IV SA/Wr 219/09
WyrokWSA we Wrocławiu2009-11-19
Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić ostateczną decyzję administracyjną w trybie wznowienia postępowania, jeśli od jej doręczenia upłynęło więcej niż pięć lat, mimo istnienia nowych dowodów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania, jeśli od jej doręczenia upłynęło pięć lat, nawet jeśli ujawniły się nowe dowody. W takiej sytuacji organ powinien stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a nie ją uchylać. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do kontroli legalności aktów administracyjnych, a roszczenia odszkodowawcze z tytułu przewlekłości postępowania należą do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
A. Ł. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń pieniężnych z tytułu pracy przymusowej w okresie II wojny światowej. Po kilku decyzjach umarzających i uchylających postępowanie, organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że praca była wykonywana na terytorium Polski i przez okres krótszy niż wymagany. Po wznowieniu postępowania na podstawie nowego dowodu, organ przyznał świadczenie za część okresu, ale odmówił za inne miesiące. Ostateczna decyzja organu została zaskarżona do WSA, który uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie art. 146 k.p.a. przez organ, który nie mógł uchylić decyzji po upływie terminu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; odrzuca skargę w zakresie odszkodowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 3 kwietnia 2009 r. nr . w przedmiocie przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. odrzuca skargę w zakresie odszkodowania.
Wnioskiem z dnia 4 września 2000 r. A. Ł zainicjowała postępowanie administracyjne o przyznanie świadczeń pieniężnych z tytułu osadzenia jej w obozie pracy przymusowej – oddział U B w Oświęcimiu w okresie II wojny światowej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 12 lutego 2001 r. Nr 0045700399/1 wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez II Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) (zwaną dalej ustawą o świadczeniu) umorzył postępowanie w sprawie wniosku przedmiotowego z powodu upływu ustawowego terminu określonego w przepisie art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu, zgodnie z którym wnioski, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r., zaś termin ustawowy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego nie może być przez organ prowadzący postępowanie wydłużony. Strona odwołała się od powyższej decyzji, w wyniku czego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzję z dnia 4 kwietnia 2001 r. Nr 0045700399/2 utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję.
Wnioskiem z dnia 12 maja 2003r. A. Ł. zwróciła się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 4 kwietnia 2001r. Nr , powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w przedmiotowej sprawie .
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 21 sierpnia 2003r., Nr uchylił decyzję własną z dnia 04 kwietnia 2001r. Nr oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 12. 02. 2001r. Nr i odmówił przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w powołanej ustawie z tytułu deportacji do pracy przymusowej. W uzasadnieniu decyzji przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17. 06. 2003r., sygn. akt P-24/02 /Dz. U. z 27. 06. 2003r. Nr 110, poz. 1060/ orzekający o niezgodności z Konstytucją zapisu art. 4 ust. 5 cyt. ustawy o świadczeniu pieniężnym i stwierdził, że wniosek strony o przyznanie świadczeń pieniężnych złożony był w terminie. Z tego względu należało uchylić obie przedmiotowe decyzje. Jednocześnie Kierownik Urzędu stwierdził ,że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. zaświadczenia Polskiego Czerwonego Krzyża z dnia 27. 07. 2000r. i oświadczenia strony w piśmie z dnia 04. 09. 2000r. wynika jednoznacznie, że strona, na przełomie lat 1942/1943 wykonywała pracę przymusową na terytorium Polski (w Oświęcimiu), w jej granicach sprzed dnia 1 września 1939r. W związku z tym, że praca wykonywana była w Polsce, świadczenie nie przysługuje stronie. Według organu strona nie spełnia również drugiego warunku określonego w przepisie art. 2 pkt 2 lit. "a" cyt. ustawy, albowiem materiał aktowy wskazuje na to , że strona wykonywała pracę przymusową w Oświęcimiu od 19. 12. 1942r. do 21. 01. 1943r., tj. do umieszczenia jej w szpitalu, z którego uciekła, nie wracając już do pracy przymusowej. W związku z tym, że praca przymusowa wykonywana była w okresie krótszym niż pełne 6 miesięcy, tj. w okresie 1 pełnego miesiąca i 2 dni, świadczenie, również z tego względu, nie przysługuje stronie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. Ł. zakwestionowała ustalenia organu i wywodziła , że została osadzona w obozie pracy, co uprawnia ją do otrzymania świadczenia.
Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 marca 2004r., nr, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 21 sierpnia 2003r., podtrzymując wcześniejszą argumentację.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wr 227/04) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzje ją poprzedzającą. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ arbitralnie zakwalifikował wniosek skarżącej w przedmiocie trybu eliminacji decyzji o umorzeniu postępowania z obrotu prawnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że mimo iż pismem z dnia 12 maja 2003r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 4 kwietnia 2001r. o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z powodu upływu terminu do jego złożenia, to organ uchylił kwestionowaną decyzję na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniu organu, w aktach administracyjnych sprawy brak jest wniosku strony z dnia 26 lutego 2003r., który organ potraktował jako wniosek o uchyleniu decyzji Kierownika Urzędu z dnia 4 kwietnia 2001r. oraz decyzji ją poprzedzającej w przedmiocie umorzenia postępowania. Za wniosek taki z pewnością nie można również uznać pisma z dnia 25 lutego 2001r. wnoszącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w zwykłym trybie postępowania administracyjnego. W tej sytuacji materialno - prawna i formalna ocena treści tego wniosku wymyka się spod jakiejkolwiek kontroli i oceny Sądu. Wobec tego, podstawą oceny prawidłowości postępowania organu kombatanckiego w sprawie może stanowić żądanie zawarte we wniosku z dnia 12 maja 2003r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie. W konkluzji Sąd stwierdził, ze organ kombatancki powinien przeprowadzić dokładne postępowanie w celu ustalenia i kwalifikacji prawnej żądania strony zawartego w piśmie z dnia 26 lutego 2003r. , jednak w związku z późniejszym żądaniem strony wznowienia postępowania zawartym w piśmie z dnia 12 maja 2003r.
Kolejną decyzją z dnia 10 kwietnia 2008 r. Nr Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 7 grudnia 2007r., nr wydaną na podstawie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego- , którą uchylono decyzję z dnia 4 kwietnia 2001 r. Nr 0045700399/2 oraz decyzję ją poprzedzająca z dnia 12 lutego 2001 r. Nr 0045700399/1 oraz odmówiono przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej Kierownik Urzędu dokonał szczegółowej analizy poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i w konkluzji uznał, że w przypadku skarżącej nie nastąpił fakt deportacji do pracy przymusowej wskazany w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy.
Wskazana decyzja również stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 10 lipca 2008 r. (sygn. akt IV SA/Wr 229/08) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzająca. W motywach wyroku wskazał, że jest tryb określony w art. 154 kpa służy weryfikacji decyzji administracyjnych, ostatecznych, prawidłowych lub dotkniętych wadą nieistotną, która nie mieści się w katalogu wad określonych w art. 145 i art. 156 kpa. Natomiast weryfikacja decyzji administracyjnej w trybie art. 154 kpa z wykorzystaniem przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 a kpa jest niedopuszczalna. Uchylenie (zmiana) decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić jedynie wówczas gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Trudno uznać by któryś z tych interesów konkretyzował się przez to, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu prawa stanowiącego podstawę prawną decyzji poddawanej weryfikacji. Poza tą okolicznością, mającą przemawiać za istnieniem interesu społecznego lub słusznym interesu strony, w sprawie żadnej innej nie wskazano. Ponadto według Sądu organ nie uwzględnił wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 14 grudnia 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wr 227/04) oraz naruszył art. 154 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Postanowieniem z dnia 14 października 2008 r. wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 8, art. 147 w związku z art. 149 § 1 oraz art. 150 § k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wznowił postępowanie w sprawie A. Ł. z tym uzasadnieniem , że pismem z dnia 23 lipca 2007 r. strona nadesłała nowy dowód sprawie, a to Zaświadczenie Międzynarodowego Biura Poszukiwań w Bad Arolsen z dnia 16 listopada 2007 r. Nr.
W decyzji z dnia 7 listopada 2008 r. Nr wydanej w wyniku wznowienia postępowania na podstawie przepisów art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 1,2 i 4, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U Nr 87, poz.. 395 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzję własną z dnia 4 kwietnia 2001 r. Nr oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 12 lutego 2001 r. Nr o umorzeniu postępowania, przyznał stronie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej, za okres od dnia 19 grudnia 1942 r. do dnia 6 marca 1943 r. oraz odmówił uprawnienia do świadczenia pieniężnego za miesiąc grudzień 1942 r. i marzec 1943 r. oraz za okres po dniu 6 marca 1943 r. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu przytaczając brzmienie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stwierdził, że uwzględnienie nowych dowodów zaoferowanych przez stronę , a szczególności zaświadczenia Międzynarodowego Biura Poszukiwań w Bad Arolsen z dnia 16 listopada 2007 r. Nr uzasadnia przyznanie stronie uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu osadzenia w obozie pracy przymusowej Kolei Niemieckiej w B. w okresie od 19 grudnia 1942 r. do dnia 6 marca 1943 r. za dwa pełne miesiące.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zakwestionowała stanowisko organu w zakresie ustalenia okresu pobytu w obozie podnosząc, że okres ten trwał od 19 grudnia 1942 r. do 25 września 1943 r. , a więc wynosił 9 miesięcy. Wskazała, ze dostarczone przez nią zaświadczenie z Międzynarodowego Biura Poszukiwań z dnia 16 listopada 2007 r. wymienia łączny okres od 19 grudnia 1942 r. do 25 września 1943 r., na który składa się : pobyt w obozie pracy przymusowej na terenie B i okres leczenia w szpitalu w K w związku z pobytem w tym obozie.
W decyzji z dnia 3 kwietnia 2009 r. Nr Kierownik do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 7 listopada 2008 r. Nr. W motywach decyzji ostatecznej Kierownik Urzędu wskazał na treść art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniu – zgodnie z którym świadczenie przysługuje (...) za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2. Na tej podstawie nie zaliczono stronie grudnia 1942r. i marca 1943 r. do wymiaru świadczenia. Nie uwzględniono również wniosku o zaliczenie stronie pobytu w szpitalu w K, bowiem międzynarodowe Biuro Poszukiwań w Bad Arolsen stwierdziło, że strona w dniu 6 marca zerwała umowę o pracę, a od dnia 8 marca 1943 r. była zarejestrowana w Urzędzie Pracy w Oświęcimiu, filia B. Tym samym pobyt w obozie w B zakończył się w dniu 6 marca 1943 r.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której strona wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, podnosząc zarzut ich niezgodność z prawem. Ponadto skarżąca domagała się zobowiązanie organu do przyznania jej odszkodowania z uwagi na przewlekłość postępowania. Skarżąca wywodziła ,że w dniu 25 września 1943 r. uciekła ze szpitala w K, wobec tego jej pobyt w obozie trwał do tego właśnie dnia. Na poparcie swojego stanowiska wskazała , że jej rzekome zerwanie pracy i nowa rejestracja wynikała z reorganizacji obozu kolejowego w B poprzez przejęcie go przez obóz macierzysty kierowany przez Rudolfa Hossa. Podniosła także, że zmienność poglądów organu rozstrzygającego jej sprawę narusza przepis art. 8 k.p.a., a zarazem uzasadnia wniosek o odszkodowanie.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosła, że w dniu 8 marca 1943 r. wystawiono stronie Arbetsbuch, co dowodzi tego , że w tym dniu nie była ona więźniem obozu pracy przymusowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż w niej wywiedzionych , albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest skrępowany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami , co wprost wynika z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzja pierwszo-instancyjna wydana została po uruchomieniu nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania i zakres rozpoznania tej sprawy determinuje okoliczność, że decyzja będąca przedmiotem osądu została wydana w wyniku wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej już zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego też powodu regulacja procedury wznowienia postępowania zawiera szereg przesłanek, których spełnienie powoduje stan dopuszczalności wydania w sprawie ponownej decyzji merytorycznej. W pierwszej kolejności organy administracji zobligowane są badać dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego, którego pozytywny wynik skutkuje wydaniem postanowienia , o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a. , stanowiącego dopiero podstawę do przeprowadzania przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W tym zakresie zasadnie organy wydały postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 4 kwietnia 2001 r. Nr. Przedmiotem postępowania prowadzonego po wydaniu wskazanego wyżej postanowienia jest po pierwsze, ustalenie czy postępowanie w którym zapadła decyzja ostateczna, było rzeczywiście dotknięte jedną z wad wyliczonych w przepisach art. 145 § 1 lub 145a, a po drugie - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. A zatem w pierwszej kolejności odnieść się należy do kwestii zasadności wznowienia postępowania, a więc oceny czy zaistniały przesłanki, których wystąpienie otwiera prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przesłanki te określone zostały w przepisach art. 145 i 146 Kodeksu postępowania administracyjnego i uzależniają one możliwość wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją od wystąpienia w szeregu przesłanek, zarówno pozytywnych jak i negatywnych. Według organu w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka pozytywna, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, według której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji , nie znane organowi, który wydał decyzję. W tym zakresie uznać należy, że zasadnie organ uznał, że dostarczone przez skarżącą zaświadczenie Międzynarodowego Biura Poszukiwań w Bad Arolsen z dnia 16 listopada 2007 r. Nr stanowi nowy dowód w sprawie, którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednakże uszła uwadze organu treść przepisu art. 146 k.p.a. , według którego uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Wskazać bowiem należy, że cytowany przepis art. 146 § 1 wyprowadza ujemną przesłankę uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, którą organ rozpoznający sprawę musi z urzędu brać pod uwagę. W danym wypadku organ będzie więc zobligowany do wznowienia postępowania w drodze postanowienia, jego skutkiem nie będzie jednak uchylenie decyzji, lecz zgodnie z art. 151 § 2 stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z dnia 17 września 1999 r., I SA 1956/98, Lex nr 48560). Termin, o którym mowa w powołanym przepisie wynosi 5 lub 10 lat i liczony jest od daty doręczenia decyzji na piśmie lub jej ustnego ogłoszenia stronie. Jest to termin prekluzyjny, co oznacza, że nie może być przywrócony na ogólnych zasadach z art. 58 k.p.a., dotyczy on bowiem czynności organu, nie zaś czynności zainteresowanego. Wymaga również podkreślenia , że brzmienie art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny na to , że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1999 r., IV SA 1018/97, LEX nr 47.227). Przy czym kluczowe znaczenie dla określenia, czy zachodzi przesłanka o charakterze negatywnym, określona w komentowanym przepisie art. 146 k.p.a., jest fakt doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Odnosząc powyższe uwagi do realiów badanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu uchylił decyzję własną z dnia 4 kwietnia 2001 r. Nr 0045700399/2 oraz decyzję z dnia 12 lutego 2001 r. Nr. Z materiału aktowego sprawy wynika ,że decyzję ostateczną z dnia 4 kwietnia 2001 r. Nr doręczono stronie w dniu 12 kwietnia 2001 r. Od tej daty zatem zaczął biec 5 letni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., po upływie którego nie można uchylić decyzji. Termin ten upłynął w dniu 12 kwietnia 2006 r. Wobec tego ustaliwszy ten fakt organ administracji po myśli art. 151 § 2 k.p.a zobowiązany był do wydania decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, oraz wskazania okoliczności z powodu, których nie uchylił decyzji w sytuacji, gdy mimo zaistnienia podstaw wznowienia nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organ administracji wydał niewłaściwy rodzaj decyzji kończącej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, a mianowicie zamiast zastosowania podstawy z art. 151 § 2 k.p.a , zastosował podstawę z art. 151 § 2 pkt 2 k.p.a. Tymczasem rodzaje decyzji kończących wznowione postępowanie administracyjne , o których mowa w art.151 k.p.a. nie mogą być stosowane dowolnie lub zamiennie, przeciwnie ustawodawca nakłada na organ administracji obowiązek wydania wskazanego rodzaju decyzji , w zależności od zaistnienia określonych pozytywnych i negatywnych przesłanek wznowienia postępowania. Oznacza to, że w zakresie konsekwencji prawnych wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania organ administracji nie ma luzu decyzyjnego i jest zobligowany do wydania decyzji o określonej treści. Temu obowiązkowi uchybił organ orzekający w sprawie .
Wobec tego pod adresem organu musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 146 k.p.a. które miało wpływ na wynik , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnemu (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) do wyeliminowania obrotu prawnego obu decyzji wydanych w sprawie. Z tych przyczyn orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Natomiast odnosząc się do sformułowanego w skardze wniosku skarżącej o zasądzenie odszkodowania z tytułu przewlekłości postępowania organów administracji wyjaśnić należy ,że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowe , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast kwestie związane z odpowiedzialnością Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji (po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem) reguluje przepis art. 417- § 2 kodeksu cywilnego, zatem do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w oparciu o art. 417- § 2 kodeksu cywilnego właściwy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Z uwagi na powyższe skargę tej części , jako nie podlegającą właściwości sądu administracyjnego po myśli art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało odrzucić.
W przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło