IV SA/Wr 287/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy K. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy K. Z. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zaopatrzenia mieszkańców w wodę przeznaczoną do spożycia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 2 maja 2017 r. Gmina K. Z. (zwana dalej wnioskodawczynią, stroną lub skarżącą) wniosła skargę na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. Ś. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] stwierdzającą – w punkcie I – że próbka wody pochodząca z ujęcia zaopatrującego w wodę budynki mieszkalne nr [...] położone w D. jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego i przydatna do spożycia oraz umarzającą – w punkcie II – postępowanie administracyjne w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy we W. (pkt II.1) oraz skarżącej (pkt II.2). W skardze strona wniosła o wstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji do czasu prawomocnego rozpatrzenia sprawy. Wnioskodawczyni wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę w jej majątku, albowiem zapewnienie prawidłowej i nieprzerwanej eksploatacji spornego ujęcia wody będzie wymagało poniesienia wysokich wydatków (ekspertyzy, pozwolenia wodnoprawne, prawdopodobna budowa stacji uzdatniania wody, hydroforu), których mieszkańcy budynków mieszkalnych w D. [...] nie będą chcieli ponieść. Możliwym i mniej kosztownym rozwiązaniem pozostanie zaś udostępnianie na ich rzecz wody pitnej za pośrednictwem pojazdów samochodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie, o którym mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest formą tymczasowej ochrony sądowej będącej wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, stanowiącej, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jedynie wystąpienie szczególnych warunków, którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, może doprowadzić do tego, że w konkretnej sytuacji skarżący otrzyma tę wyjątkową ochronę przed konsekwencjami wynikającymi z kwestionowanych aktów lub czynności. Trzeba jednak zauważyć, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć wyłącznie tych aktów administracyjnych, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 590/16 wraz z powołanym w nim orzecznictwem). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia, a zarazem wniosku o wstrzymanie wykonania jest decyzja DPWIS we W. utrzymująca w mocy opisane na wstępie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Dodać przy tym należy – co jest szczególnie istotne z punktu widzenia przedmiotowego wniosku – że decyzja PPIS w Z. Ś. została przez skarżącą zakwestionowana w drodze odwołania wyłącznie w zakresie punktu II.2. Oznacza to więc, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania mogło zostać objęte wyłącznie orzeczenie o umorzeniu postępowania administracyjnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie – ze swej istoty – nie jest jednak tego rodzaju aktem administracyjnym, który nakładałby na adresata jakikolwiek obowiązek, bądź też przyznawałby mu określone uprawnienie. Jest to orzeczenie o charakterze procesowym, przesądzające wyłącznie o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania i nie może ono wywołać skutków materialnych, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 września 2011 r., sygn. akt II OZ 852/11, 10 września 2014 r., sygn. akt II OZ 894/14 oraz 18 listopada 2016 r., sygn. akt II OZ 1316/16). W takiej sytuacji brak było podstaw do uznania, że kwestionowany akt zawierał postanowienia wywołujące trudne do odwrócenia skutki lub prowadził do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Podniesiona przez stronę okoliczność wydatkowania znacznych środków finansowych w związku z zapewnieniem mieszkańcom budynków mieszkalnych w D. [...] dostępu do wody nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zakwestionowanego aktu. Przedmiotem prowadzonego postępowania nie była bowiem kwestia zapewnienia w ogóle mieszkańcom wskazanych budynków stałego dostępu do wody, lecz jedynie problem jej jednorazowego uzdatnienia. W związku z tym opisane przez wnioskodawczynię działania nie mają swojego źródła w postanowieniach zaskarżonej decyzji i nie mogą zostać uznane za bezpośrednie skutki płynące z jej wykonania. Nie oznacza to oczywiście, że Sąd nie dostrzega faktu uznania skarżącej przez organ za podmiot zobowiązany do zapewnienia wszystkim mieszkańcom gminy, w tym także i zamieszkałym w budynkach mieszkalnych nr [...], dostępu do wody. Problem ten może zostać rozstrzygnięty dopiero na etapie wyrokowania, nie zaś w ramach postępowania wpadkowego, jakim w istocie jest sprawa dotycząca wstrzymania wykonania zakwestionowanego aktu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.