IV SA/Wr 255/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewoda D., po rozpatrzeniu odwołania B. K. – przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.e.l.d.o.") – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] orzekającą o wymeldowania B. K. wraz z małoletnimi synami J.K. i M. A. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda D. przypomniał, że postępowanie w sprawie wymeldowania B. K. i jej synów – J. K. i M. A. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. wszczęte zostało z urzędu, po uzyskaniu informacji z Wydziału Lokali Mieszkalnych Urzędu Miejskiego W. W uzasadnieniu podano, że Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieście wyrokiem z dnia 31 sierpnia 1998 r. sygn. akt I C 990/98, nakazał J. K., aby wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami prawa jej reprezentującymi opuściła i opróżniła lokal mieszkalny nr [...] położony przy ulicy [...] we W.. Do akt dołączono kserokopię podania B. K. o przyznanie jej lokalu socjalnego w zamian za zdewastowane mieszkanie przy ulicy [...] we W., w którym oświadczyła, że w lokalu od 1992 r. nie ma prądu a w 1995 r. wyłączono gaz. Podała, że z powodu złej sytuacji materialnej i mieszkaniowej ma ograniczone prawa rodzicielskie do córki a obecnie wraz z synami zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...] we W. u babci młodszego syna. W dniu 3 lutego 2010 r. przeprowadzono wizję lokalu przy ulicy [...] we W.. Ustalono, że powyższy lokal jest od kilku lat niezamieszkały. Otwory okienne są zabite płytą, a drzwi są bez klamki trwale zabezpieczone. W związku z powyższym potwierdzono, że w lokalu nikt nie mieszka. Zawiadomiona o wszczęciu postępowania B. K. w dniu 22 lutego 2010 r. złożyła zeznania do protokołu. Podała, że matka obecnie przebywa w Domu Opieki we W.. Z siostrą i ojcem nie utrzymuje kontaktów. Nie mieszka wraz z synami w lokalu przy ulicy [...] we W. od 2001 r. Od tego czasu mieszka w lokalu przy ulicy [...] we W. i nie jest tam zameldowana. Sama nie wymelduje się z lokalu, ponieważ nie ma się gdzie zameldować. Stara się o lokal socjalny. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby która, opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o wymeldowaniu B. K. wraz z małoletnimi synami – J. K. i M. A. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] we W., gdyż uznał, że wyżej wymienione osoby spełniły przesłanki do wymeldowania wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła B. K. kwestionując jej zasadność. Podała, że decyzja Prezydenta W. została podjęta na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. Podnosi, że nie opuściła lokalu dobrowolnie lecz z powodu bardzo trudnej sytuacji rodzinnej i życiowej. Wraz z dziećmi była zmuszona opuścić miejsce zamieszkania ze względu na brak warunków niezbędnych do prawidłowego rozwoju dzieci. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że definicję pojęcia "pobytu stałego" zawiera art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o., zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntował się pogląd, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty rodziny lub znajomych. (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 600/05 z dnia 22 września 2005r.). Zdaniem organu, w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy, na który składają się pisma Wydziału Lokali Mieszkalnych, protokół oględzin lokalu a także oświadczenia B. K. dają podstawę do uznania, iż wymieniona opuściła lokal położony przy ul. [...] we W. w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.. Bezspornym jest, że B. K. wraz z dziećmi od 2001 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Fakt ten potwierdzają oględziny mieszkania a także oświadczenie zainteresowanej. Strona podaje, że z powodu złego stanu technicznego lokalu zmuszona była opuścić miejsce pobytu stałego. Jednakże przez prawie dziewięć lat nie zrobiła nic aby do lokalu powrócić. W ocenie organu II instancji sporny lokal nie stanowi obecnie centrum życiowego wyżej wymienionej a wydana w sprawie decyzja organu I instancji znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy podkreślił, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i jako takie - nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby. Przy ustalaniu stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza się możliwości przejściowej nieobecności, czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania, co nie upoważnia jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.. O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Zdaniem organu II instancji, podnoszona przez skarżąca w odwołaniu kwestia, iż lokal opuściła z uwagi na dobro dzieci by zapewnić im godne warunki nie rzutuje na wydanie rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreśla, iż zamieszkanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu. Oba te elementy muszą występować łącznie. Zatem przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, ponieważ sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości czy lokalu nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danym lokalu i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie dowiedziono, iż Skarżąca wraz z dziećmi nie zamieszkuje i nie koncentruje swoich interesów życiowych w lokalu przy ul. [...] we W. W niniejszej sprawie organ uznał, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż B. K. i jej małoletni synowie nie mieszkają w lokalu od 2001 r. spełniając tym samym przesłanki art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., warunkujące Ich administracyjne wymeldowanie z lokalu położonego przy ul. [...] we W.. W skardze na ostateczną decyzję Wojewody D. B. K., że nie zgodziła się z orzeczeniami wydanymi w toku postępowania administracyjnego. Skarżąca podniosła przede wszystkim, że lokal nie opuściła dobrowolnie, a zmusiła ją do tego ciężka sytuacja rodzinna i życiowa, nie była bowiem w stanie zapewnić należytych warunków mieszkaniowych swoim dzieciom. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., powoływanej w dalszych wywodach w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Powyższe oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie uchybiają obowiązującemu prawu. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., który stanowił podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawie - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na tle brzmienia cytowanej normy prawnej należy jednocześnie nadmienić, iż źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Nie ma przy tym znaczenia to czy strona posiadała, czy też nadal posiada uprawnienie do przebywania w tym miejscu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004r., V SA 3089/03, LEX nr 16072; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003r., V SA 1398/02, LEX nr 159189). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego lub tymczasowego w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. jest spełniona w wypadku, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Należy przy tym podkreślić, iż tak rozumianym opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Przedstawiony w ten sposób zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być jednakże oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., II OSK 133/06). Biorąc pod uwagę powyższe, rozpoznanie sprawy wymeldowania skarżącej wymagało ustalenia przez organy administracyjne obu instancji, czy opuściła ona miejsce dotychczasowego pobytu w lokalu przy ul. [...] we W. i czy opuszczenie to miało w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 u.e.l.d.o., charakter trwały i dobrowolny. Wskazać należy, iż ustalenia powyższe winny były zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego, w tym przede wszystkim zgodnie z wynikającą z art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej, w świetle której organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy. W tym też celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja organu powinna zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Odnosząc wskazane reguły procesowe do rozpatrywanej sprawy Sąd przyjął, że organy meldunkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, który następnie oceniony został w granicach prawem przewidzianej swobody, co w efekcie doprowadziło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji ostatecznej. Opierając się na prawidłowo dokonanych ustaleniach uznać należało spełnienie wymaganej prawem przesłanki do wymeldowania skarżącej z miejsca tymczasowego zameldowania - w postaci niewątpliwego ustania pobytu skarżącej w spornym lokalu. W ocenie Sądu, organy właściwie uznały, że skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu w sposób trwały i dobrowolny, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. i skoncentrowała swoje czynności życiowe w lokalu przy ul. [...] we W.. W prowadzonym postępowaniu nie zostało potwierdzone, by opuszczenie mieszkania przez skarżącą spowodowane było bezprawnym działaniem innych osób, natomiast ciężka sytuacja życiowa nie może być uznana za okoliczność, która spowodowała niedobrowolne opuszczenie lokalu. Ponadto ustalono ponad wszelką wątpliwość, iż B. K. opuściła miejsce stałego pobytu. Fakt zamieszkiwania w mieszkaniu we W. przy ulicy [...] potwierdziła zresztą sama skarżąca w trakcie przesłania przeprowadzonego w dniu 22 lutego 2010 r. Zdaniem Sądu organy meldunkowe dokonując ustaleń odnoszących się do charakteru opuszczenia przez skarżącej miejsca zameldowania i woli skarżącej w tym zakresie nie uchybiły wymaganiom procedury dowodowej omówionym w uzasadnieniu tego wyroku. Organy administracji zapewniły stronom aktywny udział w postępowaniu, uwzględniając jednocześnie wszystkie wnioski dowodowe skarżącej. Z podanych wyżej względów - skoro podniesione zarzuty są niezasadne a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu - skarga podlegała oddaleniu. Sąd działając zatem na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.