IV SA/Wr 260/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-07-13
Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel, który uzyskał akt mianowania z naruszeniem przepisów, ale następnie był zatrudniany na podstawie umów o pracę na czas określony, może uzyskać stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie przepisów przejściowych ustawy Karta Nauczyciela?Ratio decidendi
Nauczyciel, który uzyskał akt mianowania z naruszeniem przepisów, a następnie był zatrudniany na podstawie umów o pracę na czas określony, nie może uzyskać stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie przepisów przejściowych ustawy Karta Nauczyciela, jeśli nie spełniał warunków zatrudnienia na czas nieokreślony lub nie posiadał wymaganych kwalifikacji w dniu wejścia w życie przepisów nowelizujących. Organy administracji miały obowiązek szczegółowo zbadać kwalifikacje nauczyciela w kontekście przepisów wykonawczych obowiązujących w dacie wejścia w życie ustawy.Stan faktyczny
Skarżąca, I. W., wniosła o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Organy administracji dwukrotnie odmówiły nadania tego stopnia, uznając, że skarżąca nie spełniała warunków wynikających z przepisów przejściowych ustawy Karta Nauczyciela, w szczególności dotyczących zatrudnienia na podstawie mianowania i posiadania wymaganych kwalifikacji. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, sprawa trafiła ponownie do WSA we Wrocławiu, który miał ocenić, czy skarżąca spełniała przesłanki do uzyskania mianowania z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., uwzględniając kwalifikacje posiadane w dniu wejścia w życie tej ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Sędziowie sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.), sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Postępowanie administracyjne w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem I. W. (dalej: strona, skarżąca) z dnia 4 sierpnia 2009 r., o wydanie decyzji administracyjnej nadającej stopień nauczyciela mianowanego. Wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie organ wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów potwierdzających spełnienie przez stronę przesłanek, o których mowa w art. 9b ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674). W piśmie z dnia 15 września 2009 r. strona zmodyfikowała treść żądania sformułowanego we wniosku z dnia 4 sierpnia 2009 r., domagając się wydania decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego z mocy prawa w oparciu o art. 7 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw, a także wydania decyzji o nadaniu z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw.
Burmistrz B. decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] odmówił stronie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Burmistrz B., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2010r., nr [...] odmówił nadania stronie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Organ I instancji ustalił, że strona nie spełnia warunków, aby uzyskać stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie przepisów art. 7 ust. 1 i art. 10 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. oraz przepisów art. 27 i 28 ustawy zmieniającej z dnia 23 sierpnia 2001 r. D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010r., sygn. akt IV SA/Wr 361/10 oddalił skargę na powyższą decyzję ostateczną . Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt I OSK 506/11, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 361/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd I instancji przy przedstawianiu stanu faktycznego sprawy , powinien uwzględnić nie tylko decyzje administracyjne, ale również inne dokumenty i akty administracyjne, w tym akt mianowania skarżącej nauczycielem w [...] Ośrodku [...] w M. z dnia [...] lutego 1988 r. nr [...].
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012r. sygn. akt IV SA/Wr 757/11, uchylił zaskarżoną decyzję D. Kuratora Oświaty, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r. , wskazując na brak ustosunkowania się do całości dokumentów w sprawie , a w szczególności do aktu mianowania skarżącej nauczycielem w [...] Ośrodku [...] w M. z dnia [...] lutego 1988 r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Burmistrz B. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił stronie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 630/12 ,w którym powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1998 r. sygn. akt I PKN 526/91 wyrażono pogląd , zgodnie z którym wydanie nauczycielowi aktu mianowania, choćby to było sprzeczne z prawem, powoduje nawiązanie stosunku pracy z nominacji. Przy czym akt mianowania na stanowisko nauczyciela nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego ,zaś uchylenie przez dyrektora szkoły tego aktu jest niedopuszczalne i nie wywołuje skutku w postaci rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym. Sąd nadto stwierdził, że akt mianowania, choćby wydany w sposób niezgodny z przepisami wywołuje skutek w postaci nawiązania stosunku pracy z mianowania, który może być rozwiązany tylko w trybie określonym przepisami Karty Nauczyciela. Jeśli więc pomiędzy zakończeniem stosunku pracy przez skarżącego w [...] w M. i nawiązaniem nowego stosunku pracy w B. nie doszło do zweryfikowania aktu mianowania jaki skarżąca uzyskała w dniu [...] lutego 1988 r. to istotnie ten nowy stosunek pracy nawiązany w B. uzyskał cechę stosunku pracy z mianowania. Według Sądu D. Kurator Oświaty nie odniósł się do istotnej kwestii , a mianowicie , czy rozwiązanie stosunku pracy skutkiem upływu tego 6 miesięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym jest równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy na podstawie przepisów Karty Nauczyciela w związku z ustaleniem, że akt mianowania jest wadliwy. W szczególności oceni , czy skarżąca istotnie utraciła przymiot nauczyciela mianowanego , a nadto odniesie się do kwestii stawianej przez skarżącą o uzyskaniu kwalifikacji do pracy w szkolnictwie specjalnym w dniu 30 marca 1988 r. i dopiero z tym dniem uzyskaniu mianowania z mocy prawa. Zaistniała, niejako nowa okoliczność, w świetle której należało badać uzyskanie przez skarżącą mianowania. W wykonaniu w/w wyroku, D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...], uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2012r i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia .
Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 7 ust. 1, art.10 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), (zwana dalej ustawą zmieniająca z dnia 18 lutego 2000 r.), art. 27 i 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194) (zwana dalej ustawą zmieniającą z dnia 23 sierpnia 2001 r.), a także art. 104 k.p.a. Burmistrz B. stwierdził, że I. W. nauczyciel Przedszkola nr [...] w B. nie nabyła stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa.
Na podstawie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego organ I instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne :
- strona rozpoczęła pracę na stanowisku nauczyciela w Przedszkolu w M. w dniu 1 września 1984 r. na podstawie umowy o pracę,
- z dniem 1 września 1986 r. została przeniesiona na stanowisko nauczyciela do [...] Ośrodka [...] w M., była wówczas absolwentką na kierunku nauczanie początkowe, które ukończyła w roku 1986,
- w dniu [...] lutego 1988 r. strona otrzymała akt mianowania na stanowisku nauczyciela w [...] Ośrodku [...] w M. pomimo, że dopiero w dniu 30 marca 1988 r. ukończyła studium kwalifikacyjne z zakresu pedagogiki specjalnej,
- w okresie od dnia 1 września 1989 r. do dnia 29 lutego 1996 r. strona zatrudniona była na stanowisku nauczyciela w Szkole Podstawowej nr [...] w B. W międzyczasie tj. od dnia od dnia 17 stycznia 1991 r. do dnia 31 sierpnia 1995 r. strona przebywała na urlopie wychowawczym. Stosunek pracy w Szkole Podstawowej nr [...] w B. ustał z upływem 6-miesięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym,
- w okresie od dnia 2 marca 1996 r. do dnia 1 grudnia 1996 r. strona zarejestrowana była jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w K.,
- ponownie została zatrudniona w dniu 2 grudnia 1996 r. w Szkole Podstawowej w P. na stanowisku nauczyciela, które to stanowisko zajmowała do dnia 20 czerwca 1997 r. Umowa została rozwiązana z upływem okresu, na jaki była zawarta,
- w okresie od dnia 1 lipca 1997 r. do dnia 30 czerwca 1998 r. pozostawała bez pracy i była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w K.,
- w dniu 1 września 1998 r. strona podjęła pracę na stanowisku nauczyciela na podstawie umowy o prace na czas określony w Przedszkolu nr [...] w B. Stosunek pracy ustał w dniu 30 czerwca 1999 r. z upływem okresu, na jaki została zawarta umowa,
- w dniu 1 września 1999 r. strona zawarła kolejną umowę o pracę na czas określony w Przedszkolu nr [...] w B. Umowa ta została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2000 r. Z chwilą wejścia w życie przepisów ustawy 7 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw strona otrzymała wymiar uposażenia z uwzględnieniem stopnia awansu zawodowego nauczyciela stażysty i do zakończenia umowy pracy była traktowana jako nauczyciel stażysta,
- w dniu 19 czerwca 2000 r. strona ukończyła studia wyższe zawodowe na kierunku pedagogika w zakresie edukacji wczesno-szkolnej z wychowaniem przedszkolnym, - od dnia 9 września 2000 r. do dnia 8 września 2001 r. strona była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna,
- w okresie od dnia 9 września 2001 r. do dnia 8 grudnia 2003 r. strona nie wykonywała pracy na stanowisku nauczyciela i pobierała okresowy zasiłek gwarantowany z Ośrodka Pomocy Społecznej ,
- w okresie od dnia 9 grudnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r. strona zajmowała stanowisko wychowawcy świetlicy w Gimnazjum nr [...] w W. na podstawie umowy o pracę w zastępstwie. W umowie o pracę została zakwalifikowana jako nauczyciel mianowany,
- od dnia 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. strona zajmowała stanowisko nauczyciela w Przedszkolu nr [...] w B. na podstawie umowy w zastępstwie jako nauczyciel mianowany,
- w dniu 1 września 2005 r. w tym samym przedszkolu i na tym samym stanowisku została zawarta kolejna umowa w zastępstwie. W związku z zakwestionowaniem przez nowego dyrektora Przedszkola nr [...] stopnia awansu zawodowego, strona zwróciła się z prośbą do dyrektora jednostki o rozpoczęcie stażu na stopień nauczyciela kontraktowego. W dniu 18 października 2005 r. w wyniku zakończenia postępowania wyjaśniającego przez dyrektora co do stopnia awansu zawodowego nauczycielki, został zawarty aneks do umowy o pracę, zgodnie z którym strona została zakwalifikowana jako nauczyciel stażysta ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym płacowymi. Po odbyciu stażu strona uzyskała stopień nauczyciela kontraktowego, co potwierdza akta nadania stopnia awansu zawodowego z dnia 3 lipca 2006 r.
-w dniu 31 sierpnia 2006 r. została rozwiązana dotychczasowa umowa o pracę w zastępstwie, natomiast w dniu następnym tj. 1 września 2006 r. została zawarta umowa o pracę pomiędzy nauczycielką a Przedszkolem nr [...] w B. na czas nieokreślony. W ramach tego stosunku pracy strona świadczy do dnia dzisiejszego pracę na stanowisku nauczyciela przedszkola , a od dnia 1 września 2009 r. odbywa staż na stopień nauczyciela mianowanego.
W ocenie organu orzekającego strona nie uzyskała stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej przepisem stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa uzyskali wyłącznie nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy tj. 6 kwietnia 2000 r., na podstawie mianowania. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona w dniu w dniu 6 kwietnia 2000 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze zajęć w Przedszkolu nr [...] w B. na stanowisku nauczyciela przedszkola. Wprawdzie uzyskała wcześniej akt mianowania w [...] Ośrodku [...] w M., jednakże został on wydany z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów prawa, a w szczególności art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela, który stanowił, że stosunek pracy mógł zostać nawiązany na podstawie mianowania, jeżeli m.in. nauczyciel posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska. Kwalifikacje do pracy w szkolnictwie specjalnym strona zdobyła dopiero w dniu 30 marca 1988 r. i dopiero z tym dniem uzyskała mianowanie z mocy prawa. W dniu 1 września 1989 r. strona podjęła pracę w Szkole Podstawowej nr [...] w B., gdzie otrzymała umowę o pracę na czas nieokreślony. W ocenie organu stosunek pracy w Szkole Podstawowej nr [...] w związku z faktem, że wcześniej strona świadczyła już pracę na podstawie mianowania również został nawiązany na podstawie mianowania. Powyższe ustalenie organu oparto na tezie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r. I PZP 14/93, która stanowi, że zawarcie w nowej szkole z nauczycielem umowy o pracę, bez względu na jej rodzaj, mimo że w poprzedniej szkole uzyskał on mianowanie z mocy prawa, oznacza nawiązanie z nim stosunku pracy z mianowania, chyba że zachodzą okoliczności, w których przewidziane jest zawieranie z nauczycielem umowy o pracę. Mianowanie to, w ocenie organu, nie ma jednak znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, ponieważ ów stosunek pracy w Szkole Podstawowej nr [...] w B. został rozwiązany wskutek upływu okresu stanu nieczynnego tj. z dniem 29 lutego 1996 r., co potwierdza pismem z dnia 19 listopada 1997 r. Kurator Oświaty ([...]). Kolejne stosunki pracy strony nawiązywane były już na podstawie umowy o pracę na czas określony w zastępstwie za nieobecnych nauczycieli, co sama potwierdza w załączniku "dorobek zawodowy" do swojego pisma z dnia 24 października 2005 r. adresowanego do dyrekcji Przedszkola nr [...] w B., jak również w swoim piśmie z dnia 2 listopada 2005 r. do Kuratorium Oświaty we W. Zatrudnienie wyłącznie na zastępstwo wykluczało możliwość ponownego nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania, ponieważ nie był spełniony warunek określony w art. 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela, czyli możliwość zatrudnienia w szkole w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. A zatem strona jako nauczyciel świadczący pracę na podstawie umowy o pracę w dniu 6 kwietnia 2000 r. nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego z mocy art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Według organu I instancji strona nie uzyskała z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego również w oparciu o art. 10 ust. 3 ustawy zmieniającej. Zdaniem organu pkt 1 art. 10 ust. 3 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego
2000 r. dotyczy nauczycieli, którzy nie pozostawiali stosunku pracy w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 6 kwietnia 2000 r. lecz zostali zatrudnieni w okresie późniejszym . W związku z czym nie dotyczy strony, która jak wykazano wyżej w dniu 6 kwietnia 2000 r. była zatrudniona w Przedszkolu nr [...] w B.
Strona nie spełniła również przesłanek do nabycia stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie punktu 2 art. 10 ust. 3 ustawy zmieniającej. Zgodnie bowiem z tym przepisem z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej 6 kwietnia 2000 r. z mocy prawa uzyskali ten stopień awansu zawodowego nauczyciele, którzy wcześniej byli zatrudnieni na podstawie mianowania, natomiast w dniu 6 kwietnia 2000 r. spełniali wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela oraz byli zatrudnieni w szkole bądź przedszkolu. Z przedstawionych dokumentów wynika, że w dniu 6 kwietnia 2000 r. strona nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola, które wówczas określało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433, ze zm.), a zatem nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa w oparciu o powołany wyżej przepis.
W ocenie organu - z dniem 6 kwietnia 2000 r. strona nabyła z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy zmieniającej, będąc na dzień 6 kwietnia 2000 r. zatrudnioną na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze zajęć, lecz nie posiadając wymaganych kwalifikacji do pracy w przedszkolu. Stanowisko to podzieliło Kuratorium Oświaty we W. pismem z dnia 16 października 2000 r. Dyrektora Wydziału Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego Kuratorium Oświaty we W. Jednakże kompetencje do wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego posiadał dyrektor szkoły. Akt taki powinien być wydany w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Zdaniem organu I instancji strona nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego również na podstawie art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, na który powołuje się w swoim piśmie z dnia 10 września 2009 r. Zgodnie z tym przepisem nauczyciele, którzy byli zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. zgodnie z kwalifikacjami, jednak w tym dniu byli zatrudnieni w szkole na stanowisku, do którego zajmowania nie posiadali wymaganych kwalifikacji, uzyskali z mocy prawa w dniu wejścia w życie ustawy stopień nauczyciela mianowanego. Jednakże w przypadku nieuzupełnienia kwalifikacji stosunek pracy wygasał z dniem 31 sierpnia 2006 r. Strona nie była zatrudniona na stanowisku nauczyciela w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, tj. w dniu 21 października 2001 r. Ponowiła zatrudnienie na stanowisku nauczyciela dopiero w dniu 9 grudnia 2003 r. zajmując do dnia 30 kwietnia 2004 r. stanowisko wychowawcy świetlicy w Gimnazjum nr [...] w W. na podstawie umowy o pracę w zastępstwie. Nie będąc w ogóle nauczycielem w dniu wejścia w życie omawianego przepisu art. 27 nie mogła zatem uzyskać z dniem 21 października 2001 r. stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa.
Według organu orzekającego strona nie uzyskała również z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Przepis ten stanowi, że nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć lub z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat - o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego. W świetle art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r. stosunek pracy z nauczycielem nawiązywał się przez mianowanie, jeżeli: posiadał on obywatelstwo polskie; posiadał pełną zdolność do czynności prawnych; korzystał z praw publicznych; nie toczyło się przeciw niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie; posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska; mógł być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony; bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez co najmniej 3 lata i w tym okresie uzyskał co najmniej dwie oceny wyróżniające lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, jako nauczyciel akademicki, pracę dydaktyczną w szkole wyższej przez co najmniej 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną w tym zakresie. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że strona na dzień 31 sierpnia 2000 r. spełniała jedynie warunki, określone w art. 10 ust. 2 pkt od 1) do 5) w/w ustawy tj., posiadała obywatelstwo polskie i pełną zdolność do czynności prawnych, korzystała z praw publicznych, nie toczyło się przeciwko niej postępowanie karne ani o ubezwłasnowolnienie i posiadała wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola. W ocenie organu strona na dzień 31 sierpnia 2000 r. nie mogła być jednak zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Dzień 31 sierpnia 2000 r. był ostatnim dniem pracy strony, którą świadczyła w Przedszkolu nr [...] w B. na podstawie umowy o pracę na czas określony od dnia 1 września 1999 r. do dnia 31 sierpnia 2000 r. Po tej dacie strona była zarejestrowana jako osoba bezrobotna do 8 września 2001 r. a w okresie od dnia 9 września 2001 r. do dnia 8 grudnia 2003 r. nie wykonywała pracy na stanowisku nauczyciela, utrzymując się z zasiłku gwarantowanego z Ośrodka Pomocy Społecznej. Zatem nie można przyjąć, w ocenie organu, że w dniu 31 sierpnia 2000 r. istniały obiektywne warunki do zatrudnienia strony w pełnym wymiarze zajęć na czas określony. Ponadto strona bezpośrednio przed dniem 31 sierpnia 2000 r. nie posiadała minimum 3-letniego okresu wykonywania nieprzerwanie, zgodnie z kwalifikacjami pracy pedagogicznej w szkole lub przedszkolu w pełnym wymiarze czasu pracy, jak również nie posiadała dwóch wyróżniających ocen pracy. W dniu 31 sierpnia 2000 r. okres wykonywania nieprzerwanie pracy pedagogicznej przez stronę wyniósł 1 rok, a kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola uzyskała dopiero w dniu 19 czerwca 2000 r. (dyplom A we W. – kierunek Pedagogika w zakresie edukacji wczesnoszkolnej z wychowaniem przedszkolnym). Ponadto na podstawie teczki akt osobowych pracownika ustalono, że praca zawodowa strony do dnia 31 sierpnia 2000 r. została tylko raz oceniona w trybie art. 6a ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (ocena wyróżniająca) i miało to miejsce w dniu 26 maja 1987 r., kiedy to zatrudniona była w [...] Ośrodku [...] w M.
Końcowo organ stwierdził, że powołane przepisy obydwu ustaw tj. ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. oraz ustawy zmieniającej z dnia 23 sierpnia 2001 r. mają charakter przepisów przejściowych. Przepisy przejściowe ustaw, które wprowadzają normy o charakterze materialno-prawnym mają zwykle ograniczony zakres obowiązywania lub stosowania. Dlatego też nie powinny stanowić w ocenie organu podstawy prawnej decyzji aktualnie wydawanej, chociażby ze względu na fakt zmiany rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. Nr 260, poz. 2593), która nastąpiła rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. (Dz.U. Nr 214 poz. 1580) i polegała m.in. na uchyleniu przepisów określających wzory nadania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego w oparciu o w/w przepisy przejściowe.
Strona odwołała się od powyższej decyzji , wnosząc o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że nabyła stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa w dniu 30 marca 1988 r. Odwołująca wskazała, że w dniu [...] lutego 1988 r. otrzymała akt mianowania na stanowisko nauczyciela w [...] Ośrodku [...] w M. nr [...]. Akt ten nie został w żaden sposób wyeliminowany z obrotu prawnego. Podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 630/12 uchylającym decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] zwrócił uwagę m. in. na konieczność odniesienia się przez organy obu instancji do tego aktu. Wskazywał na nią także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu we wcześniej zapadłym w tej sprawie wyroku z dnia 19 stycznia, sygn. akt I SA/Wr 757/11. Tymczasem organ I instancji ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że strona otrzymała akt mianowania z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów prawa. Tymczasem WSA w przytoczonym wyroku z dnia 5 marca 2013 r. stwierdził ,że akt mianowania na stanowisko nauczyciela nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. Nie może więc być uchylony (uznany za nieważny) w trybie tego kodeksu. Akt mianowania, choćby wydany w sposób niezgodny z przepisami wywołuje skutek w postaci nawiązania stosunku pracy z mianowania, który może być rozwiązany tylko w trybie określonym przepisami Karty Nauczyciela.
Według odwołującej, organ I instancji pominął całkowicie pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 17 lutego 1998 r., sygn. akt I PKN 526/91 - przytoczony także w uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zgodnie z którym wydanie nauczycielowi aktu mianowania choćby było sprzeczne z prawem powoduje nawiązanie stosunku pracy z mianowanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił też, że jeżeli pomiędzy zakończeniem stosunku pracy przez skarżącą w [...] w M. i nawiązaniem nowego stosunku pracy w B. nie doszło do zweryfikowania aktu mianowania jaki uzyskała [...] lutego 1988 r. - to nowy stosunek pracy nawiązany w B. K. uzyskał cechę stosunku pracy z mianowania.
Pogląd ten znalazł oparcie w cytowanej w uzasadnieniu uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 27 maja 1993 r., w której przyjęto, że zawarcie w nowej szkole z nauczycielem umowy o pracę bez względu na jej rodzaj mimo, że w poprzedniej szkole uzyskał on mianowanie z mocy prawa oznacza nawiązanie z nim stosunku pracy z mianowania, chyba że zachodzą okoliczności, w których przewidziane jest zawarcie z nauczycielem umowy o pracę.
Odwołująca podniosła, że pomiędzy zakończeniem stosunku pracy przez skarżącą w [...] w M. a nawiązaniem stosunku pracy w B. K. nie doszło do zweryfikowania aktu mianowania uzyskanego przez skarżącą 15 lutego 1988 r. Według odwołującej jej żądanie znajduje również oparcie w treści stanowiska L. Kuratora Oświaty z 20 sierpnia 2009 r., które zostało przywołane w uzasadnieniu wyroku , a z którego wynika, że skarżąca dnia 30 marca 1988 r. uzyskała mianowanie z mocy prawa ze względu na uzyskanie kwalifikacji do pracy w szkolnictwie specjalnym.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ mając na uwadze treść wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 630/12 stwierdził, że z akt sprawy oraz ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że strona była zatrudniona jako nauczyciel mianowany w [...] Ośrodku [...] w M. Okoliczność tę potwierdza akt mianowania z dnia [...] lutego 1988 r., nr [...]. Dla porządku organ zaznaczył, że akt ten został wydany z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów ustawy Karta Nauczyciela, bowiem w dniu [...] lutego 1988r. strona nie spełniała jednego z warunków koniecznych do zatrudnienia nauczyciela na podstawie mianowania, wskazanego w art. 10 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela, tj. nie posiadała odpowiednich kwalifikacji. Strona legitymowała się wówczas dyplomem ukończenia Studium Nauczycielskiego w G. na kierunku nauczanie początkowe z dnia 13 września 1986 r. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 17 lutego 1998 r., sygn. akt I PKN 526/97 organ II instancji zaznaczył, że akt mianowania, nawet jeśli został wydany z naruszeniem prawa, co miało miejsce w przypadku strony, prowadzi do powstania stosunku pracy z mianowania. Stosunek taki może być rozwiązany tylko na podstawie i w trybie określonym przepisami Karty Nauczyciela. Uchylenie aktu mianowania nie jest możliwe i nie będzie miało żadnego wpływu na istnienie stosunku pracy . Z powyższego można zatem wnioskować, że pomimo, uzyskania przez stronę kwalifikacji do nauczania w placówkach kształcenia specjalnego to dopiero w dniu 30 marca 1988 r. i dopiero z tym dniem, zdaniem organu uzyskała mianowanie z mocy prawa, to posiadany przez w/w akt mianowania, wydany dnia 15 lutego 1988 r., spowodował powstanie z tym właśnie dniem stosunku pracy z mianowania.
Z kolei odnosząc się do stanowiska wyrażonego w tym zakresie przez L. Kuratora Oświaty w piśmie z dnia 20 sierpnia 2009 r., nr [...], skierowanym do strony, organ wskazał , że zgodnie z art. 87 Konstytucji R.P. źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są Konstytucja, ratyfikowane umowy międzynarodowe, ustawy, rozporządzenia i akty prawa miejscowego. Tego typu stanowisko czy też opinia może zostać dopuszczona w sprawie jako dowód, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a.. Zdaniem organu II instancji, dokument ten nie powinien być postrzegany jako dowód, który mógł mieć zasadniczy wpływ na konkluzję decyzji organu I instancji.
Odnosząc się zaś do kwestii aktu mianowania z dnia 15 lutego 1988 r., organ odwoławczy stwierdził, że fakt, iż wydanie aktu mianowania nastąpiło niezgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami, nie oznacza, że nawet jako wadliwy nie funkcjonował w obrocie prawnym, o czym świadczy wyrażone w treści decyzji stanowisko organu I instancji. W dniu 1 września 1989 r. strona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony podjęła pracę w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. Za słuszne uznano w tym zakresie stanowisko organu I instancji, który stwierdził, że w związku z faktem, że strona świadczyła pracę na podstawie mianowania w [...] Ośrodku [...] w M., stosunek pracy w Szkole Podstawowej Nr [...] również został nawiązany na podstawie mianowania. Dokonując tego ustalenia, organ prawidłowo wziął pod uwagę i oparł się na tezie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993r., sygn. akt I PZP 14/93, w której SN zwraca uwagę, że bez względu na rodzaj umowy, zawarcie w nowej szkole z nauczycielem umowy o pracę, mimo że w poprzedniej szkole uzyskał on mianowanie z mocy prawa, oznacza nawiązanie z nim stosunku pracy z mianowania, chyba że zachodzą okoliczności, w których przewidziane jest zawieranie z nauczycielem umowy o pracę.
W ocenie organu odwoławczego wspomniany akt mianowania nie miał wpływu na zmianę formy zatrudnienia po wejściu nowelizacji Karty Nauczyciela i na uzyskanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela w ówczesnym brzmieniu, w razie całkowitej lub częściowej likwidacji szkoły, a także w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole, zmian planu nauczania bądź zwiększenia obowiązkowego wymiaru zajęć uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć, dyrektor szkoły może rozwiązać z nauczycielem stosunek pracy lub na wniosek nauczyciela przenieść w stan nieczynny. Nauczyciel przeniesiony w stan nieczynny zachowuje prawo do wynagrodzenia zasadniczego oraz innych świadczeń pracowniczych do czasu rozwiązania stosunku pracy, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy (art. 20 ust. 3 ustawy).
W tym zakresie organ II instancji wskazał ,że stosunek pracy z mianowania strony w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. został rozwiązany z dniem 29 lutego 1996 r., wskutek upływu sześciomiesięcznego okresu pozostawania strony w stanie nieczynnym, co potwierdza świadectwo pracy wydane przez Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w B. z dnia 29 lutego 1996 r., nr [...].
Ponadto strona w okresie od dnia 2 marca 1996 r. do dnia 1 grudnia 1996 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna, pobierająca zasiłek, co wynika z treści zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 4 maja 2004 r. Bezsporne jest zatem, że po upływie 6 miesięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym, stosunek pracy strony został rozwiązany, przy czym bez znaczenia w tym zakresie był fakt uzyskania przez nią wcześniej aktu mianowania (z naruszeniem przepisów ówcześnie regulujących tę kwestię).
Jak dalej wskazał organ z dniem 2 grudnia 1996 r. strona podjęła pracę na stanowisku nauczyciela w Szkole Podstawowej w P. na czas określony do dnia 20 czerwca 1997 r., co powodowało, że nie spełniała ona warunku wskazanego w art. 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym na dzień zawarcia umowy, który stanowił, że stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli nauczyciela można zatrudnić w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, a co w przypadku strony nie miało miejsca.
Również fakt, że kolejne stosunki pracy nawiązywane były ze stroną na czas określony w zastępstwie innych nauczycieli, uniemożliwiał zastosowanie trybu nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania, wskazanego w art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela w ówczesnym brzmieniu. Także w tych sytuacjach nie prowadziło to do spełnienia warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela, tj. nie stwarzało możliwości zatrudnienia w szkole w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, co słusznie zresztą podniósł organ I instancji, opierając się na zgromadzonej dokumentacji.
Zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw, co prawidłowo wywiódł organ I instancji - do zastosowania art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. Strona nie mogła uzyskać stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa na podstawie przywołanego przepisu, jako, że z dniem wejścia w życie ustawy, stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa uzyskiwali ci nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie ustawy byli zatrudnieni na podstawie mianowania. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, w dniu wejścia w życie przywołanej tu ustawy, tj. 6 kwietnia 2000 r., strona nie była zatrudniona na podstawie mianowania, lecz na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze zajęć na stanowisku nauczyciela przedszkola w Przedszkolu Nr [...] w B. Jak wcześniej wykazano, podkreślił dalej organ - stosunek pracy na podstawie mianowania w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. z dniem 29 lutego 1996 r. został rozwiązany z w/w wskutek upływu sześciomiesięcznego okresu pozostawania strony w stanie nieczynnym, natomiast podstawę kolejnych nawiązywanych stosunków pracy stanowiły umowy o pracę, co również potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Według organu brak jest jakichkolwiek podstaw, aby domniemywać, że strona pomimo rozwiązania stosunku pracy na podstawie mianowania, nadal posiadała przymiot nauczyciela mianowanego. Na tę sytuację nie miało także wpływu uzupełnienie przez w/w kwalifikacji w dniu 30 marca 1988 r.
Zdaniem organu odwoławczego, strona nie mogła również uzyskać stopnia awansu nauczyciela mianowanego poprzez zastosowanie art. 10 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 tej ustawy, nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, określone w art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela (w ówczesnym brzmieniu), zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego: 1) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole (...) jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat, 2) z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole (...). Powyższe szczegółowo uzasadnia organ I instancji powołując się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2002r., sygn. akt II SA 2014/01 stwierdzający, że przepis art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. w zestawieniu z pkt 2 i 3 ust. 3 art. 10 oraz przepisami art. 7 ust. 1 i 3, wskazuje jednoznacznie, że dotyczy on nauczycieli, ponownie zatrudnianych po wejściu w życie omawianej ustawy. Jak już wyżej wskazano, strona w dniu 6 kwietnia 2000r. była zatrudniona w Przedszkolu Nr [...] w B., zatem jako nauczyciel zatrudniony w placówce oświatowej w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej Kartę Nauczyciela, mogła nabyć stopień awansu zawodowego z mocy prawa według stanu na dzień wejścia w życie tej ustawy.
Zastosowanie zapisu art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy w przypadku strony było również w ocenie organu niemożliwe, ze względu na nieposiadanie przez skarżącą na dzień wejścia w życie powyższej ustawy, kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola. Kwalifikacje te strona uzyskała w dniu 23 czerwca 2000 r., otrzymując dyplom ukończenia A we W. na kierunku pedagogika w zakresie edukacji wczesnoszkolnej z wychowaniem przedszkolnym. W dniu 6 kwietnia 2000 r. strona będąc nauczycielem zatrudnionym na umowę o pracę w pełnym wymiarze zajęć na czas określony, ale nie posiadając kwalifikacji do pracy w przedszkolu, nabyła z mocy prawa, zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. stopień nauczyciela stażysty.
Organ II instancji podzielił również stanowisko organu I instancji w tym zakresie , że przepisy art. 27 i 28 ustawy zmieniającej z dnia 23 sierpnia 2001 r. nie mają w sytuacji skarżącej zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 27 tej ustawy, nauczyciele, którzy byli zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. zgodnie z kwalifikacjami, jednak w tym dniu byli zatrudnieni w szkole na stanowisku, do którego zajmowania nie posiadali wymaganych kwalifikacji, uzyskiwali z mocy prawa w dniu wejścia w życie ustawy stopień nauczyciela mianowanego. W dacie wejścia w życie powyższej ustawy, tj. w dniu 21 października 2001 r., strona nie pozostawała w stosunku pracy w szkole, co wiąże się z brakiem możliwości zastosowania wobec niej art. 27 przywołanej wyżej ustawy, ponieważ o ile w pierwszej części przepisu mowa jest o zatrudnieniu przed dniem bądź w dniu 6 kwietnia 2000 r., o tyle ostatnia część zdania: "(...) uzyskują z mocy prawa w dniu wejścia w życie ustawy stopień nauczyciela mianowanego (...)" odnosi się do zatrudnienia w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 23 sierpnia 2001 r. czyli w dniu 21 października 2001r.
W tym zakresie organ II instancji przywołał wypowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2006 r., dotyczącą interpretacji przepisów zawartych w ustawie Karta Nauczyciela , zgodnie z którą na podstawie art. 27 ustawy zmieniającej z dnia 23 sierpnia 2001 r. stopień nauczyciela mianowanego nadawano z mocy prawa z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 21 października 2001r. Tymczasem strona w dniu 21 października 2001r. nie była zatrudniona w szkole, lecz w okresie od dnia 9 września 2001 r. do 8 grudnia 2003r. pobierała zasiłek okresowy, gwarantowany z Ośrodka Opieki Społecznej w B.
Także art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 23 sierpnia 2001 r. nie można zdaniem organu odwoławczego uznać za podstawę do nadania stronie stopnia nauczyciela mianowanego, ponieważ jak słusznie wykazał organ I instancji, strona na dzień 31 sierpnia 2000r. nie spełniała warunków określonych w art. 10 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 kwietnia 2000r. Brak było możliwości zadośćuczynienia wymogom stawianym przez art 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela, tj. zatrudnienia strony w dniu 31 sierpnia 2000 r. w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Dzień ten był ostatnim dniem pracy w Przedszkolu Nr [...] w B., którą strona świadczyła na podstawie umowy o pracę na czas określony.
Jak wynika z materiału zgromadzonego w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji, strona w okresie od dnia 9 września 2000r. do dnia 8 września 2001 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Ponadto, nauczyciel aby uzyskać mianowanie musiał też spełniać w dniu 31 sierpnia 2000 r. warunek art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu sprzed 6 kwietnia 2000 r., tj. bezpośrednio przed mianowaniem wykonywać nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskać dwie oceny co najmniej wyróżniające. Strona bezpośrednio przed 31 sierpnia 2000r. nie posiadała minimum 3 - letniego okresu wykonywania nieprzerwanie pracy pedagogicznej w szkole w pełnym wymiarze czasu pracy, a także nie posiadała dwóch wyróżniających ocen pracy. Organ I instancji na podstawie zgromadzonej dokumentacji słusznie wywiódł wniosek, że przed dniem 31 sierpnia 2000 r. okres nieprzerwanie wykonywanej pracy pedagogicznej przez stronę wynosił tylko rok, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola uzyskała dopiero 19 czerwca 2000 r., a na podstawie teczki akt osobowych pracownika ustalono, że praca zawodowa strony do dnia 31 sierpnia 2000 r. była oceniona tylko raz - w dniu 26 maja 1987 r., tj. w okresie kiedy była ona pracownikiem [...] Ośrodka [...] w M.
Zdaniem organu odwoławczego, strona w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. będąc osobą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze zajęć, lecz nie posiadającą wymaganych kwalifikacji do pracy w przedszkolu, nabyła z mocy prawa stopień nauczyciela stażysty na podstawie art. 7 ust. 6 tejże ustawy. Jako nauczyciel stażysta, w celu uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego winna była odbyć "drogę" awansu zawodowego zgodnie z nowelizacją przepisów Karty Nauczyciela, jaka miała miejsce w dniu 6 kwietnia 2000 r. a przewidziana została dla wszystkich nauczycieli rozpoczynających pracę w szkołach i placówkach oświatowych, którzy nie posiadają jeszcze stopnia awansu zawodowego, a także tych, którzy nie uzyskali stopnia awansu nauczyciela kontraktowego lub mianowanego z mocy prawa.
Końcowo , mając na uwadze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 1998 r., sygn. akt I PKN 526/97, D. Kurator Oświaty stwierdził, że w rozstrzyganej sprawie istotne było nie tyle czy akt mianowania strony został wydany prawidłowo, ale zwrócenie uwagi na fakt jego istnienia oraz dowiedzenie, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela, w celu rozważenia, czy rzeczywiście mógł on wywołać określone w przepisach następstwa prawne związane z uzyskaniem awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarga została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, a to art. 153 p.p.s.a polegające na pominięciu przez organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 630/12. Skarżąca podniosła, że w treści uzasadnienia tegoż wyroku przywołano m. in. pogląd Sądu Najwyższego zawarty w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993r., sygn. akt I PZP 14/93, z której to uchwały wynika, że jeżeli nauczyciel trafi po rozwiązaniu łączącego go wcześniej stosunku pracy do nowej szkoły, to stosunek pracy także w tej nowej szkole nawiązuje się przez mianowanie, jeżeli ponownie podejmie on pracę w zawodzie nauczycielskim, o ile poprzednio był nauczycielem mianowanym, a przerwa w zatrudnieniu nie przekraczała 5 lat (w wypadku przerwy dłużej jeżeli wykonywał w tym okresie pracę nauczyciela). Sąd Najwyższy stwierdził też, że zawarcie umowy o pracę z nauczycielem, który w myśl przepisów powinien być mianowany należy traktować jako równoznaczne z mianowaniem w tym znaczeniu , że do powstałego stosunku pracy stosować należy przepisy o mianowaniu, co oznacza, że "wpływ prawny" uzyskania mianowania z mocy prawa na następne stosunki pracy nauczyciela zawierane z innymi szkołami niż szkoła w której uzyskał on mianowanie, w tym również na zawartą z nim ewentualnie umowę o pracę na czas określony z naruszeniem wymogów przewidzianych w art. 10 ust. 4 Karty Nauczyciela niczym nie różni się od tego wpływu jaki wynika z faktu nominacji w zwykłym trybie. Stwierdzono też, że błędne zastosowanie umowy o pracę w miejsce nominacji oznacza, że do powstałego stosunku pracy należy stosować przepisy o nominacji, a więc uznając, że mimo, iż strony nawiązały stosunek pracy formalnie przez akt umowy o pracę , to jednak umowa ta w istocie jest równoznaczna z aktem mianowania ponieważ art. 10 ust. 1 Karty Nauczyciela stanowił nie o możliwości mianowania , lecz o "nawiązaniu" stosunku pracy z nauczycielem przez mianowanie.
Według skarżącej, skoro jak przyjęły to organy obu instancji, skarżąca była nauczycielem mianowanym w Szkole Podstawowej nr [...] w B. i trafiła do kolejnej szkoły podstawowej w P. (po rozwiązaniu stosunku pracy z mianowania wskutek upływu sześciomiesięcznego okresu pozostawania w stanie nieczynnym), to w świetle poglądu zawartego w uzasadnieniu przytoczonej wyżej uchwały Sądu Najwyższego, stosunek pracy ze skarżącą także w Szkole Podstawowej w P. oraz w kolejnych szkołach w których była zatrudniona nawiązywał się przez mianowanie. Podejmowała ona bowiem pracę w zawodzie nauczycielskim, poprzednio będąc nauczycielem mianowanym, a przerwa w zatrudnieniu nie przekraczała 5 lat. W związku z tym zdaniem skarżącej chybione jest stanowisko organu II instancji , jakoby kolejne stosunki pracy skarżącej po ustaniu zatrudnienia w Szkole Podstawowej nr [...] w B. nie nawiązywały się przez mianowanie. Pozostające ono w sprzeczności z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu cytowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchwały Sądu Najwyższego.
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 43/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]. W motywach wyroku Sąd stwierdził , że organy realizując wytyczne wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5 marca 2013 r. oraz mając na uwadze stanowisko Sądu Najwyższego przyjęte w wyroku z dnia 17 lutego 1998 r. sygn. akt I PKN 526/91 i w wyroku z dnia 10 kwietnia 1997 r., sygn. akt I PKN 57/96, a także uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r., sygn. akt I PZP 14/93 (OSNC 1993/11/189), zasadnie uznały, że skoro skarżąca z dniem [...] lutego 1988 r. (będąc zatrudniona w [...] Ośrodku [...] w M.), otrzymała akt mianowania, to stosunek pracy na stanowisku nauczyciela w w/w Szkole Podstawowej nr [...] w B., został w konsekwencji tegoż aktu nawiązany z dniem 1 września 1989 r. na podstawie mianowania i trwał do 29 lutego 1996 r. Zdaniem Sądu, organy powołując się w tym zakresie na przepis art. 10 ust.2 pkt. 6 ustawy Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym na dzień zawarcia umowy o pracę z dnia 2 grudnia 1996r. , a ustalonym ustawą z dnia z dnia 14 czerwca 1996r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1996r., Nr 87, poz.396), zasadnie przyjęły, że stosunek pracy ze skarżąca w w/w okresie nie nawiązał się przez mianowanie, z tej przyczyny, że owa umowa nie była zawarta na czas nieokreślony, a co było niezbędnym wymogiem , aby stosunek pracy z nauczycielem nawiązał się przez mianowanie.
W ocenie Sądu również w stosunku do skarżącej organy nie mogły zastosować regulacji określonej w art. 10 ust. 2a ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu ustalonym w/w ustawą z dnia z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, zgodnie, z którą, stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się przez mianowanie w wypadku ponownego zatrudnienia nauczyciela mianowanego, jeżeli spełnia wymagania, o których mowa w ust.2 pkt 1-6, a przerwa w pracy w szkole nie przekraczała 5 lat. W tym zakresie Sąd I instancji wyjaśnił, że o ile można by przyjąć, iż przerwa skarżącej w pracy w szkole nie przekraczała 5 lat, o tyle opisana wyżej umowa o pracę z dnia 2 grudnia 1996 r. została zawarta na czas określony. A zatem nie można przyjąć, iż w owym czasie skarżąca mogła być zatrudniona na czas nieokreślony, a zatem nie spełniała wymogu o którym jest mowa w art. 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela .
Trafnie – według Sądu - organy przyjęły ,że również kolejne stosunki pracy zawierane ze skarżącą na czas określony, uniemożliwiały zastosowania względem niej trybu nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania, wskazanego w art.10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela z powodu nie spełnienia przez skarżącą wymogu określonego w art.10 ust. 2 pkt 6 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 5 kwietnia 2000 r. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 5 ust.1 w/w ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy ( art. 11 w/w ustawy) , czyli w dniu 7 sierpnia 1996 r. na podstawie mianowania, stają się nauczycielami mianowanymi w rozumieniu ustawy. W powyższym okresie tj. 7 sierpnia 1996 r. skarżąca była zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy i stan ten trwał od 2 marca 1996 r. do 1 grudnia 1996 r. Z tego powodu do skarżącej nie miał również zastosowania przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, jako, że nie zaistniała po stronie skarżącej niezbędna przesłanka, jaką było zatrudnienie w dniu 7 sierpnia 1996 r. na stanowisku nauczyciela na podstawie mianowania.
Sąd I instancji podzielił także stanowisko organów co do braku podstaw do zastosowania względem skarżącej również przepisu art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r., a która to nowelizacja Karty Nauczyciela weszła w życie w myśl art.18 w/w ustawy - z dniem 6 kwietnia 2000 r. Jak wskazał w świetle tej regulacji, istotne było ustalenie, jaki był status skarżącej w dniu 6 kwietnia 2000 r. I tak w dniu wejścia w życie przywołanej wyżej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., skarżąca nie była zatrudniona na podstawie mianowania, lecz na podstawie umowy o pracę na czas określony tj. od 1 września 1999 r. do 31 sierpnia 2000 r. na stanowisku nauczyciela przedszkola w Przedszkolu Nr [...] w B. Stosunek pracy na podstawie mianowania w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. został rozwiązany z dniem 29 lutego 1996 r. wskutek upływu sześciomiesięcznego okresu pozostawania strony w stanie nieczynnym, natomiast podstawę kolejnych nawiązywanych stosunków pracy stanowiły umowy o pracę, co również potwierdza zgromadzony przez organy materiał dowodowy.
W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie mogła również uzyskać w w/w okresie zatrudnienia stopnia awansu nauczyciela mianowanego poprzez zastosowanie art. 10 ust. 3 pkt 1 i 2 w brzmieniu obowiązującym na dzień 6 kwietnia 2000 r., tj. dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000 r. albowiem w myśl tego przepisu, tylko nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, określone w art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela i zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, czyli przed 6 kwietnia 2000 r. - uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego: 1) z dniem ponownego zatrudnienia w przedszkolu, szkole (...) jeżeli przerwa w zatrudnieniu nie przekracza 5 lat, 2) z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole.
Wojewódzki Sąd Administracyjny jako zasadne ocenił stanowisko organów, wedle którego przepisy art. 27 i 28 ustawy zmieniającej z dnia 23 sierpnia 2001 r. nie mogą być w niniejszej sprawie zastosowane , ponieważ skarżąca nie spełnia przesłanek określonych tymi przepisami.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu stał się przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2741/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
W motywach uzasadnienia Sąd II instancji wskazał na bezsporny w sprawie fakt , że strona z dniem [...] lutego 1988 r. została mianowana nauczycielem w [...] Ośrodku [...] w M. Wskazał dalej ,że ustawą zmieniającą z dnia 18 lutego 2000 r. do ustawy dodany został rozdział 3a zatytułowany "Awans zawodowy nauczycieli" którym ustalono następujące stopnie awansu zawodowego nauczycieli: 1) nauczyciel stażysta, 2) nauczyciel kontraktowy, 3) nauczyciel mianowany, 4) nauczyciel dyplomowany. Jednocześnie w art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej wprowadzono zasadę, zgodnie z którą nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, z tym że z nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, stosunek pracy wygasa z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. W przypadku nauczycieli, którzy do dnia 31 grudnia 2006 r. nabyliby uprawnienia emerytalne, o których mowa w art. 88 ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 1, stosunek pracy wygasa z dniem 31 grudnia 2006 r. Ustawa weszła w życie z dniem 6 kwietnia 2000r.
W tym zakresie NSA wskazał ,że okresie od dnia 1 września 1989 r. do dnia 29 lutego 1996 r. strona była zatrudniona jako nauczyciel w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. Natomiast w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2013r. IV SA/Wr 630/12 zostało przesądzone, że stosunek pracy nawiązany w B. uzyskał cechę stosunku pracy z mianowania. Oznacza to, że do dnia 29 lutego 1996 r. skarżąca była zatrudniona w oparciu o stosunek pracy z mianowania. Rozwiązanie z tym dniem stosunku pracy z mianowania jest niezwykle istotne dla oceny statusu nauczycielki. Kolejny bowiem stosunek pracy (umowa o pracę) w Szkole Podstawowej w P. dotyczy czasu określonego od dnia 2 grudnia 1996 r. do dnia 20 czerwca 1997 r. W dniu 1 września 1998 r. skarżąca zawarła kolejną umowę o pracę na czas określony w Przedszkolu w B. (do dnia 30 czerwca 1999 r.), a następnie w dniu 1 września 1999 r. następną umowę na czas określony do dnia 31 sierpnia 2000 r.
Z powyższego wynika, że w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 18 lutego 2000 r. skarżąca nie była zatrudniona, jak wymaga to art. 7 ust. 1 ustawy, na podstawie mianowania. Skutkuje to niemożnością uzyskania przez skarżącą na podstawie tego przepisu mianowania z mocy prawa. I w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny ocenił stanowisko Sądu I instancji jako prawidłowe.
Z kolei analizując możliwość uzyskania mianowania na podstawie art. 10 ust. 3 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. Sąd II instancji stwierdził ,że skarżąca przed dniem wejścia w życie ustawy (do dnia 29 lutego 1996 r.) była zatrudniona na podstawie mianowania. Natomiast Sąd I instancji ocenę przez skarżącą przesłanek do uzyskania na tej podstawie prawnej aktu mianowania ograniczył do stwierdzenia, że tylko nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela i zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej mogą uzyskać stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Nie wyjaśnił Sąd I instancji dlaczego uznał, że skarżąca nie była mianowana przed wejściem w życie noweli, ani też dlaczego w dniu 6 kwietnia 2000r. nie spełniała ona wymagań kwalifikacyjnych. W zasadzie Sąd I instancji poza stwierdzeniem, że skarżąca także na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. nie mogła uzyskać z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego nie dokonał żadnych rozważań w tym zakresie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika jakie wymagania kwalifikacyjne powinna spełniać skarżąca i których z nich nie spełnia. Nie wynika również, czy zdaniem Sądu I instancji skarżąca spełniała czy też nie warunek zatrudnienia na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W tej kwestii brak jakichkolwiek ustaleń i ocen , co uniemożliwia skontrolowanie stanowiska Sądu I instancji o braku możliwości zastosowania do skarżącej art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy.. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ,że wymagania kwalifikacyjne dla nauczycieli zostały określone m. in. w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela i przytoczył również brzmienie § 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr. 98, poz. 433 ze zm.) . W tym zakresie przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008r. sygn. akt II PK 274/07 LEX nr 465853 , w którym stwierdzono, że przy ocenie kwalifikacji nauczyciela w chwili wejścia w życie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, przez pojęcie "wymagane kwalifikacje" należało rozumieć kwalifikacje określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) - z uwzględnieniem § 12 tego rozporządzenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że Sąd I instancji powinien ocenić, czy skarżąca spełnia wymagania kwalifikacyjne w rozumieniu tego przepisu. W związku z tym ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji ograniczy się wyłącznie do oceny, czy skarżąca spełniała przesłanki do uzyskania z mocy prawa mianowania na podstawie art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. Ustali, uwzględniając przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r., czy skarżąca w chwili wejścia w życie ustawy tj. 6 kwietnia 2000r. spełniała wymagania kwalifikacyjne , o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Karta Nauczyciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Będąca przedmiotem osądu sprawa ma raz kolejny swój epilog przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, bowiem w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2741/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok tutejszego Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 43/14 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał również wykładni prawa mającego zastosowanie w sprawie, którą to wykładnią zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. 2016 poz. 717 ) zwanej dalej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany. Przy czym również strona i organ administracji publicznej nie mogą kwestionować wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ( art.170 w zw. z art.153 i art.190 p.p.s.a.) .
Z treści wspomnianego wyroku NSA wynika ,że kwestia niemożności uzyskania przez skarżącą stopnia awansu zawodowego z mocy prawa na podstawie art.7 ust.1 ustawy zmieniającej z dnia 18 lutego 2000r. została przesądzona . W tym zakresie Sąd II instancji zaaprobował pogląd Sądu I instancji , akceptujący stanowisko organów orzekających w sprawie , wedle którego do skarżącej nie mogła mieć zastosowania regulacja określona w art.7 ust.1 powołanej wyżej ustawy. Jak wynika z zarzutów i argumentacji skargi oraz skargi kasacyjnej przedmiotem sporu między skarżącą a organami obu instancji nie była kwestia nabycia stopnia awansu zawodowego z mocy prawa na podstawie analizowanych przez organy przepisów , a to : art.27 i art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw.
W związku z tym – w ślad za wytycznymi zawartymi w wspomnianym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – ocena zasadności skargi wymaga ustalenia , czy skarżąca spełniała przesłanki do uzyskania z mocy prawa mianowania na podstawie art. 10 ust. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. przy uwzględnieniu przepisów art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Karta Nauczyciela i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. A zatem , czy skarżąca w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. tj. w dniu 6 kwietnia 2000r. spełniała wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Karta Nauczyciela.
Odniesienie się do tego zagadnienia wymaga w pierwszej kolejności przywołania przepisów normujących tę kwestę. Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw , nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole , placówce lub innej jednostce organizacyjnej wymienionej w art.1 Karty Nauczyciela , w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć . Niewątpliwie celem ustawy z dnia 18 lutego 2000 r było stworzenie w momencie wyjścia jej w życie możliwości awansu zawodowego dla nauczycieli , zatrudnionych powyżej ½ etatu, gdyż nauczyciele zatrudnieni w placówkach oświatowych w dniu wejścia w życie tej ustawy , nabywają stopnie awansu zawodowego z mocy prawa według stanu na dzień wejścia w życie tej ustawy. W tym miejscu zauważyć jednak należy ,że cytowany przepis art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r – w przeciwieństwie do art. 7 ust.1 tej ustawy – nie formułuje wymogu , aby w dniu wejścia w życie tej ustawy nauczyciel zatrudniony był na podstawie mianowania , lecz stanowi o wymogu zatrudnienia na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy. A zatem zatrudnienie na podstawie mianowania – w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu - nie musi oznaczać zatrudnienia na tej podstawie w okresie wejścia w życie analizowanej ustawy jak i w okresie bezpośrednio poprzedzającym wejście w życie tej ustawy, lecz każdego aktu mianowania w dowolnym czasie , jeśli taki miał miejsce przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym na wstępie wyroku wskazał na bezsporny w sprawie fakt , że strona z dniem 15 lutego 1988 r. została mianowana nauczycielem w [...] Ośrodku [...] w M.
Natomiast w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2013r. sygn. akt IV SA/Wr 630/12 przesądzono, że stosunek pracy nawiązany w B. uzyskał cechę stosunku pracy z mianowania. Oznacza to, że w okresie od 1 września 1989r. do dnia 29 lutego 1996 r. skarżąca była zatrudniona jako nauczyciel w Szkole Podstawowej nr [...] w B. u oparciu o stosunek pracy z mianowania. Jak skonstatował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2016r. , z powyższego wynika ,że skarżąca przed dniem wejścia w życie ustawy (do dnia 29 lutego 1996 r.) była zatrudniona na podstawie mianowania ( str. 22 uzasadnienia tego wyroku) .
Ocena spełnienie pozostałych przesłanek , o których mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw wymaga odpowiedzi na dwa pytania , a mianowicie :
-po pierwsze , gdzie, w jakim charakterze i w jakim wymiarze strona była zatrudniona w dniu 6 kwietnia 2000r.,
- po drugie , czy i jakie miała kwalifikacje w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy Karta Nauczyciela i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr. 98, poz. 433 ze zm.) .
W odniesieniu do pierwszego postawionych wyżej pytań organy obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia , z których wynika, że skarżąca w okresie od 1 września 1999 r. do 31 sierpnia 2000 r. była zatrudniona w charakterze nauczyciela w pełnym wymiarze czasu na czas określony w Przedszkolu nr [...] w B. A zatem nie ulega wątpliwości ,że spełniła ona przesłankę zatrudnienia w przedszkolu w co najmniej w połowie obowiązującego czasu pracy , o której mowa wart. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r.
Przechodząc kolejno do kwestii spełnienia przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych , określonych w art. 9 ust.1 pkt.1 ustawy Karta Nauczyciela wypada w pierwszej kolejności przytoczyć brzmienie tego przepisu. Zgodnie z tym przepisem stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie w sposób lakoniczny i nieuwzględniający całości regulacji dotyczących kwalifikacji nauczycieli odniosły się do kwestii wymaganych kwalifikacji , o których mowa w przytoczonym wyżej przepisie art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela. I tak organ I instancji ograniczył się tylko do stwierdzenia "Z przedstawionych dokumentów wynika, że w dniu 6 kwietnia 2000 r. strona nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola, które wówczas określało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433, ze zm.), a zatem nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa w oparciu o powołany wyżej przepis "( str. 4 uzasadnienia decyzji ). Z kolei organ II instancji aprobując stanowisko organu I instancji , stwierdził , że "zastosowanie zapisu art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy w przypadku strony było również niemożliwe, ze względu na nieposiadanie przez skarżącą na dzień wejścia w życie powyższej ustawy, kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola. Kwalifikacje te strona uzyskała w dniu 23 czerwca 2000 r., otrzymując dyplom ukończenia A we W. na kierunku pedagogika w zakresie edukacji wczesnoszkolnej z wychowaniem przedszkolnym. W dniu 6 kwietnia 2000 r. strona będąc nauczycielem zatrudnionym na umowę o pracę w pełnym wymiarze zajęć na czas określony, ale nie posiadając kwalifikacji do pracy w przedszkolu (...)" ( str. 6 uzasadnienia decyzji).
W badanej sprawie pozostaje poza sporem fakt , że w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. strona nie spełniała wymogu posiadania wyższego wykształcenia , bowiem ukończyła studia wyższe na kierunku pedagogika w terminie późniejszym , a mianowicie z dniem 19 czerwca 2000r. uzyskała tytuł licencjata w zakresie edukacji wczesnoszkolnej z wychowaniem przedszkolnym. Zwrócić jednak należy uwagę na to ,że omawiany przepis art.9 ust.1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela nie wyłącza możliwości wykonywania zawodu nauczyciela przez osoby nieposiadające wyższego wykształcenia. Szczegółowe kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowisk nauczycieli w poszczególnych typach szkól i placówek oświatowych ustalają przepisy wykonawcze , wydane na podstawie art.9 ust.2 ustawy Karta Nauczyciela . W stanie prawnym obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. było to rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.) , którego przepis § 12 przewidywał ,że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie rozporządzenia, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów oraz uzyskali mianowanie, posiadają kwalifikacje w rozumieniu przepisów niniejszego rozporządzenia.
Udzielenie zatem odpowiedzi na pytanie ,czy skarżąca spełniała wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów , do których odsyła § 12 powołanego wyżej rozporządzenia, wymaga w pierwszej kolejności wskazania pod rządami jakiego rozporządzenia normującego szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli , była ona zatrudniona i uzyskała kwalifikacje do wykonywania zawodu nauczyciela oraz uzyskała mianowanie. Z chwilą wejścia w życie wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 10 października 1991r. uchylone zostało z dniem 31 października 1991r. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 34, poz.189 ). Przepis § 19 tego rozporządzenia przewidywał ,że nauczyciele , którzy do dnia wejścia w życie rozporządzenia spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów oraz uzyskali mianowania , uznaje się za posiadających kwalifikacje w rozumieniu przepisów tego rozporządzenia. Z chwilą wejścia w życie tego rozporządzenia uchylone zostało z dniem 6 czerwca 1989r. wcześniej obowiązujące rozporządzenia Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia ( Dz. U. Nr 26, poz. 206).
Z materiału aktowego analizowanej sprawy wynika ,że skarżąca w dniu 12 czerwca 1986 r. uzyskała dyplom ukończenia Studium Nauczycielskiego w zakresie nauczania początkowego, zaś w dniu 30 marca 1988 r. uzyskała dyplom ukończenia Studium Kwalifikacyjnego , z którego wynika ,ze złożyła obowiązujące egzaminy określone planem nauczania studium pedagogicznego z zakresu pedagogiki specjalnej . Natomiast z dniem [...] lutego 1988 r. została mianowana nauczycielem w [...] Ośrodku [...] w M. aktem mianowania noszącym tą samą datę. A zatem dotychczasowymi przepisami do których odsyła §12 rozporządzenia z dnia 10 października 1991r. , a następnie § 19 rozporządzenia z dnia 8 maja 1989 r. stanowią przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 24 sierpnia 1982 r. , którego przepisy § 1 i 2 ust.2 pkt 1 i pkt 2 w zw. z § 3 pkt 2 określały kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych i prowadzenia zajęć w przedszkolach . Nie ulega wątpliwości ,że pod rządami rozporządzenia z dnia 24 sierpnia 1982r. skarżąca uzyskała wskazane wyżej kwalifikacje do wykonywania zawodu nauczyciela oraz uzyskała akt mianowania na stanowisko nauczyciela. Przy czym przy ocenie spełniania wymogów kwalifikacyjnych nie można tracić z pola widzenia tego ,że rozporządzenie z 10 października 1991r. zawiera legalną definicję zakładu kształcenia nauczycieli , do którego to pojęcia w pkt 1 ust.1 art. 9 ustawy Karta Nauczyciela odwołuje się ustawodawca . Jak stanowi przepis § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991r. przez zakład kształcenia nauczycieli należy rozumieć m.in. kolegium nauczycielskie i studium nauczycielskie , które to skarżąca ukończyła 12 czerwca 1986r.
Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji nie analizowały pod takim kątem i w takim kontekście prawnym kwalifikacji skarżącej jako nauczyciela w dniu wejścia w życie ustawy tj. 6 kwietnia 2000r. W związku z tym pod ich adresem musi być skutecznie wyartykułowany zarzut niedostatecznego wyjaśnienia sprawy i tym samym zarzut naruszenia art. 7 i art.77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Reasumując powyższe , skarga przedstawia się jako zasadna , co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do wyeliminowania z obrotu prawnego obu decyzji wydanych w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ wniosku strony , z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło