IV SA/Wr 260/10

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego oddala skargę. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 94 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. nr 7, poz.58 - ze zm.) zwanej dalej ustawą, oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2005 r. nr 105, poz. 884 ze zm.) i § 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. nr 131, poz. 1468 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji Nr [...] z dnia [...] wydanej przez Komendanta Powiatowego Policji w L. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego, orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W motywach uzasadnienia decyzji ostatecznej stwierdzono, że W. B. jest policjantem Komendy Powiatowej Policji w L. Do służby został przyjęty dnia 20 sierpnia 1999 r., a funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany w dniu 20 sierpnia 2002 r. Wnioskiem z dnia 13 października 2009 r. W. B. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w L. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. [...] nr [...] w G. Śl. Do wniosku zainteresowany załączył akt notarialny Rep. A, nr [...] z dnia [...] z którego wynikało, że J. B. – ojciec wnioskodawcy, podarował synowi W. B. lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...] nr [...] w L. Ś. Lokal ten składa się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki i przedpokoju o powierzchni użytkowej 48 m2. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w L. odmówił wnioskującemu przyznania pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego. Komendant Powiatowy Policji w L. stwierdził, że pomoc finansowa przysługuje policjantowi w służbie stałej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Dalej organ I instancji podał, iż W. B. nabył lokal mieszkalny w drodze darowizny. Stosownie do przepisów art. 94 ust. 1 ustawy funkcjonariuszowi w służbie stałej, który nie otrzymał przydziału lokalu mieszkalnego, w drodze decyzji przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Komendant Powiatowy Policji w L. podkreślił, iż pojęcie "na uzyskanie" oznacza w tym przypadku nabycie odpłatne, a w przypadku darowizny koszty ponoszone są kosztami pośrednimi, nie są kosztami uzyskania lokalu. Organ I instancji stwierdził, iż pomoc finansowa na uzyskanie lokalu nie przysługuje na remont czy modernizację lokalu, ale jedynie na uzyskanie. Od niniejszej decyzji wnioskodawca wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. nie zgadzając się ze stanowiskiem Komendanta Powiatowego Policji w L., gdyż w treści art. 94 ust. 1 ustawy ustawodawca nie wskazał na czym polegać ma uzyskanie lokalu mieszkalnego i z przeprowadzeniem jakich czynności cywilnoprawnych nabycie jest powiązane. Dalej podał, iż z treści powołanego przepisu w ogóle nie wynika, aby pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego wiązała się tylko i wyłącznie z jego zakupem. Gdyby intencją ustawodawcy było zawężanie możliwości uzyskania mieszkania do określonych czynności cywilno-prawnych, to zamieściłby stosowną regulację w ustawie. Ponieważ ustawa unormowań takich nie zawiera należy za tym rozumieć, że ustawodawca miał na myśli każdą formę uzyskania lokalu mieszkalnego, tj. zarówno odpłatną jak i nieodpłatną, w wyniku której policjant wchodzi w posiadanie lokalu mieszkalnego. Zdaniem W. B. nie jest dopuszczalna w związku z tym interpretacja zawężająca treść przepisu i na podstawie potocznego rozumienia tego słowa przyjmowanie, że nabycie związane jest z przejęciem własności. Istnieje wiele zdarzeń prawnych powodujących nabycie prawa własności. Przepis art. 94 ust. 1 ustawy łączy się ściśle z art. 95 tej ustawy i wyraża się w tym, że szeroko rozumiana pomoc finansowa przysługuje policjantowi, który nie uzyskał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej a powinien był taki lokal uzyskać. Organ odwoławczy stwierdził w związku z tym, że ustawa ustanawia w art. 88 prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z kolei w art. 94 ustawy ustanowiona jest zastępcza forma realizacji tego prawa - prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią art. 94 ust. 1 ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast zgodnie z treścią art. 94 ust. 2 ustawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określił w drodze rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, wymienionego na wstępie tej decyzji, szczegółowe przepisy, tj. tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1, uwzględniając przypadki, w których pomoc ta jest przyznawana, cofana lub podlega zwrotowi, jak również sposób obliczania wysokości pomocy finansowej przyznawanej lub orzekanej do zwrotu, a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy. Zgodnie z treścią § 3 ust 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta. Wzór wniosku o przyznanie pomocy finansowej określa załącznik do rozporządzenia. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną. Należy nadmienić, iż w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] odmawiającej W. B. przyznania pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego, Komendant Powiatowy Policji w L. powołał się na art. 94. ust. 1 ustawy i słusznie stwierdził, iż pojęcie "na uzyskanie" oznacza w tym przypadku nabycie odpłatne, gdyż taki pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 22 czerwca 2001 r. I SA 281/00 - publikacja LEX nr 53942, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 stycznia 2008 r. II SA/Wa 1771/07 - publikacja LEX nr 518763. Zatem należy stwierdzić, że darowizna jest darmym tytułem nabycia, koszty ponoszone w związku ze sporządzeniem aktu notarialnego są ponoszone zawsze, ponadto mogą być poniesione przez darczyńcę, są kosztami pośrednimi, nie są kosztami uzyskania lokalu. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu nie przysługuje na remont czy modernizację lokalu, ale jedynie na uzyskanie. Wobec powyższego w tej sprawie nie zachodzą podstawy do udzielenia stronie pomocy finansowej na uzyskanie tego lokalu mieszkalnego. Również należy nadmienić, iż organ I instancji w podstawie prawnej decyzji powołał się na art. 95 ustawy, a w jej uzasadnieniu powołuje się na art. 94 ust. 1 ustawy, w którym ustawodawca ustanowił prawo policjanta do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Jednakże powyższe nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Reasumując Komendant Wojewódzki Policji we W. stwierdził, iż okoliczność otrzymania przez zainteresowanego lokalu mieszkalnego na podstawie umowy darowizny, a nie na podstawie umowy kupna wyklucza na podstawie wyżej powołanych przepisów prawo do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego W. B. zarzucił jej naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 94 ust. 1 ustawy przez błędną jego wykładnię i uznanie, że skarżącemu nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Podkreślił, że samo nabycie przez skarżącego lokalu mieszkalnego na własność w drodze darowizny, nie może pozbawić skarżącego, będącego policjantem w służbie stałej, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. Zdaniem skarżącego, zakres przedmiotowy pojęcia "uzyskanie" obejmuje wszelkie zdarzenia prawne, z którymi łączy się skutek nabycia lokalu. Nabycia nie można też rozpatrywać w oderwaniu od konieczności ponoszenia kosztów opłat z tym związanych jak też kosztów związanych z przystosowaniem nabytego lokalu do zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację uzasadnienia decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozważanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, powołanej wyżej. Przepis art. 88 ust. 1 tej ustawy stanowi co do zasady, iż "policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Przyjmuje się, że z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Prawo funkcjonariusza Policji do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów tej ustawy realizowane jest w formie administracyjnej decyzji o przydziale (art. 97 ust. 5 ustawy). Prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy (por. uchwałę Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 29 marca 1999r., OPS 1/99, ONSA 1999, nr 3, poz. 77). Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w następujących sytuacjach: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu. A więc ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy nie przysługują policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy (por. cyt. uchwałę z dnia 29 marca 1999 r., a także wyrok NSA z dnia 7 marca 2006r., I OSK 554/05, Lex nr 198217). Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo zastosowały w niej przepis art. 94 ust. 1 ustawy. Problem prawa policjanta w służbie stałej do pomocy finansowej, przewidzianej w art. 94 ust. 1 ustawy, w sytuacji nabycia przezeń lokalu mieszkalnego w drodze darowizny rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 1616/09 (baza orzeczeń NSA), wyrażając pogląd, że: "Policjant w służbie stałej zachowuje prawo do pomocy finansowej przewidzianej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie tylko w przypadku nieprzydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ale także w sytuacji posiadania lokalu mieszkalnego (bez względu na źródło jego uzyskania), którego powierzchnia mieszkalna jest niezgodna (mniejsza) z przysługującą." W uzasadnieniu tego wyroku Sąd ten stwierdził, że bez znaczenia prawnego dla ustalenia uprawnienia do pomocy finansowej jest sposób uzyskania lokalu (odpłatnie czy nieodpłatnie). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego "uzyskanie lokalu", o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy może nastąpić w każdy sposób. Na uprawnienie policjanta do pomocy finansowej pozostaje bez wpływu sposób w jaki uzyskał lokal mieszkalny. Istotne natomiast pozostaje, czy lokal ten odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Z niekwestionowanych i prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżący uzyskał własność lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G. Śl. przy ulicy [...], o powierzchni 48 m² na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] nr [...] ze swoim ojcem J. B. Skarżący posiada zatem lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej zawartej w rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, co sam potwierdził na rozprawie przed Sądem w dniu 10 sierpnia 2010 r. (protokół rozprawy k. 64). Z przepisu § 1 cytowanego rozporządzenia wynika, że lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 ustawy, przydziela się policjantowi w razie braku mieszkania albo zajmowania lokalu niezgodnego z przysługującymi policjantowi oraz członkom jego rodziny normami zaludnienia, która to norma zgodnie z § 3 tego rozporządzenia wynosi od 7 do 10 m² powierzchni mieszkalnej na członka rodziny. Skarżącemu zgodnie z tym rozporządzeniem przysługują 4 normy mieszkaniowe. Mając powyższe na uwadze należy uznać, ze zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).