podstawie art. 184 ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz.U. z 2017, poz. 682 dalej: kro) w związku z art. 601 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 650 dalej kpc) na wniosek złożony na podstawie art. 34 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej: kpa) nie jest zastępcą prawnym strony skarżącej, nie jest też jej pełnomocnikiem, którego umocowanie do działania wynika z treści przepisu 244 § 2 p.p.s.a. w rozumieniu art. 36 pkt 2 p.p.s.a. i w zakresie określnym w art. 39 p.p.s.a. Zatem z tych względów nie możne nawet w przypadku gdy jest z zawodu jednym z podmiotów wymienionych w art. 244 § 2 p.p.s.a. skutecznie wnosić o zasądzenie kosztów przez tutejszy Sąd, w tym także kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w trybie art. 250 p.p.s.a. Wskazano, że Sąd Rejonowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów wykonywania kurateli, skoro kurator dla osoby nieobecnej został ustanowiony na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej we W. z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt III RNS 1142/15 na wniosek złożony przez organ administracji I instancji właściwy w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji ten Sąd Rejonowy pozostaje właściwy do rozstrzygania wszelkich kwestii związanych z wynagrodzeniem kuratora w tym także zasądzenia kosztów za udział w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Kurator w ustawowym terminie złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że funkcja kuratora jest zbliżona do roli pełnomocnika. Pokreślił, że stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest sprzeczne z poglądem wyrażonym w wyroku tut. Sądu wydanym w tej sprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. , uchylonym w całości wyrokiem NSA ( z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2317/17 dodanie Sądu). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 – 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia lub utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonego postanowienia, gdyż – co do rozstrzygnięcia – okazało się ono prawidłowe. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Oznacza to, że adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy ustanowiony w ramach prawa pomocy (art. 244§ 2 p.p.s.a.) otrzymuje wynagrodzenie za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Podzielić trzeba stanowisko referendarza sądowego, że kurator ustanowiony na podstawie art. 184 kro w związku z art. 601 kpc na wniosek złożony na podstawie art. 34 kpa nie jest zastępcą prawnym strony skarżącej, nie jest też jej pełnomocnikiem, którego umocowanie do działania wynika z treści przepisu 244 § 2 p.p.s.a. w rozumieniu art. 36 pkt 2 p.p.s.a. i w zakresie określnym w art. 39 p.p.s.a. Zatem z tych względów nie możne nawet w przypadku gdy jest z zawodu jednym z podmiotów wymienionych w art. 244 § 2 p.p.s.a. skutecznie wnosić o zasądzenie kosztów przez tutejszy Sąd, w tym także kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w trybie art. 250 p.p.s.a. W istocie to Sąd Rejonowy jest właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów wykonywania kurateli, skoro kurator dla osoby nieobecnej został ustanowiony na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej we W. z dnia 1 grudnia 2015 r. sygn. akt III RNS 1142/15 na wniosek złożony przez organ administracji I instancji właściwy w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji ten Sąd Rejonowy pozostaje właściwy do rozstrzygania wszelkich kwestii związanych z wynagrodzeniem kuratora w tym także zasądzenia kosztów za udział w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że zakwestionowane w drodze sprzeciwu postanowienie okazało się prawidłowe. Wobec tego Sąd – działając na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. – postanowił utrzymać je w mocy. Niniejsze postanowienie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło